IV SA/Wr 206/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska- Ilków (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Asesor WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 września 2006r sprawy ze skargi P. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla decyzję I I II instancji. Na mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. P. K. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. w sprawie uznania poborowego z zdolnego do służby wojskowej Kat.A, - uchylono poprzedzające orzeczenie oraz uznano P. K. za czasowo niezdolnego do służby wojskowej na okres [...] miesięcy Kat. B. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we Wrocławiu. Uznała bowiem, iż stwierdzone u badanego zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne zgodnie z §68 p2 zał. Nr I do rozporządzenia MON w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach ( Dz.U. Nr 57 poz. 278 ze zm.)kwalifikują badanego w Gr. I o czasowej niezdolności Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. w dniu [...] r. na podstawie Ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21.11.1967r. (Dz.U. 2004 Nr 241 poz.2416 ze zm) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz tryb orzekania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 151 poz 1595) oraz rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2004r (Dz.U. 151 poz 1594) wydała orzeczenie Nr 3905/3/2005, którym uznała skarżącego za zdolnego do czynnej służby wojskowej Grupa I badanych przyznając mu kat. "A". Komisja rozpoznała u skarżącego P. K. - zaburzenie układu bodźco- przewodzącego serce pod postacią bloku prawej odnogi p. Hisa § 78 pkt 2 załącznika nr 2 przywołanego na wstępie rozporządzenia MON w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. 151 poz 1595) nadciśnienie tętnicze okresu I zgodnie z § 39 pkt 1, zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne oraz cechy niedojrzałej osobowości §68 pkt 1. Od powyższego orzeczenia P. K. złożył odwołanie, w którym podniósł, iż od czasu orzeczenia pierwszej Wojskowej Komisji Lekarskiej regularnie się leczy i zażywa stosowne leki. Nadto stwierdzone orzeczeniami schorzenia w tym zaburzenia nerwicowe, oraz cechy niedojrzałej osobowości- bardzo mu doskwierają, istotnie utrudniając życie osobiste. Nadto skarżący podkreślił, że nie może podołać najdrobniejszym trudnościom życia codziennego i tylko dzięki pomocy najbliższych jakoś egzystuje. W związku z odwołaniem skarżącego, orzeczeniem z dnia [...] r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. na podstawie art. 29 ust 1 i art. 28 ust 2 Ustaw z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2004r Nr 241 , poz. 2416) oraz §3 ust 7, §4 pkt 8, § 9pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust1i 2, §23 ust 1,2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595) wydała orzeczenie Nr [...] , którym utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż po rozpatrzeniu odwołania, analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Zdaniem organu z przeprowadzonych specjalistycznych badań lekarskich, (psychiatrycznego, internistycznego oraz psychologicznego ) wynika, że zdiagnozowane zaburzenia ze strony układu krążenia oraz stanu psychicznego mieszczą się w zakresie pojęciowym § 38 pkt 1, § 39 pkt1, §66 pkt 1i § 68pkt1 z zał Nr 2 do rozp MON z dnia 25. 06. 2004r ( Dz.U. Nr 151 poz 1595 ) co w Grupie I osób badanych kwalifikuje do wskazanej w orzeczeniu kategorii. Skarżący wniósł skargę na powyższe orzeczenie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu podkreślił, że powodem złożenia skargi są występujące u niego zaburzenia układu krążenia, nadciśnienie tętnicze oraz zaburzenia nerwicowe z upośledzeniem zdolności adaptacyjnych oraz cechy niedojrzałej osobowości. Skarżący podniósł również, iż kontynuuje leczenie zażywając regularnie leki. Najdrobniejszy raptowny wysiłek fizyczny wywołuje drastyczne skoki ciśnienia, z tzw. wystąpieniem "zimnego potu" osłabieniem aż do omdlenia. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. złożyła w tut. Sądzie odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż skarga jest niezasadna ponieważ ustalenie stanu zdrowia skarżącego oparto na wynikach specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzonych przez lekarzy uprawnionych do badań dla potrzeb orzeczniczych wojskowych komisji lekarskich, a ustalenia zdolności do służby wojskowej dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ponadto organ II instancji wskazał, że w świetle przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań lekarskich diagnoza postawiona u skarżącego mieści się w zakresie pojęciowym §38 pkt. 1, §39 pkt. 1, §66 pkt. 1 i §68 pkt. 1 wskazanego rozporządzenia i kwalifikuje w Gr I osób badanych do kat A - zdolny do czynnej służby wojskowej. Nadto zdaniem organu administracyjnego, wobec nie przedstawienia przez skarżącego dokumentacji medycznej świadczącej o diagnostyce i leczeniu schorzeń po wcześniejszym orzeczeniu Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] r nie było konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań weryfikujących dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.s.a. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. . Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do zawodowej służby wojskowej i do pełnienia tej służby poza granicami ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Orzeczenia komisji o uznaniu poborowego za zdolnego do służby wojskowej i ustaleniu kategorii tej zdolności -są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 1 §1 pkt 1 k.p.a. Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Nadto wobec faktu, iż ustawa o powszechnym obowiązku obrony ani wydane na jej podstawie rozporządzenia nie precyzją , jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia, również w tym zakresie znajduje zastosowanie przepis art. 107 §3 k.p.a. Stosownie do którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn , z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne- wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (por wyrok NSA z dnia 28 lipca 2000r. III SA 774/00 LEX nr 47320) W rozpatrywanej sprawie komisje orzekające zarówno w I jak i II instancji ograniczyły się do wskazania w orzeczeniach stosownych paragrafów załącznika nr 2 Rozporządzenia MON z dnia 25. 06. 2004r ( Dz.U. Nr 151 poz.1595 ) w stosunku do każdej z rozpoznanych dolegliwości nie uzasadniając w ogóle swojego stanowiska. Podczas gdy co najmniej jeden z tych przepisów tj. §66 p1 czy §68 p1- zawiera zwroty niedookreślone takie jak "nieznacznie" i "znacznie". W tym przypadku chodzi o stopień upośledzenia zdolności adaptacyjnych, od którego niewątpliwie zależy fakt ewentualnego odbywania służby wojskowej i przyznania odpowiedniej kategorii. Tym bardziej, że na tle wcześniejszego orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia[...] r rozpoznane u skarżącego zaburzenia osobowości mieszczące się w zakresie pojęciowym §68 zostały zakwalifikowane jako znaczne (pkt 2 ). Fakt określenia stopnia schorzenia pojęciami ogólnymi zawartymi w obowiązujących przepisach rodzi po stronie organu bezsprzeczny obowiązek dokładnego uzasadnienia przyjęcia konkretnego punktu lub paragrafu. W przypadku odmiennym orzeczenie przybiera charakter niesprawdzalnej wyroczni i stoi w sprzeczności z treścią przepisu powołanego na wstępie art. 107§3 k.p.a.( por wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000r. III SA 879/00 LEX nr 47326, wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000r. III SA 2042/00 LEX 47321,). Komisja lekarska wydając orzeczenie winna w uzasadnieniu podać fakty , które uznała za udowodnione, a dopiero później oceniać je pod katem konkretnej jednostki chorobowej i przypisywać im konkretny przepis prawa. Orzeczenie obu Wojskowych Komisji Lekarskich nie odpowiada tym wymogom naruszając tym samym przepis art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem obowiązkiem organów orzekających w sprawie było miedzy innymi wskazanie w uzasadnieniu orzeczenia faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Uzasadnienie powinno bowiem odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Podkreślić w tym miejscu należy, że przez rozpoznanie całego materiału należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Stosownie zaś do treści §23 pkt.2 rozporządzenia MON ( Dz.U. z 2004r Nr 151 poz 1595) Wojskowa Komisja Lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby komisja ta może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez nie wyjaśnienie z jakich przyczyn nie wzięto pod uwagę twierdzeń skarżącego odnośnie pogarszającego się stanu zdrowia i niemożności prowadzenia samodzielnej egzystencji nie wyjaśnienie przez organ orzekający w sprawie, jakie fakty w przekonaniu Komisji świadczą o tym iż zdiagnozowane zaburzenia osobowości są jedynie nieznaczne ( § 68 pkt1)- stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ogólnie sformułowanych w przepisach prawa przesłankach zaliczenia do kat A albo do kat D ( " nieznacznie upośledzające", "znacznie upośledzające") na organie orzekającym spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia swego rozstrzygnięcia. Nie wystarczy zatem wymienić, rodzaj przeprowadzonych badań i stwierdzone jednostki chorobowe, ale trzeba także wyjaśnić jakie konkretne spostrzeżenia w toku danego badania zadecydowały o stwierdzeniu danej jednostki chorobowej ( por wyrok NSA z 8 września 1999r sygn. akt. III SA 673/99, LEX nr 47319) Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). Ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Zarówno orzeczenie wydane przez organ I instancji, jak i orzeczenie wydane w wyniku rozpatrzenia odwołania przez organ II instancji, zawiera jedynie wskazanie jednostki chorobowej z przypisaniem odpowiednich paragrafów załącznika do omawianego rozporządzenia oraz stwierdzenie o zaliczeniu poborowego do kategorii zdolności do służby wojskowej, co w żadnym wypadku nie czyni zadość omawianym powyżej wymogom przepisu art. 107§ 3 k.p.a. . Reasumując należy stwierdzić, iż sytuacji, gdy rozporządzenie MON ( Dz.U. z 2004r Nr 151 poz 1595) wymienia określoną jednostkę chorobową, której zaistnienie przy odpowiednim nasileniu kwalifikuje poborowego do kat A-zdolny do czynnej służby wojskowej, bądź np. D jako niezdolnego, organ orzekający ze szczególną starannością powinien uzasadnić swoje rozstrzygnięcie. Komisja winna wskazać, jakie konkretne objawy decydują o zaliczeniu poborowego do punktu 1, a jakie do punktu 2 paragrafów 66 i 68 załącznika nr 2 wskazanego rozporządzenia. Jest to niezbędne zarówno do tego aby przekonać stronę o słuszności orzeczenia, ale i do tego aby umożliwić sądowi kontrolę zaskarżonego orzeczenia ( por wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4) W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.