IV SA/Wr 211/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 października 2008 r. ze skargi M. S. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w zakresie rozpoznania schorzeń powodujących niezdolność do służby wojskowej, określenia inwalidztwa oraz związku poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową postanawia: odrzucić skargę. Orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w sprawie kontrolnego badania inwalidy z dnia 5 listopada 2007r., na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin /Dz.U. z 2004r. nr 8, poz. 66 ze zm./ i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej ..., /Dz.U. nr 12, poz. 75/ orzeczono wobec M. S., co następuje. I. Rozpoznanie: |A. Schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej: | | |1. Zmiany zwyrodnieniowe stawu biodrowego lewego, deformacja bliższej części kości udowej, skrót kończyny dolnej lewej |§ 77 pkt 11 | |o 4 cm oraz zanik mięśnia czworogłowego uda po przebytym złamaniu przez i podkrętarzowym złamaniu kości udowej lewej | | |leczonym wielokrotnie operacyjnie, znacznie upośledzające sprawność ustroju i sprawność ruchową. | | |B. Schorzenia współistniejące: |§ 77 pkt 3 | |2. Przebyte złamanie guzka większego kości ramiennej lewej z zespołem bólowym, nieznacznie upośledzające sprawność |§ 76 pkt 2 | |ruchową. |§ 64 pkt 2 | |3.Zaburzenia nerwicowe, znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne. | | |4. Przebyty uraz skrętny stawu kolanowego lewego leczony operacyjnie, nieznacznie upośledzający sprawność ustroju. |§ 75 pkt 2 | |5.Przebyte złamanie paliczka podstawnego palucha prawego, nieupośledzające sprawności ruchowej. | | |6.Zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z zespołem bólowym przykręgosłupowym, nieznacznie upośledzające|§ 66 pkt 2 | |sprawność ustroju. |§ 77 pkt 5 | | | | | |§ 75 pkt 2 | | | | | |§ 34 pkt 5 | | | | | |§ 62 pkt 1 | Kategoria zdolności do zawodowej służby wojskowej : Kategoria N - Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej - Zał. 2 Grupa II. Kategoria E - Trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, wojny oraz w razie ogł. mobilizacji - Zał. 2 Grupa II. Związek poszczególnych chorób i ułomności z czynną służbą wojskową: Schorzenia pkt 1, 2, 3, 4 i 5 rozpoznań pozostają w związku z zawodową służbą wojskową. Schorzenia pkt 1, 2, 3, 4 i 5 rozp. – w następstwie wypadku. Schorzenie pkt 3 – Załącznik nr 2 do Rozporządzenia MON z dn. 31.03.2003r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach /Dz.U. nr 62, poz. 567/. Schorzenie pkt 6 rozpoznania nie pozostaje w związku z zawodową służbą wojskową. Ustaleń związku schorzeń pkt 1, 2, 3, 4 i 5 rozpoznań z zawodową służbą wojskową dokonano w oparciu o orzeczenie RWKL Wrocław nr [...] z dn. 02.06.1992r. II. Określenie inwalidztwa: badanego zaliczono od czerwca 1992r. do: a) trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia, b) trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, c) trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku/choroby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze. W motywach uzasadnienia podano, że stronę zaliczono do III /trzeciej/ grupy inwalidów ze względu na stwierdzoną niezdolność do zawodowej służby wojskowej, a zachowaną zdolność do pracy zarobkowej. Ponieważ wymienione w pkt 1 rozp. powodujące inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą wojskową, orzeczone inwalidztwo również pozostaje w związku ze służbą wojskową. M. S. odwołał się od całości opisanego orzeczenia I instancji, jednak z motywów uzasadnienia odwołania wynikało, że kwestionuje jego treść w części dotyczącej sposobu zakwalifikowania schorzeń w kontekście ich związku ze służbą wojskową. Nie zgadzając się z zakwestionowanym orzeczeniem powołał się na orzeczenie RWKL Nr [...], w którym schorzenia ze strony kręgosłupa oraz zespół neurasteniczny były ujęte w pkt "A" (schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie odwołujący się podniósł sprawę następstw przebytego wypadku w kontekście schorzenia ujętego w pkt 1 i 2 orzeczenia jak również zakwestionował rozpoznanie w pkt 4 i 6 (dotyczące przebytego urazu skrętnego stawu kolanowego lewego oraz zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego) stojąc na stanowisku, że są niezgodne ze stanem faktycznym. Wnioskował o przeprowadzenie dodatkowych badań lekarskich. Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia 20 lutego 2008r. nr [...] na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2 i 3 rozp. MON z 10.01.2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 12, poz. 75/, utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie nie stwierdzając nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Podniesiono, że rodzaj i stopień nasilenia schorzeń ustalono w oparciu o zgromadzoną dokumentację i wyniki przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. badań lekarskich specjalistycznych i zakwalifikowano adekwatnie do tych ustaleń zgodnie z rozp. MON z dnia 10.05.2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133. poz. 1422 ze zm.) w myśl których aktualnie stwierdzone zaburzenia nerwicowe oraz schorzenie ze strony kręgosłupa i stawu kolanowego lewego mieszczą się w zakresie pojęciowym § 66 p. 2. § 77 p. 5 oraz § 34 p. 5 i § 62 p. 1 z Zał. Nr 2 do w/w rozp. MON i nie powodują upośledzenia sprawności ustroju w stopniu pozwalającym na uznanie ich za powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Również związek ze służbą wojskową wskutek wypadku schorzeń z pkt 1 i 2 rozporządzenia został określony prawidłowo zgodnie ze wcześniejszymi ustaleniami zawartymi w prawomocnym orzeczeniu RWKL W. Nr [...] z dnia [...]r. Odnośnie przeprowadzenia badań RWKL we W. nie stwierdziła konieczności dodatkowego ich wykonania, ponieważ w jej ocenie konsultacje badających dla potrzeb orzeczniczych TWKL we W. lekarzy specjalistów nie budzą wątpliwości, a załączona przez skarżącego dokumentacja medyczna nie stoi w sprzeczności z ich ustaleniami jak i kwalifikacją orzeczniczą wojskowej komisji lekarskiej I instancji. Stwierdzono ponadto, że kwestia oceny sposobu przeprowadzenia badania przez konsultującego lekarza specjalistę ortopedę nie leży w kompetencjach RWKL we W.. W skardze do Sądu administracyjnego M. S. zakwestionował oba orzeczenia wojskowych komisji lekarskich uważając, że są błędne w części nie uznania schorzeń ze strony kręgosłupa, stanu psychicznego oraz stawu kolanowego lewego za powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej jak również braku zaliczenia do drugiej grupy inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Pismem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 maja 2008r. wezwano skarżącego do sprecyzowania przedmiotu skargi poprzez określenie, czy dotyczy ona orzeczenia w części orzekającej o zdolności /niezdolności/ do służby wojskowej, jak i w części nie uznającej wskazanych schorzeń za powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej oraz nie zaliczającej skarżącego do drugiej grupy inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą wojskową. W odpowiedzi na wezwanie Sądu M. S. pismem z dnia 25 maja 2008r. oświadczył, że przedmiotem skargi są wymienione w jego treści schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej, w kontekście ich związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. W związku z tym wnosi o zaliczenie do drugiej grupy inwalidztwa. Również do protokołu rozprawy w dniu 22 października 2008r. M. S. oświadczył, że nie kwestionuje zaskarżonego orzeczenia w części dotyczącej stwierdzenia u niego kategorii "N" i kategorii "E" w zakresie zdolności do służy wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym panuje niekwestionowane stanowisko, zgodnie z którym od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Takie stanowisko koresponduje z ustaleniami poczynionymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/00, ONSA 2001/2/47, w którym stwierdzono między innymi, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie główne, odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej - czynnej lub zawodowej w ramach dwóch ustaw: z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP i z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /obecnie ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Dz.U. z 2008r. nr 141, poz. 892/, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby, albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny i ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej, albo do zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, to orzeczenia ustalające schorzenia /stan zdrowia/ danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych, albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujące na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Orzeczenia tej grupy nie maja wiążącego charakteru dla sądów powszechnych, właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Rozważania poczynione przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r. zachowują aktualność na tle stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Należy zatem stwierdzić, iż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Wprawdzie skarżący podważał rozpoznanie lekarskie w części niezaliczającej niektóre schorzenia do grupy schorzeń powodujących niezdolność do zawodowej służby wojskowej, jednak jego celem, zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowym, nie było kwestionowanie ustalenia stanu zdrowia na potrzeby zaliczenia do kategorii "N" i "E" zdolności do służby wojskowej /co skarżący wprost oświadczył/ lecz cel ten sprowadzał się wyłącznie do ustalenia katalogu schorzeń w kontekście ich związku ze służbą wojskową, tzn. ustalenia prawa do świadczeń oraz ich zakresu i wysokości z powyższego tytułu. Sprawy te rozstrzygają jednak inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Ponieważ skarga dotyczy orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obu instancji /terenowej i rejonowej/ w zakresie uznania związku schorzeń ze służbą wojskową oraz zaliczenia do określonego grupy inwalidzkiej, a nie odnosi się do kwestii kategorii zdrowotnej, zdolności do czynnej służby wojskowej lub zwolnienia z tej służby, to należy stwierdzić niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji postanowienia.