IV SA/Wr 206/16

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. B. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w postaci zasiłku na zakup obiadu postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie otrzymuje dochodów. Żyje w całkowitym ubóstwie. Został pozbawiony prawa do zatrudnienia i godnego mieszkania w warunkach chronionych oraz opieki lekarskiej. Jest osobą niepełnosprawną. Ponadto jest nękany, represjonowany i dyskryminowany. Jego deficyt budżetowy narasta z powodu procesów sądowych o zapłatę podatku i innych danin. Podał, że nie posiada nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), wynika, że ustanowienie adwokata z urzędu obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze trudną sytuację materialną skarżącego, który jest osobą niepełnosprawną, niepozostającą w zatrudnieniu i nieposiadającą majątku, przyjąć należy, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Na marginesie dodać należy, że w kopercie zawierającej niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący nadesłał także dwa inne wnioski o przyznanie prawa pomocy, tj. w sprawach o sygn. akt IV SA/Wr 205/16 i IV SA/Wr 207/16 oraz pismo złożone w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 206/16 (przy czym w piśmie tym omyłkowo podano sygnaturę akt IV SAB/Wr 206/16),w którym skarżący wskazał, że przesyła "w załączeniu trzy wnioski o ustanowienie adwokata z ORA w [...] po doręczeniu wykazu adwokatów z referencjami"(k-29 sygn. akt IV SA/Wr 206/16). Powyższe pozwala przyjąć, że intencją skarżącego było ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata z Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Zgodnie zaś z art. 244 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała konkretnego adwokata, właściwa okręgowa rada adwokacka, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, wyznaczy adwokata wskazanego przez stronę. Z treści tego przepisu wynika zatem, że jeżeli strona wskazała konkretnego adwokata, to o osobie pełnomocnika decyduje właściwa rada adwokacka w porozumieniu ze wskazanym przez stronę adwokatem. Właściwość sądu obejmuje natomiast rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie tego prawa. W związku z powyższym skarżący powinien był wskazać konkretnego adwokata z podaniem imienia i nazwiska, którego mogłaby wyznaczyć, po otrzymaniu postanowienia referendarza o przyznaniu prawa pomocy, Okręgowa Rada Adwokacka w [...] czego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy, zwróci się w niniejszej sprawie o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do Okręgowej Rady Adwokackiej we [...], właściwej ze względu na siedzibę sądu orzekającego. Potwierdza to treść art. 253 § 1 powołanej ustawy zgodnie, z którym o wyznaczenie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej, rady okręgowej izby radców prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, doręczając postanowienie o przyznaniu prawa pomocy. Stosownie zaś do art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 615 ze zm.) adwokat świadczy pomoc prawną z urzędu w okręgu sądu rejonowego, w którym wyznaczył swoją siedzibę zawodową. Strona ma zatem prawo we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazać konkretnego pełnomocnika, którego następnie w miarę możliwości mogłaby wyznaczyć właściwa okręgowa rada adwokacka, a nie jedynie wskazać konkretną Okręgową Radę Adwokacką. W tej sytuacji sąd nie posiada kompetencji, aby zwrócić się do wskazanej przez stronę Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.