IV SA/Wr 195/08

Ewa Orłowska -referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata ustanowionego z urzędu P. M. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania do PKP [...] pisma dotyczącego zwrotu rzeczy oraz przedłożenia dokumentów związanych z opróżnieniem lokalu postanawia: odmówić przyznania na rzecz adwokata z urzędu wynagrodzenia od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. za udział w postępowaniu sądowym w I instancji. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we W. z dnia [...] odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Z potwierdzenia odbioru wynika, że postanowienie to nie zostało podjęte przez skarżącego pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej to orzeczenie ([...], k-38). Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata P. M. Pismem Sądu z dnia [...] poinformowano skarżącego o wyznaczeniu tego adwokata przez Radę. Pismo to zostało zwrócone przez Areszt Śledczy z adnotacją, że [...] skarżący został zwolniony (k-39). W dniu [...] i [...] udostępniono akta wyznaczonemu adwokatowi. Pismem z dnia [...] adwokat wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego w zakresie obejmującym odmowę zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 12 sierpnia 2008 r. wzywające do nadesłania pełnomocnictwa adwokat pismem z dnia [...] (k-45) wyjaśnił, że pismem z dnia [...] zwrócił się do skarżącego przebywającego w Areszcie Śledczym w [...] o podpisanie pełnomocnictwa, które zostało mu zwrócone z adnotacją, że skarżący został zwolniony z Aresztu dnia [...]. W Areszcie Śledczym uzyskał informację o adresie w [...] pod którym może kierować korespondencję do skarżącego, lecz jego pismo z dnia [...] skierowane do skarżącego na nowy adres zostało mu zwrócone dnia [...] jako niepodjęte w terminie. Pismem Sądu z dnia 17 września 2008 r. wysłanym na nowy adres w [...] poinformowano skarżącego, że nie udzielenie pełnomocnictwa adwokatowi spowoduje, że Sąd nie dopuści go do udziału w sprawie i odrzuci sprzeciw wniesiony przez tego pełnomocnika. Wraz z tym pismem wysłano skarżącemu także wyżej wskazane postanowienie referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2008 r. Przesyłka ta nie została podjęta przez skarżącego pomimo dwukrotnego jej awizowania w dniach [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. odrzucił sprzeciw z powodu nieuzupełnienia jego braku w postaci pełnomocnictwa. Postanowienie to zostało doręczone adwokatowi w dniu [...] (k-59), zaś skarżący nie podjął tej przesyłki pomimo dwukrotnego jej awizowania w dniach: [...] i [...] zarządzeniem Sądu z dnia [...] pozostawiono ją w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Pełnomocnik z urzędu pismem z dnia [...] złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzielona z urzędu, ponieważ w zakresie w jakim było to możliwe dokonał czynności w celu zabezpieczenia interesów skarżącego i poniósł stosowne nakłady. Zarządzeniem Sądu z dnia 15 grudnia 2008 r. (k-66) wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, które nie zostało podjęte przez skarżącego i zarządzeniem Sądu z dnia 13 stycznia 2009 r. zostało pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Z kolei postanowieniem Sądu z dnia 28 stycznia 2008 r. odrzucono skargę wniesioną przez skarżącego z powodu nie uiszczenia powyższego wpisu sądowego od skargi. Postanowienie to zostało doręczone ojcu adwokata w dniu [...]. Natomiast przesyłkę adresowaną do skarżącego pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, gdyż nie została ona podjęta w terminie, pomimo dwukrotnego jej awizowania w dniach: [...]. Odrębnym postanowieniem opatrzonym tą sama datą Sąd odmówił dopuszczenia tymczasowo adwokata z urzędu do podjęcia naglącej czynności, czyli wniesienia sprzeciwu. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2008 r. pełnomocnik z urzędu pismem z dnia [...] oświadczył, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały zapłacone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 , poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit " c " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie innej niż wymieniona w pk1 lit "a" (należność pieniężna) i "b" (decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego) – 240 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). W niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu działał w postępowaniu przed sądem I instancji tzn. zapoznał się z aktami sprawy i wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 czerwca 2008 r. w zakresie odmawiającym przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, który został odrzucony postanowieniem Sądu z dnia 6 listopada 2008 r. z powodu nieuzupełnienia jego braku w postaci pełnomocnictwa procesowego. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowieniem Sądu z dnia 28 stycznia 2009 r. odmówiono dopuszczenia tymczasowo adwokata z urzędu do podjęcia naglącej czynności polegającej na wniesieniu powyższego sprzeciwu. Powyższe oznacza, iż pełnomocnik z urzędu nie był uprawniony do podejmowania czynności procesowych w postępowaniu przed sądem I instancji i nie przysługuje mu z tego tytułu wynagrodzenie. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.