IV SA/Wr 206/17

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (konkretnie wskazanego) k- 19, złożyła na urzędowym formularzu D. W. żona skarżącego (dalej: wnioskodawczyni). Natomiast zaskarżone postanowienie SKO z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania dotyczyło M. W., czyli męża wnioskodawczyni, który w niniejszej sprawie pismami z dnia 5 kwietnia 2017 r. wniósł wspólnie z wnioskodawczynią dwie tożsame w treści skargi na to postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 kwietnia 2017 r. skarga ta została zarejestrowana pod powyższą sygnaturą. W zarządzeniu tym jako stronę skarżącą wskazano wyłącznie męża wnioskodawczyni. Pismem z dnia 28 maja 2017 r. k- 18 skarżący i jego żona (wnioskodawczyni) ustosunkowali się wspólnie do przesłanej przez Sąd odpowiedzi SKO z dnia [...] na ich skargę podając m. in., że SKO wraz ze Starostwem naruszają prawo i że wnoszą o prawo do otrzymania informacji publicznej, bo mają w tym interes prawny. Odpowiedź na skargę została przesłana skarżącemu (mężowi wnioskodawczyni) wraz z pismem Sądu z dnia 4 maja 2017 r. wzywającym skarżącego o sprecyzowanie w jakim charakterze występuje wnioskodawczyni (jako pełnomocnik czy skarżąca). Przesyłka ta zawierała także wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi adresowane do skarżącego. Skarżący (mąż wnioskodawczyni) nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie, a we wspomnianym piśmie z dnia 28 maja 2017 r. wniósł również wspólnie z wnioskodawczynią "o udzielenie im pomocy do obrony". Wniosek w tym zakresie został zakwalifikowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy zwłaszcza, że do pisma tego dołączono, opisany wyżej, złożony przez wnioskodawczynię (żonę skarżącego) na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy k-19. Zawarty w powyższym piśmie z dnia 28 maja 2017 r. wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy będzie podlegał odrębnemu rozpoznaniu. Natomiast w niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega, zawarty w piśmie z dnia 28 maja 2017 r. k-18 i dołączonym do tego pisma urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni (żonie skarżącego). Przepis art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Z treści art. 245 § 2 p.p.s.a. wynika, że zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. W myśl natomiast art. 243 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W rozpoznawanej zaś sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy wniósł podmiot (wnioskodawczyni – żona skarżącego), który nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego i tym samym podmiot ten nie jest stroną postępowania sądowego dotyczącego skargi na to postanowienie. Wnioskodawczyni nie przysługuje zatem prawo pomocy, co wynika z treści powołanego wyżej art. 243 p.p.s.a., który wskazuje, że prawo to może być przyznane wyłącznie stronie. W myśl zaś art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie bezczynność, lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Skoro zatem wnioskodawczyni nie może zostać przyznane prawo pomocy, to przyjąć należy, iż rozpoznanie wniosku o przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Nie przeczy temu okoliczność, że wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni złożyła na niekompletnym formularzu gdyż brakuje rubryk 7.2, 7.3, 8 i 9 oraz niepełna jest rubryka nr 7.1. Wniosek ten nie podlega bowiem merytorycznemu rozpoznaniu - na podstawie danych zawartych w formularzu dotyczących sytuacji majątkowej i dochodowej - poprzez ocenę, czy wnioskodawczyni spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., z którego wynika, że prawo pomocy może zostać przyznane w tym zakresie osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ponadto zarówno formularz ten, jak i pismo z dnia 28 maja 2017 r., w którym został sformułowany wniosek o przyznanie prawa pomocy, zostały podpisane przez wnioskodawczynię, co pozwalało na przyjęcie, iż wnioskodawczyni złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie jej prawa pomocy. Umorzenie postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wnioskodawczyni, która nie jest stroną postępowania sądowego, pozostaje bez wpływu na ocenę, iż zawarty także w piśmie z dnia 28 maja 2017 r. wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy, a zatem wniosek wniesiony przez uprawniony podmiot (stronę postępowania sądowego) będzie podlegał odrębnemu rozpoznaniu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 249a w związku z art. 243 i art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.