IV SA/Wr 193/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na pismo Wojewody Dolnośląskiego z dnia 11 marca 2024 r., nr NK-N.4131.93.1.2024.MN w przedmiocie odwołania burmistrza i rozwiązania rady miejskiej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 21 marca 2024 r. T. G. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Sądu skargę (zatytułowaną: "Wniosek o wszczęcie postępowania"), w której zakwestionował pismo Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) z dnia 11 marca 2024 r., stanowiące odpowiedź na pismo strony z dnia 29 lutego 2024 r., dotyczące odwołania z funkcji Burmistrza Obornik Śląskich oraz rozwiązania Rady Miejskiej w Obornikach Śląskich (dalej: Rada Miejska). Z akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia 29 lutego 2024 r. skarżący zanegował działanie Rady Miejskiej polegające na zakwalifikowaniu jego poprzedniego pisma z dnia 1 grudnia 2023 r. jako petycji dotyczącej nakłonienia przez Radę Miejską Burmistrza Obornik Śląskich do przygotowania dokumentacji przyłączenia K. do S. Z załączonej dokumentacji wynika również, że uchwałą z dnia 22 lutego 2024 r., nr LXXV/587/24 Rada Miejska odrzuciła wniesioną przez skarżącego petycję z dnia 1 grudnia 2023 r. W zaskarżonym piśmie z dnia 11 marca 2024 r. Wojewoda wyjaśnił skarżącemu, że zarzuty, które zawarł w piśmie z dnia 29 lutego 2024 r. odnoszą się do merytorycznego sposobu rozpatrzenia jego petycji przez Radę Miejską. Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach, o tym czy pismo jest petycją, decyduje treść żądania, a nie jego forma zewnętrzna, co oznacza, że do właściwości organu, do którego kierowane jest pismo, należy każdorazowo jego kwalifikacja jako skargi, wniosku lub petycji. Wojewoda zwrócił również uwagę, że stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy o petycjach, sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi ani do sądu administracyjnego, ani przedmiotem skargi powszechnej wnoszonej według zasad działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Organ poinformował stronę, że Wojewoda – jako organ nadzoru – badając legalność uchwały w sprawie rozpatrzenia petycji nie weryfikuje czynności podjętych w ramach rozpatrzenia petycji, tj. czy we właściwy sposób petycja została rozpatrzona, czy podmiot został w sposób prawidłowy zawiadomiony o wynikach tego postępowania oraz czy petycja została rozpatrzona w odpowiednim terminie. Powyższe wynika z faktu, że postępowanie w sprawie rozpatrzenia petycji jest postępowaniem jednoinstancyjnym, a wojewoda nie jest organem odwoławczym w stosunku do rady gminy w zakresie rozpatrywania petycji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego poprzedza analiza dopuszczalności takiej skargi z punktu widzenia objętej zakresem normowania ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm., dalej: u.p.p.s.a.) kognicji sądu administracyjnego do orzekania w sprawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 u.p.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 u.p.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 u.p.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a u.p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 u.p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. Przedmiotem skargi w sprawie jest pismo Wojewody z dnia 11 marca 2024 r., w którym organ wyjaśnił skarżącemu, że zarzuty, które zawarł w piśmie z dnia 29 lutego 2024 r. odnoszą się do merytorycznego sposobu rozpatrzenia przez Radę Miejską jego petycji z dnia 1 grudnia 2023 r., natomiast Wojewoda nie ma kompetencji do weryfikowania czynności podjętych przez Radę w ramach rozpatrywania petycji. W zaskarżonym piśmie organ poinformował również stronę, że zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy o petycjach, sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi ani do sądu administracyjnego, ani przedmiotem skargi powszechnej wnoszonej według zasad działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę treść i charakter pisma z dnia 11 marca 2024 r., uznać należy, że zaskarżone pismo nie mieści się we wskazanym w u.p.p.s.a. katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, a zatem wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Brak jest także przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Zaskarżone pismo nie jest decyzją, ani postanowieniem, nie stanowi też aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 u.p.p.s.a. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że kognicji sądów administracyjnych podlegają wyłącznie akty lub czynności dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Konieczne jest więc odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek. Zaskarżone pismo ma natomiast charakter stricte wyjaśniający, informujący i jako takie nie posiada cech aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z tych względów - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego - orzeczono jak w sentencji postanowienia.