IV SA/Wr 206/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka - Ostrowska Sędziowie: Sędzia WSA Marcin Miemiec Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Robert Hubacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie jednego gorącego posiłku dla dzieci uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z dnia [...]r. nr [...]. W dniu [...]r. A. W. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. z wnioskiem o przyznanie obiadów dla córki A. i syna K. w szkole w J. Z.. Z wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wychowuje samotnie troje dzieci. Rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku w łącznej wysokości [...] zł. Dwoje starszych dzieci nie otrzymuje renty po zmarłym ojcu, w toku jest postępowanie o ustalenie ojcostwa i alimenty dla najmłodszego dziecka. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. na podstawie art. 3 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. ) odmówił przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego na pokrycie jednego gorącego posiłku dla K. i A. w Szkole Podstawowej w J. Z.. W uzasadnieniu decyzji podano, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. ma podpisaną umowę o dożywianiu dzieci z ajentami szkół na terenie miasta W.. Natomiast dzieci wnioskodawczyni są uczniami Szkoły Podstawowej w J. Z. i nie ma możliwości przyznania jednego gorącego posiłku dla dzieci. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 8 ust. 1 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach uzasadnienia podano, że wnioskodawczyni przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej z uwagi na wysokość osiąganego dochodu. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także pogrzebu. Przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, tzn. jeżeli organ I instancji wydając decyzję odmowną w tej sprawie zważył posiadane przez siebie środki finansowe i uznał, że nie jest w stanie uwzględnić wniosku, to takiej decyzji nie można uznać za naruszającej prawo, zatem brak było podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia odwołania. W skardze na decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz w piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżąca podała, że nie jest w stanie zapłacić za obiady w szkole dla córki A. i syna K., którzy uczęszczają do Miejskiej Szkoły Podstawowej w J. Z. od czterech lat. Czują się w niej bardzo dobrze, mają przyjaciół i dobry kontakt z gronem pedagogicznym. Dzieci nie chcą zmienić szkoły, są bardzo wrażliwe i przeniesienie do innej szkoły mogłoby spowodować kłopoty z nauką. Po opłaceniu kosztów eksploatacyjnych brakuje pieniędzy na żywność, odzież, leki i dlatego też rodzina korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Z uwagi na brak wystarczających środków pieniężnych Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. nie ma możliwości zrealizowania wszystkich zgłaszanych wniosków, zwłaszcza że ma podpisaną umowę o dożywianiu dzieci z ajentami szkół tylko na terenie miasta W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy ). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje zawierają powyższe uchybienia. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. odmawiającą przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego na pokrycie jednego gorącego posiłku dla dzieci K. i A. w Szkole Podstawowej w J. Z. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm. ). Wniosek skarżącej odnośnie przyznania obiadów dla córki A. i syna K. w szkole w J. Z. organ pomocy społecznej zakwalifikował jako wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie jednego gorącego posiłku dla dzieci na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Organy administracji rozstrzygające indywidualną sprawę zobowiązane są również do przestrzegania zasad wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa ( art. 107 § 3 ). Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie stronie zasadności rozstrzygnięcia podjętego przez organ. "Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zatem ocenie Sądu nie może podlegać sama osnowa decyzji, ale decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem" ( wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 r. sygn. akt I SA/Gd 668/98, LEX nr 47109 ). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 107 § 1 i 3. Zaskarżone decyzje nie zawierają bowiem uzasadnienia sporządzonego zgodnie z zasadami wynikającymi z powyższych przepisów. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, nie ma możliwości przyznania jednego gorącego posiłku dla dzieci w szkole w J. Z., ponieważ Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w W. ma podpisaną umowę o dożywianiu dzieci z ajentami szkół na terenie miasta W.. Nie wyjaśniono jednak z jakich względów faktycznych lub prawnych Ośrodek Pomocy Społecznej nie ma możliwości zawarcia umowy z ajentem w szkole w J. Z. i zapewnienia dzieciom obiadów w szkole. Uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia zatem stronie zasadności rozstrzygnięcia podjętego przez organ. Natomiast organ odwoławczy podał w uzasadnieniu decyzji, że "organ I instancji wydając decyzję odmowną w tej sprawie zważył posiadane przez siebie środki finansowe i uznał, że nie jest w stanie uwzględnić wniosku". Jednakże decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera rozważań dotyczących sytuacji finansowej Ośrodka. Ponadto należy zauważyć, że w niniejszej sprawie nie rozważono innych możliwości wynikających z przepisów ustawy o pomocy społecznej mających na celu zapewnienie osobom potrzebującym posiłków. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 3 i 14 ustawy o pomocy społecznej do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym oraz dożywianie dzieci. Posiłki należą do świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej ( art. 36 pkt 2 lit. j cyt. ustawy ). Z dalszych przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Pomoc ta przyznana dzieciom i młodzieży w okresie nauki w szkole może być realizowana w formie zakupu posiłków ( art. 48 ust. 1, 4 i 5 cyt. ustawy ). Z powyższych przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że gmina zobowiązana jest zapewnić jeden gorący posiłek każdej osobie tego pozbawionej. Odmowa przyznania jednego gorącego posiłku dziennie osobie potrzebującej stanowi naruszenie wymienionych przepisów ustawy o pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie organ pomocy społecznej zobowiązany był do rozważenia w uzgodnieniu ze skarżącą również innych dostępnych Ośrodkowi form zapewnienia posiłków dzieciom, jeżeli istotnie brak było możliwości zapewnienia posiłków w szkole w J. Z.. Natomiast z akt sprawy nie wynika, aby organ wypełnił powyższy obowiązek. Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.