IV SA/Wr 204/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń rodzinnych na dzieci oddala skargę. Decyzją z dnia [...] [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję wydaną przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Nr [...] z dnia [...] w przedmiocie przyznania A. M. świadczeń rodzinnych na dzieci: 1) Z. M. ur. [...] - zasiłku rodzinnego, od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r. w wysokości 68,00 zł miesięcznie, - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania, z urlopu wychowawczego, od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie, - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r. w wysokości 170,00 zł miesięcznie 2) K. J. ur.[...] - zasiłku rodzinnego od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r. w wysokości 91,00 zł miesięcznie, - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, jednorazowo w miesiącu wrześniu 2010r. w wysokości 100,00 zł. W dniu 1 grudnia 2009r. wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wniosek A.M. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i z tytułu samotnego wychowywania dziecka, na córkę Z. M. ur. [...] oraz zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na córkę K. J. ur. [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. przyznał A.M. świadczenia rodzinne na dzieci: 1) córkę Z. M. ur. [...] - zasiłek rodzinny, od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r., w wysokości 68,00 zł miesięcznie, - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r., w wysokości 400,00 zł miesięcznie, - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r., w wysokości 170,00 zł miesięcznie, 2) córkę K. J. ur. [.. - zasiłek rodzinny, od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r., w wysokości 91,00 zł miesięcznie, - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, jednorazowo w miesiącu wrześniu 2010r., w wysokości 100,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że po przeanalizowaniu wniosku i załączonych dokumentów ustalono, że strona spełnia kryteria do przyznania uprawnień do wnioskowanych świadczeń rodzinnych. Od powyższej decyzji A. M. wniosła odwołanie, w którym domaga się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania świadczeń rodzinnych od listopada 2009r. Zarzuca, że próbowała złożyć wniosek wcześniej, ale odmówiono jego przyjęcia z uwagi na brak zaświadczenia od pracodawcy. Podkreśla, że brakujące zaświadczenie było już wcześniej w dokumentach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po przeanalizowaniu akt sprawy oraz wniesionego odwołania ustaliło, co następuje. Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłaty tych świadczeń regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) i oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.). Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 powołanej ustawy są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. W myśl art. 8 pkt 2 i 3a ustawy, do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i tytułu samotnego wychowywania dziecka. Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy). Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje, 2) ojciec dziecka jest nieznany, 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone (art. 11 a ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń o których mowa w art. 9, 14-16 i 15b. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (ust. 2 powołanego przepisu). Z powyższych ustaleń wynika zatem, że zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego: z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i z tytułu samotnego wychowywania dziecka przyznawana są na okres zasiłkowy, jednakże z zastrzeżeniem, że przysługują począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W przedmiotowej sprawie A. M. wystąpiła z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i z tytułu samotnego wychowywania dziecka, na córkę Z. M. oraz zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na córkę K. M. Wniosek został przesłany pocztą, przesyłkę nadano w dniu 28 listopada 2009r. Wniosek wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w dniu 1 grudnia 2009r., co wynika z prezentaty organu na wniosku. Organ I instancji rozpatrując przedmiotowy wniosek przyznał stronie wnioskowane świadczenia na okres od 1 grudnia 2009r. do 31 października 2010r. W ocenie składu orzekającego Kolegium, organ pomocy społecznej w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy. Na podstawie powyższych ustaleń organ wydał rozstrzygnięcie, które jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Jak wywiedziono, na podstawie aktualnego stanu prawnego, strona nie może nabyć prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i z tytułu samotnego wychowywania dziecka, za okres przed dniem 1 grudnia 2009r. tj. za okres poprzedzający datę wpływu do organu I instancji wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych. Ustawodawca wyraźnie bowiem zastrzegł w art. 24 ust. 2 ustawy, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Z powołanego przepisu wynika zatem, że wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych następuje w dniu wpływu wniosku do organu realizującego świadczenia, z zastrzeżeniem, że wniosek zawiera prawidłowo wypełnione dokumenty. Powyższa regulacja, w zakresie daty wszczęcia postępowania uzależnionej od wpływu wniosku, jest zgodna z zasadą wyrażoną w art. 61 § 3 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przez dzień doręczenia żądania organowi należy rozumieć dzień wpływu podania zawierającego żądanie do kancelarii właściwego organu (por. Kodeks postępowania administracyjnego z komentarzem, prof. dr hab. Barbara Adamiak, prof. dr hab. Janusz Borkowski, wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 1996r. str. 313). Należy przy tym podkreślić, że o skuteczności żądania w przypadku świadczeń rodzinnych, dodatkowo decyduje wniesienie wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przepis art. 23 ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowi bowiem regulację szczególną w zakresie wymagań formalnych skutecznego złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, co oznacza, że reguła odformalizowania co do treści podania (wniosku) przyjęta w Kodeksie postępowania administracyjnego nie ma zastosowania. Stanowi o tym art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego odsyłając od regulacji zawartej w przepisach szczegółowych (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2006 r., I OSK 1271/05, LEX 266921, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 marca 2009r., sygn. akt IV SA/WR 608/08). Z akt sprawy wynika, że wniosek strony o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych wpłynął do organu I instancji w dniu 1 grudnia 2009r., a następnie został przez stronę uzupełniony w dniu 14 grudnia 2009r. (odręczna adnotacja strony z datą i podpisem na wniosku). Ponadto do wniosku załączone zostały dokumenty sporządzone po dacie nadania wniosku za pośrednictwem poczty, tj. w dniu 28 listopada 2008r., m.in. zaświadczenie pracodawcy o udzieleniu stronie urlopu wychowawczego sporządzone z datą 30 listopada 2009r. i wyrok Sądu Rejonowego w Lubinie III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 27 listopada 2009r., zaopatrzony klauzulę wykonalności w dniu 30 listopada 2009r. Powyższe okoliczności, tj. data wpływu wniosku do organu realizującego świadczenia rodzinne, a ponadto jego uzupełnienie w dniu 14 grudnia 2009r., przemawiają za trafnością rozstrzygnięcia organu I instancji przyznającego stronie prawo do wnioskowanych świadczeń od 1 grudnia 2009r., tj. począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wskazać przy tym również należy, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje odpowiednio na wniosek strony, zatem to na stronie spoczywa obowiązek złożenia stosownego wniosku wraz z kompletem niezbędnych dokumentów. Ponadto w ocenie Kolegium, strona nie udowodniła okoliczności związanych z odmową przyjęcia przez organ I instancji wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, w terminie przed dniem 1 grudnia 2009r., podniesionych w odwołaniu. W skardze na powyższą decyzję A. M. wniosła o rozpatrzenie jej sprawy. Podniosła, że wielokrotnie chciała złożyć dokumenty dotyczące świadczeń rodzinnych jednak pracownicy organu odmówili ich przyjęcia bowiem brakowało kolejnego zaświadczenia pracodawcy o udzielonym urlopie wychowawczym. Nadmieniła, że MOPS L. posiadał ważne zaświadczenie z lutego 2009r. o udzielenie urlopu wychowawczego. Wskazała, na konieczność ponownego załatwienia zaświadczenia z ZUS w L. pomimo, że zaświadczenie było w posiadaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Zdaniem skarżącej świadczenia rodzinne powinny zostać przyznane od daty nadania dokumentów za pośrednictwem poczty tj. od listopada 2009r. a nie od daty otrzymania dokumentów przez organ administracyjny tj. od grudnia. Do skargi skarżąca dołączyła oświadczenie E.F. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano dodatkowo, że nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym zarzuty skarżącej, iż odmowa przyjęcia dokumentów przez organ spowodowana była brakiem stosownego zaświadczenia ZUS i konieczności jego uzyskania w listopadzie 2009r. Zaświadczenie takie wydane zostało bowiem w dniu 30 października 2009r., a więc strona miała realne możliwości dołączenia go do wniosku już w listopadzie 2009r. Fakt ten potwierdza także to, iż nie było potrzeby ubiegania się o zaświadczenie ZUS w listopadzie 2009r., skoro takie zaświadczenie wydano stronie w październiku 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. W niniejszej sprawie nie stanowi okoliczności spornej przyznanie skarżącej wnioskowanych świadczeń rodzinnych ani ich wysokość. Skarżąca kwestionuje jedynie, że świadczenia rodzinne powinna otrzymać od listopada 2009r. tj. od miesiąca w którym przesłała do organu administracyjnego przedmiotowy wniosek. Zdaniem bowiem skarżącej "liczy się data nadania dokumentów". Tymczasem zasady postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych unormowane są w art. 23-32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) dalej u.ś.r. Zgodnie z art. 23 u.ś.r. ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następuje odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. W postanowieniach ust. 3 art. 23 u.ś.r. ustawodawca wskazał, co powinien zawierać wniosek a w ust. 4 określił jakie dokumenty winny być załączone do wniosku. W myśl art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Natomiast według art. 32 ust. 2 u.r.ś. w sprawach nieuregulowanych w u.ś.r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W świetle art. 61 § 3 kpa datą wszczęcia postępowania na żądnie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Przytoczony przepis określa wprost datę wszczęcia postępowania na żądanie strony. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca w dniu 28 listopada 2009r. nadała, za pośrednictwem poczty wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych. Przedmiotowy wniosek wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. w dniu 1 grudnia 2009r. Okoliczność tą potwierdza prezentata organu administracyjnego na wniosku. Następnie w dniu 14 grudnia 2009r. skarżąca uzupełniła wniosek i załączyła nadto zaświadczenie pracodawcy z dnia 30 listopada 2009r. o udzieleniu urlopu wychowawczego oraz wyrok Sądu Rejonowego w L. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] sygn. akt [...] o podwyższenie alimentów, zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 30 listopada 2009r. Zatem konkretyzacja prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w stanie prawnym nie budzącym wątpliwości, dokonana została przez administracyjny organ orzekający w sposób prawidłowy. Zaskarżonym decyzjom nie można zarzucić naruszenia prawa a to powoduje, że skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). H.B. 9.07.2010r.