IV SA/Wr 202/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2006r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzją organu I instancji; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Wojewody D. z dnia [...]r., nr [...]na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego oraz art.37 k ust. 1 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz.514 z późn. zm.) w związku z art.30 ust.1 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004r. nr. 120, poz.1252) po rozpatrzeniu odwołania I. L. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...]r. Nr [...]orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia podniesiono, że decyzją administracyjną Starosty Powiatu W. odmówiono przyznania I. L. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji tej zainteresowana złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu zarzuciła organowi I instancji, iż nie uznał jej pierwszego zatrudnienia, bowiem udokumentowała je jedynie zeznaniami świadków. Ponadto do odwołania dołączyła odrębne pismo i wskazała w nim kolejnego świadka, który mógłby złożyć zeznania w sprawie Jej zatrudnienia jako pielęgniarki na turnusie kolonijnym. W toku postępowania odwoławczego na podstawie dokumentów załączonych do akt sprawy ustalono, że I. L. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. [...]r. Przed rejestracją zainteresowana była zatrudniona w okresie od [...]r. do [...]r. w pełnym wymiarze czasu pracy w Przychodni Specjalistyczno-Rehabilitacyjnej [...] we W.. Stosunek pracy rozwiązany został na podstawie art.10 ustawy z 13.03.2003r. (Dz.U. Nr 90,poz.844) za porozumieniem stron z przyczyn niedotyczących pracowników. W dniu rejestracji zainteresowana miała ukończony [...] rok życia oraz udokumentowała okres uprawniający do emerytury w wymiarze [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Zainteresowana w dniu rejestracji składając wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego wniosła o zaliczenie do okresu uprawniającego do emerytury pracę w Kopalni Skalnych Surowców [...] w Z. w charakterze pielęgniarki na turnusie kolonijnym w Ośrodku Kolonijno-Wczasowym [...]w D. w okresie [...]r. do [...]r. Na okoliczność potwierdzenia powyższej pracy zainteresowana złożyła do akt sprawy własne oświadczenie oraz zeznania dwóch świadków tj. E. K. i A. Ś.. Ponadto dołączyła do akt pismo z Kopalni Skalnych Surowców [...]w Z. z dnia [...]r. informujące, że nie jest możliwe wystawienie świadectwa pracy potwierdzającego zatrudnienie zainteresowanej, bowiem Kopalnia nie posiada dokumentów dotyczących zatrudnienia pracowników sezonowych. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Powiatu W. decyzją administracyjną z dnia [...]r. odmówił I. L. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zgodnie bowiem z zapisem art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona co najmniej 6 miesięcy ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiety i 35 lat dla mężczyzny. I. rejestrując się [...]r. w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. udowodniła łączny okres uprawniający do emerytury wynoszący [...]lat [...] miesięcy i [...] dni. Do okresu uprawniającego do emerytury nie uwzględniono okresu pracy w Kopalni Skalnych Surowców [...] w Z. w charakterze pielęgniarki na turnusie kolonijnym w Ośrodku Kolonijno-Wczasowym [...]w D. w okresie od [...]r. do [...]r. Na zajęcie takiego stanowiska przez Powiatowy Urząd Pracy we W. wpływ miał przede wszystkim fakt, że I. L. nie ujawniła wnioskowanego okresu zatrudnienia w kwestionariuszach i życiorysach przed przyjmowaniem do pracy w następnych zakładach. Przed podjęciem decyzji organ I instancji przeprowadził bardzo szczegółowe postępowanie wyjaśniające. Wystąpiono do Zakładu Opieki Zdrowotnej W.- . ul. T. [...] odnośnie zatrudnienia zainteresowanej na stanowisku salowej w okresie od [...]r. do [...]r. oraz od [...]r. do [...]r. - z prośbą o nadesłanie uwierzytelnionych kopii życiorysu i kwestionariusza osobowego sporządzonych przez I. L. przed przyjęciem do pracy w Szpitalu. Z nadesłanych dokumentów wynika, że zainteresowana nie wykazała zarówno w życiorysie jak i w kwestionariuszu osobowym wnioskowanego okresu zatrudnienia. Organ II instancji rozpatrując sprawę I. L. podzielił stanowisko Starosty Powiatu W. w kwestii odmowy zaliczenia do okresu uprawniającego do emerytury spornego okresu i utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zeznania świadków tylko wtedy mogą stanowić wiarygodny dowód w sprawie jeżeli co najmniej dwóch z nich w sposób zgodny i nie budzący wątpliwości potwierdzi ten sam okres zatrudnienia, który podaje strona w odwołaniu. Zarówno E. K. jak i A. Ś. jednoznacznie oświadczyli, że zainteresowana będąc zatrudniona w okresie od [...]r. do [...]r. w Ośrodku Kolonijno-Wczasowym [...] w ramach umowy o pracę miała ukończone Liceum Pielęgniarskie i była to jej pierwsza praca. Tymczasem z akt sprawy wynika, że zainteresowana uprawnienia zawodowe pielęgniarki uzyskała w [...]r. a więc na turnusie kolonijnym nie mogła być zatrudniona w charakterze pielęgniarki. Świadczy o tym również późniejsze zatrudnienie I. L. w Szpitalu przy ul. T. [...] w okresie od [...]r. do [...]r. i od [...]r. do [...]r. w charakterze salowej, jak również zatrudnienie od [...]r. do [...]r. również w charakterze salowej. Natomiast od dnia [...]r. nastąpiła zmiana charakteru zatrudnienia z salowej na pielęgniarkę ze względu na uzyskanie przez stronę w dniu [...]r. uprawnień zawodowych. W odwołaniu od decyzji zainteresowana zarzuca organowi I instancji, że ten nie daje wiary odnośnie jej pierwszego zatrudnienia, gdyż udowadnia ten okres jedynie zeznaniami świadków. Biorąc pod uwagę całość zgromadzonej dokumentacji organ odwoławczy ocenił zeznania świadków jako sprzeczne z innymi dowodami przedstawionymi w powyższej sprawie. I. L. zatrudniając się w szpitalu w [...]r. wypełniała kwestionariusz osobowy i stwierdziła w nim, że wcześniej nigdy nie pracowała. W złożonym u pracodawcy życiorysie też nie zaznaczyła spornego zatrudnienia. Natomiast w życiorysie podkreśliła, że praktykę odbywała w szpitalu w roku szkolnym [...]jako etap do uzyskania uprawnień zawodowych. W związku z tym, że strona składając odwołanie powołała kolejnego świadka G. S.-K. w dniu [...]r. przesłuchano w/w świadka, jednak zeznania te nie potwierdziły zatrudnienia zainteresowanej jako pielęgniarki na turnusie kolonijnym. Świadek ten stwierdził, że pracował w tym samym czasie co zainteresowana na turnusie kolonijnym, jednak nie pamięta jaki tytuł prawny wiązał go z organizatorem kolonii, nie otrzymał też świadectwa pracy z tego okresu, nie widział również tytułu prawnego jaki łączył I. L. z organizatorem kolonii. Ponadto według tego świadka I. L. była jedyną pielęgniarką na turnusie kolonijnym, natomiast według samej zainteresowanej oprócz niej zatrudniona tam była dyplomowana pielęgniarka. Tak więc zeznania tego świadka i strony nie są zgodne. Organ odwoławczy nie neguje faktu, że I. L. była związana z Kopalnią Skalnych Surowców [...] w Z. np. cywilno prawną umową na wykonywanie niektórych czynności związanych z zawodem pielęgniarki, ale umowa taka nie może mieć wpływu na zwiększenie stażu emerytalnego. Pracodawca nie mógł zatrudnić na umowę o pracę w charakterze pielęgniarki osobę, która nie posiadała uprawnień zawodowych. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik I. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, iż w postępowaniu administracyjnym naruszono art. 6 i 7 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie sprawy, art. 75 i 80 k.p.a. poprzez zakwestionowanie mocy dowodowej zeznań świadków i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W obszernym wywodzie wskazał m.in., że jedyny zarzut, jaki został podniesiony przez Wojewodę w stosunku do zeznań świadków E. K .i A. Ś. odnosi się do tego, że - wbrew ich treści - skarżąca nie mogła być na turnusie kolonijnym zatrudniona w charakterze pielęgniarki, skoro w przedmiotowym okresie nie ukończyła jeszcze liceum pielęgniarskiego. Zauważona przez organ okoliczność, iż dopiero po roku od daty turnusu powódka uzyskała dyplom pielęgniarki pozwalający jej wykonywać ten zawód nie ma jednak dla sprawy żadnego znaczenia. W szczególności nie stoi ona w sprzeczności z faktem, że skarżąca już w [...] roku była zatrudniona w charakterze kolonijnej pielęgniarki. Posiadanie określonych uprawnień czy umiejętności, a tym bardziej posiadanie potwierdzającego je dokumentu, nie warunkują bowiem ani ważności umowy o pracę ani też tym bardziej możliwości uznania okresu zatrudnienia do stażu zawodowego mającego znaczenie dla uprawnień emerytalnych pracownika. Innymi słowy, pracodawca mógł zatrudnić skarżącą w charakterze pielęgniarki pomimo tego, iż nie posiadała ona dyplomu pielęgniarki, a fakt ten nie mógł wpływać na byt samej umowy. Stwierdził, że zatrudnienie skarżącej /wówczas uczennicy przedostatniej klasy liceum zawodowego/ potwierdzają wszyscy zeznający w sprawie świadkowie, zatem kwestionowanie wiarygodności świadków tylko z uwagi na fakt, iż ich zdaniem powódka miała ukończone liceum pielęgniarskie, również jest pozbawione racji. To nie świadkowie decydowali o zatrudnieniu powódki i nie oni sprawdzali jej wykształcenie i kwalifikacje. Po ponad trzydziestu latach trudno jest dziś dociekać, na czym świadkowie opierają wiedzę o ukończeniu wówczas przez skarżącą szkoły - czy pamiętali, ze skarżąca tuż przed koloniami zdała maturę, czy tez być może skarżąca nie chciała się przed nimi przyznawać do tego, że pielęgniarką jeszcze nie jest. Dokonana przez Wojewodę D. ocena okoliczności sprawy, oparta w głównej mierze na treści życiorysu skarżącej i jej kwestionariusza osobowego z [...] roku, pozostaje w sprzeczności z zasadą równorzędności środków dowodowych, gdyż narusza zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez uprzywilejowanie jednych względem innych. Stwierdził, że żaden przepis nie wymagał, aby w życiorysie lub treści kwestionariusza osobowego zawierać dane dotyczące wszystkich okresów zatrudnienia, zaś skarżąca - być może - informacji tej nie chciała podawać. W konsekwencji, skoro z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca była zatrudniona na umowę o pracę /zeznania wszystkich świadków, przy czym świadek G. S.-K. wskazuje, że była to "raczej umowa o pracę", to stanowisko organu, iż wykonywała ona pracę na podstawie umowy cywilnej jest niezrozumiałe i nie znajdujące oparcia w materiale sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w tym m.in. zeznania świadków. Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 k.p.a./. Kwestią rozstrzygającą w sprawie była ocena zeznań 3 świadków. Dwóch z nich oświadczyło, że skarżąca była w okresie: [...]r. - [...]r. zatrudniona na podstawie umowy o pracę na turnusie kolonijnym w Ośrodku Kolonijno-Wczasowym [...] w D. w charakterze pielęgniarki, trzeci świadek stwierdził, że "sądzi, iż była to umowa o pracę". Zeznań tych nie neguje pismo Kopalni Skalnych Surowców [...] w Z. z dnia [...]r. informujące o niemożności wystawienia skarżącej świadectwa pracy potwierdzających jej zatrudnienie, gdyż Kopalnia nie posiada dokumentów dotyczących zatrudnienia pracowników sezonowych. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, zabrakło podstaw do całkowitej negacji zeznań świadków, jak uczynił to organ. Zeznania świadków w zasadniczych punktach są konsekwentne i zgodne. Wprawdzie w zeznaniach tych można doszukać się pewnych niejasności, nie przekraczają one jednak oczywistych w takich zeznaniach pewnych subiektywnych wrażeń i odczuć. Odmowa dania wiary zeznaniom świadków wymagałaby wykazania, iż są to zeznania nieprawdziwe, zmyślone, a osoby świadków ze względu na ich sylwetki i osobowości nie zasługują na żądane zaufanie, a przeciwnie nie można uznać ich za osoby wiarygodne. Tymczasem żadnych podstaw do takiej oceny zeznań świadków nie wykazano i należy przyjąć, iż fakt zatrudnienia skarżącej w spornym okresie na podstawie umowy o pracę został wykazany i udowodniony. Konstatacja organu, iż skarżąca nie mogła być w rozważanym okresie zatrudniona na podstawie umowy o pracę lecz ewentualnie na podstawie umowy cywilnej - poza oparciem tego twierdzenia na pewnych różnicach w zeznaniach świadków - bazuje na dwóch przesłankach : 1) pracodawca nie mógł zatrudnić na podstawie umowy o pracę w charakterze pielęgniarki osobę, która nie posiadała uprawnień zawodowych; 2) skarżąca nie ujawniła spornego okresu zatrudnienia w kwestionariuszach osobowych i życiorysach przed przyjmowaniem do pracy. Co do pierwszej przesłanki, to należy zgodzić się z wywodem skargi, że zawarcie umowy o pracę z osobą nie legitymującą się wymaganymi uprawnieniami nie czyni tej umowy nieskuteczną, jeżeli wyraźny przepis prawa tak nie stanowi. Oznacza to, że czasokres umowy o pracę zawartej nawet wbrew obowiązującym zasadom podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia wymaganego do uzyskania określonych uprawnień uzależnionych od stażu pracy. Podobnie należy ocenić drugą przesłankę. Nie podanie przez pracownika faktu poprzedniego /wcześniejszego/ zatrudnienia mogło co najwyżej stanowić podstawę do utraty potrzebnego zaufania u kolejnego pracodawcy, ale nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że taki stosunek pracy w ogóle nie istniał. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w.w. ustawy.