IV SA/Wr 203/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-06-26

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach dotyczących pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, uznając go za bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący był już zwolniony z ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. w sprawach dotyczących pomocy społecznej. Jednocześnie, sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając jego sytuację majątkową i potrzebę sporządzenia skargi kasacyjnej za uzasadniające przyznanie pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym jego skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego. W ramach tego postępowania skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej, wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), jednak pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych; przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2005 r., sygn. akt 4 II SA/Wr 1081/02 oddalającym skargę M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych; przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżący złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. We wniosku skarżący podał, że jest osobą samotną, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, tj. z zasiłku okresowego w wysokości 238,50 zł i zasiłku celowego w kwocie 100 zł. Wskazał, że nie posiada środków finansowych na opłacenie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Podniósł też, że posiada jedynie dom o powierzchni 86 m2 i działkę gruntu o powierzchni 278 m². Postanowieniem z dnia 28 maja 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z dnia 31 maja 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała, że pełnomocnikiem skarżącego został wyznaczony adwokat J. H. Pełnomocnik skarżącego złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Wniósł o "zmianę" zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pełnomocnik skarżącego uznał, że sytuacja osobista, rodzinna i majątkowa skarżącego nie została uwzględniona w stopniu dostatecznym. Jak podał, skarżący utrzymuje się jedynie ze środków z pomocy społecznej w łącznej kwocie 438,50 zł. Zdaniem pełnomocnika skarżącego prawo pomocy winno zostać przyznane skarżącemu w zakresie całkowitym "(...) choćby z uwagi na opłaty sądowe i inne wydatki w sprawie (...)". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., póz. 270), dalej: p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Według art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (tj. koszty sądowe i koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika) chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Do przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy p.p.s.a. określające przesłanki, od spełnienia których zależy przyznanie prawa pomocy. Art. 244 § 1 p.p.s.a. mówi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Po myśli art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W kwestii złożonego przez pełnomocnika skarżącego wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych powiedzieć należy, że skarżący na mocy art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. zwolniony jest z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków), gdyż nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej. Tym samym, postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jako bezprzedmiotowe należało umorzyć, o czym orzeczono w pkt l sentencji postanowienia. Z kolei, w kwestii wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powiedzieć trzeba, że skarżący jest osobą samotną, utrzymującą się ograniczonych środków pochodzących z pomocy społecznej. Jego stan majątkowy, jak i wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika bez wątpienia powodują, że przyznanie mu prawa pomocy w tym zakresie jest uzasadnione. Tym samym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło