IV SA/Wr 200/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu z dnia 13 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę. K. K. wniosła, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę z treści której wynikało, że wnosi o przywrócenie jej dodatku pielęgnacyjnego. Pismem z dnia 23 marca 2012 r. (odebranym osobiście w dniu 27 marca 2012 r.) wezwano skarżącą do uzupełnienia skargi, poprzez wskazanie od jakiej decyzji odwołuje się do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżącą, pismem z dnia 29 marca 2012 r. wskazała, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Wałbrzychu z dnia 13 lipca 2011 r. nr [...] w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z przepisu tego wynika więc zasada, według której, sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należnych do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kształtowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. W myśl art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych. Ustawa ta w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 i w § 3, a także na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a omawianej ustawy. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne nie są powołane do rozpoznawania spraw innych niż sądowo-administracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, których rozpoznanie należy do właściwości sądów powszechnych. Wynika to również z art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym kontrolę sądową działalności administracji publicznej sprawuje Naczelny Sąd Administracyjny i inne sądy administracyjne oraz – w ograniczonym zakresie na ściśle określonych zasadach - sądy powszechne. Z powyższych unormowań wynika zatem, że nie wszystkie sprawy o charakterze administracyjnym (publicznoprawnym) zostały poddane przez ustawodawcę kognicji sądów administracyjnych. Od tej zasady istnieją bowiem wyjątki, mające swoje umocowanie w przepisach rangi ustawowej. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W systemie bezpośredniej kontroli administracji publicznej wykonywanej przez sądy powszechne znaczenie ma rozpatrywanie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych przez sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Jak wynika z akt sprawy, podstawą prawną wydanej decyzji w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego są przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Na gruncie rozpatrywanej sprawy istotne jest, że przedmiotowy dodatek należy do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których stosuje się przepisy art. 180 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. jedn. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), ale tylko wówczas, gdy przepisy szczególne nie ustalają odmiennych zasad postępowania w tych sprawach. Szczególnymi przepisami, istotnymi dla tej materii, są przepisy zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Zgodnie z art. 83 ust. 2 wskazanej ustawy od decyzji, wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w indywidualnych sprawach, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). W tym zakresie zastosowanie znajduje przepis art. 4778 wymienionej ustawy, w którym wskazano, właściwy do orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, sąd okręgowy (co do zasady - sąd pracy i ubezpieczeń społecznych), z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Wałbrzychu w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do odrzucenia skargi, jako niedopuszczalnej, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.