IV SA/Wr 204/07

WyrokWSA we Wrocławiu2007-07-18

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może w trybie sprostowania oczywistej omyłki (art. 113 § 1 kpa) dokonać merytorycznej zmiany decyzji administracyjnej, w szczególności w zakresie ustalenia okresu represji lub daty wydania decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może w trybie sprostowania oczywistej omyłki (art. 113 § 1 kpa) dokonywać merytorycznej zmiany decyzji administracyjnej. Instytucja ta służy jedynie prostowaniu błędów pisarskich, rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, które nie mogą prowadzić do zmiany treści rozstrzygnięcia. Kwestie merytoryczne, takie jak ustalenie okresu represji czy daty wydania decyzji, które nie wynikają z oczywistej omyłki, mogą być kwestionowane jedynie w drodze nadzwyczajnych środków prawnych lub w postępowaniu odwoławczym.
Stan faktyczny
Strona wniosła o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji przyznającej uprawnienia kombatanckie, domagając się zmiany okresu represji i daty wydania decyzji. Organ administracji wydał postanowienie o sprostowaniu omyłki w nazwie miejscowości, odmawiając jednocześnie merytorycznej zmiany okresu represji i daty decyzji. Po utrzymaniu w mocy tego postanowienia w drodze postanowienia Kierownika Urzędu, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi błędne ustalenia faktyczne i niewłaściwą datę decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska (spraw.) Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA – Henryk Ożóg Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W. S. S. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, na podstawie art. 113 § 1 i § 3 kpa, po rozpoznaniu sprawy W. S. , sprostował oczywistą omyłkę w decyzji własnej z dnia [...] r. Nr [...] stwierdzając, że w jej uzasadnieniu w wierszu dwudziestym od góry jest: "w obozie w M. zawarte [...] r.", a powinno być: "w obozie w G. w [...] r." oraz w wierszu dziesiątym od dołu jest: "obóz hitlerowski w M. ", a powinno być: "obóz hitlerowski w G. ". W motywach postanowienia Kierownik Urzędu wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o uchyleniu decyzji własnych i przyznaniu uprawnień kombatanckich nastąpiła oczywista omyłka polegająca na błędnym podaniu nazwy miejscowości, w której strona przebywała w obozie hitlerowskim. W tekście decyzji zaistniała oczywista omyłka. W związku z powyższym, w myśl art. 113 § 1 kpa, zgodnie z którym: "Organ administracji państwowej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach", Kierownik Urzędu wskazał, iż prostuje omyłkę. Odnośnie zaś, podnoszonej przez stronę, okoliczności dotyczącej "uznania daty [...] r. za początek mojego okresu represji", Kierownik Urzędu podał, że okres represji nie może zostać sprostowany w trybie art. 113 § 1 kpa. Przyjęty w decyzji okres represji ([...] r.) nie jest wynikiem oczywistej omyłki, lecz zakwestionowaniem wiarygodności oświadczeń świadków w kwestii pobytu strony w obozie w G. w okresie [...] r. Ustalenie faktycznego okresu pobytu strony w obozie mogłoby nastąpić wyłącznie w postępowaniu odwoławczym. Jednakże strona wskazała, iż nie wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z decyzją z dnia [...] r. ("Bowiem w decyzji uznano mi 1-miesiąc jako okres represji co ja przyjmuję i od tego jak i od samej decyzji się nie odwołuję"). W. S. , niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia, zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podniósł, że okres represji rozpoczął się dla niego dnia [...] . Nie zgodził się z tym, że daty tej nie potraktowano jako początku okresu represji. Wskazał, iż w decyzji z dnia [...] r. napisano: "Okres represji ustalono w oparciu o dane zawarte w treści zaświadczenia Archiwum Państwowego w P. T. z dnia [...] r." Natomiast, jego zdaniem, w tym zaświadczeniu nie podano daty rozpoczęcia tego okresu. W roku [...] , kiedy występował z odwołaniem, nie dysponował dokumentami, które potwierdzałyby podaną przez niego początkową datę okresu represyjnego. Dodał, iż w chwili obecnej podjął intensywne starania o znalezienie takiego dokumentu, a po jego uzyskaniu natychmiast go przedstawi. Zwrócił się również o zmianę daty wydania decyzji, tj. z dnia [...] r. na dzień [...] r., ponieważ już wtedy powinna ona być dla niego pozytywna. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] , na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 113 § 1 i § 3 kpa, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. W jego uzasadnieniu podał, że w całości podtrzymuje stanowisko zajęte w postanowieniu z dnia [...] r., a wniosek strony nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Nadmienił, iż strona postępowania w zażaleniu na wydane postanowienie żąda zmiany jego części merytorycznej, zarówno rozstrzygnięcia jak i uzasadnienia decyzji z dnia [...] r. W decyzji tej za okres represji, której podlegała strona, przyjęto jeden miesiąc. Nie jest możliwa zmiana omawianej decyzji w zakresie przyjęcia innego okresu represji w zastosowanym trybie art. 113 kpa. Przyjęty okres represji nie jest dotknięty wadą omyłki pisarskiej, lecz dotyczy oceny zebranego materiału dowodowego. W trybie art. 113 § 1 kpa nie może zostać również uwzględniony wniosek strony o zmianę daty podjęcia decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich wynikających z ustawy o kombatantach. Wskazana data ma bowiem zawiązek z chwilą podjęcia pozytywnego rozstrzygnięcia. Podał również, że decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] r., wobec upływu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uprawomocniła się i jako taka jest ostateczna, zaś strona zostanie poinformowana o prawnych możliwościach jej wzruszenia osobnym pismem. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu W. S. wniósł o ustalenie (uznanie) okresu represji, którym podlegał od dnia [...] r. do dnia [...] r. oraz zmiany daty podjęcia decyzji o przyznaniu mu uprawnień kombatanckich na dzień [...] r., jak i zasądzenie za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. zaległych świadczeń (dodatków) kombatanckich wraz odpowiednimi ustawowymi odsetkami. Uzasadniając powyższe żądania wskazał, że w decyzji z dnia [...] r. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, iż "okres represji ustalono w oparciu o dane zawarte w treści zaświadczenia Archiwum Państwowego w P. T. z dnia [...] r." W jego przekonaniu zaświadczenie to potwierdza jedynie datę końca okresu represji, nie potwierdza zaś daty jego początku, tj. daty [...] r. Tym samym dowód, na podstawie którego ustalono okres represji, okazuje się być błędnym. Wobec tego, skarżący wniósł o wyjaśnienie mu, na podstawie jakiego dokumentu ustalono początek okresu represji. Jak stwierdził, mogło to w jakiś sposób być związane z tym, że utrzymywano, iż był represjonowany w M. , a nie w G. , a to byłby już oczywisty fałsz. Nadto dodał, że decyzję z dnia [...] r. Kierownik Urzędu wydał w oparciu o tę samą ustawę, która w dniach [...] r. oraz [...] r. była dla Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podstawą do odmówienia mu przyznania uprawnień kombatanckich. Podał, że w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lub 5 kpa wnosi o wzruszenie decyzji z dnia [...] r. w części dotyczącej daty jej obowiązywania z dnia [...] r. na dzień [...] r. Zarzucił, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się być fałszywe, wyszły na jaw okoliczności, wymienione w pkt 5 powyższego artykułu kpa, a on w okresie od dnia [...] r. był pozbawiony dodatków kombatanckich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Nadto stwierdził, że organ orzekający poinformował stronę o możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej z dnia [...] r., która wystąpiła do Kierownika Urzędu z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie w trybie art. 145 kpa. Wniosek ten zostanie rozpatrzony po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. na postanowienie z dnia [...] r. Nr [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd administracyjny nie może oprzeć tej kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określającym zakres kognicji sądu administracyjnego, przedmiotem zaskarżenia do sądu mogą być m. in. wskazane w tym przepisie postanowienia. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. (dalej: Kierownik Urzędu) z dnia [...] r. Nr [...] , którym utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] r. Nr [...] o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r. Nr [...] . Wskazaną decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu uchylił decyzje własne z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich oraz z dnia [...] r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] r. Nr [...] , a także w oparciu o art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) przyznał W. S. uprawnienia kombatanckie. W myśl art. 113 § 1 kpa organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Problem w rozważanej sprawie sprowadza się do tego, że skarżący domaga się rozstrzygnięcia kwestii merytorycznych w postanowieniu Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. , wydanym w oparciu o wyżej cytowany przepis prawa. Gdy tymczasem, sytuacja określona w art. 113 § 1 kpa, to taka, kiedy w decyzji w sposób wyraźny zastosowano mylną pisownię, pominięto litery w wyrazie, dopuszczono się błędu w działaniu matematycznym lub innej tego rodzaju omyłki. Przyjęta w tej normie prawnej klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca, zaś powstałe błędy pisarskie, rachunkowe lub inne oczywiste omyłki musi niewątpliwie charakteryzować cecha oczywistości. Tak więc, wbrew temu czego domaga się skarżący, w postępowaniu o sprostowanie błędu pisarskiego na podstawie art. 113 § 1 kpa, nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r., której sprostowania dokonano. Niespornym jest, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej decyzji, gdyż tryb rektyfikacji decyzji administracyjnych, przewidziany w art. 113 § 1 kpa stosuje się tylko w przypadku nieistotnej wadliwości, z którą mamy tu do czynienia. Niedopuszczalne jest bowiem obejmowanie instytucją sprostowania (art. 113 § 1 kpa) omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie (wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 litego 2001r., sygn. akt IV SA 2746/98, ONSA 2002/2/77). W związku z tym, że Sąd w tym składzie orzekającym, podziela powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jedynie w kwestii wyjaśnienia skarżącemu dodaje, że wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych. Nie można tego uczynić w drodze jej sprostowania w trybie art. 113 § 1 kpa. Jest to, jak już wcześniej podkreślono, niedopuszczalne. Skoro skarżący, w związku z decyzją z dnia [...] r., zarzuca Kierownikowi Urzędu poczynienie mylnych ustaleń faktycznych w sprawie oraz opatrzenie decyzji niewłaściwą datą, nie może domagać się rozpatrzenia stawianych zarzutów w postępowaniu mającym za przedmiot jedynie rozpoznanie tego rodzaju wadliwości, jakie przewiduje przepis art. 113 § 1 kpa. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło