IV SA/Wr 212/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. P. reprezentowanej przez W. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych I. oddala skargę w całości; II. przyznaje radcy prawnemu K. T.-S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 ( słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 ) złotych w tym 23% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania E. P. (dalej: wnioskodawczyni, strona skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w sprawie przyznania usług opiekuńczych, decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. [...], na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W dniu 14 stycznia 2019 r. E. P. złożyła wniosek o przyznanie usług opiekuńczych w wymiarze 5 razy w tygodniu po 4 godziny, wykonywanych przez W. O. za pośrednictwem [...]. W uzasadnieniu wniosku strona podała, że proponowane usługi zapewnią jej poprawę stanu psychicznego i neurologicznego po gwałtownym pogorszeniu stanu jej zdrowia w dniu 5 grudnia 2018 r. Usługi te - zdaniem strony - wykluczą też umieszczenie w domu pomocy społecznej lub zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Ponadto strona zarekomendowała zatrudnienie W. O. przez [...] w charakterze opiekuna, który sprawdził się w tej roli przez ostatnie 7 lat, wykonując usługi opiekuńcze zlecone przez MOPR .w P., na dowód czego załączyła opinię W. Oddziału Okręgowego Polskiego Czerwonego Krzyża w P. z dnia 19 listopada 2018 r. Decyzją Prezydenta Miasta W. [...] stycznia 2019 r., nr [...], której nadano rygor natychmiastowej wykonalności: - przyznano stronie usługi opiekuńcze - pomoc w zaspokojeniu potrzeb życiowych przez 5 dni w tygodniu od poniedziałku do piątku, w liczbie 4 godzin dziennie, od dnia 30 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. w miejscu zamieszkania i określono, że pełny koszt jednej godziny usług wynosi 18.70 zł, - ustalono procentową odpłatność za jedną godzinę usługi w wysokości 10% pełnej stawki godzinowej, która wynosi 18,70 zł od poniedziałku do soboty oraz dni ustawowo wolne od pracy, - odstąpiono od płatności za usługi opiekuńcze, - ustalono następujący zakres usług: dbanie o czystość bielizny osobistej, pościelowej i odzieży podopiecznego, mycie, kąpanie, czesanie chorego, organizowanie spacerów, pomoc przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, pielęgnacja zlecona przez lekarza (podawania leków, smarowanie, okłady - w zależności od sytuacji). Od wskazanej wyżej decyzji wnioskodawczyni złożyła w ustawowym terminie odwołanie, w którym zarzuciła, że nie jest ona w pełni zgodna z wnioskiem o przyznanie usług opiekuńczych. Strona wyraziła oburzenie brakiem zatrudnienia przez [...] W. O. w charakterze je opiekuna i zleceniem wykonania tych usług innej osobie, której do wykonania usług nie dopuściła. Wnioskodawczyni podniosła ponadto szereg emocjonalnych argumentów wobec pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. - pani E. S. której zarzuciła "stosowanie lobbingu przez 5 lat". Na koniec wnioskodawczyni wyraziła oczekiwanie pełnej realizacji wniosku o usługi opiekuńcze - "wystarczy telefoniczne cofnięcie zakazu zatrudnienia pana W. O. w roli opiekuna przez [...]". Odwołanie jest nieuzasadnione. E. P. jest osobą samotną i z powodu posiadanych schorzeń wymaga pomocy innych osób w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiece higienicznej, zaleconej przez lekarza pielęgnacji, a zatem spełnia wszystkie kryteria przewidziane przepisem art. 50 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Jak stanowi przepis art. 50 ust. 5 ustawy, ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. Jak wynika z treści odwołania, wnioskodawczyni nie kwestionuje zakresu, okresu ani miejsca świadczenia usług, wnioskodawczyni nie godzi się jedynie na osobę, która usługi te ma świadczyć. Odpowiadając na zarzut wnioskodawczyni w tej kwestii należy wskazać, że w decyzja organu I instancji zawiera wszystkie przewidziane przez powołany przepis art. 50 ust. 5 ustawy elementy, to jest określa: 1) zakres przyznanych usług - dbanie o czystość bielizny osobistej, pościelowej i odzieży podopiecznego, mycie, kąpanie, czesanie chorego, organizowanie spacerów, pomoc przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, pielęgnacja zlecona przez lekarza (podawania leków, smarowanie, okłady - w zależności od sytuacji), 2) okres, w którym usługi będą świadczone - od dnia 30 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2018r., 3) miejsce świadczenia usług - miejsce zamieszkania strony. Organ administracji publicznej nie może w decyzji przyznającej usługi opiekuńcze określić osoby, która będzie je świadczyła, ponieważ takie orzeczenie nie zostało przewidziane przepisami ustawy. Określenie osoby sprawującej opiekę nad wnioskodawczynią nie jest czynnością z zakresu realizowania władzy publicznej i nie może być zawarte w decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2008 r., I SA/Wa 182/08, LEX). Zadanie organizacji i świadczenia usług opiekuńczych jest zadaniem własnym gminy (w rozpatrywanym przypadku gminy W.) o charakterze obowiązkowym, co wynika z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy, a realizacja tego zadania polega na zapewnieniu dostępności tych usług dla osób ich potrzebujących. Gmina jest obowiązana zaspokoić potrzeby osób samotnych, które z powodu wieku lub posiadanych schorzeń wymagają pomocy innych osób w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiece higienicznej, zaleconej przez lekarza pielęgnacji, jednak obowiązek ten nie polega na konieczności zaspokojenia preferencji tych osób co do opiekuna, który usługi te będzie świadczył. W tym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie widzi podstaw, by ją eliminować z obrotu prawnego. Odpowiadając na stawiane przez wnioskodawczynię w odwołaniu zarzuty wobec pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. to należy wskazać, że Kolegium nie jest właściwe do ich rozpatrzenia. Zarzuty te należy kierować do pracodawcy, a więc do Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Mając na uwadze powyższe zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], w sprawie przyznania usług opiekuńczych, należało - jako prawidłową - utrzymać w mocy. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, zwolnienie z kosztów postępowania z powodu ubóstwa, ustanowienie obrońcy z urzędu z uwagi na stan zdrowia, powołanie na świadka kuratora W. O., ustanowienie W. O. opiekunem skarżącej. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację i wnioski na poparcie wniesionych żądań. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o zawieszenie postępowania sądowego, wskazując, że w dniu 11 kwietnia br. pracownik socjalny w czasie wizyty w środowisku przyjął do protokołu żądanie skarżące o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]. Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że nie toczy się postępowanie administracyjne dotyczące uchylenia decyzji w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych. Decyzja organu I instancji pozostaje w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2019 r. [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 2019 r. [...] w sprawie przyznania skarżącej usług opiekuńczych. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2018 po 1508 ze zm.) dalej ustawa. Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych, a jest jej pozbawiona przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (ust. 3). Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia (ust. 5). Z ustaleń w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca w dniu 14 stycznia 2019 r. złożyła wniosek o przyznanie usług opiekuńczych w wymiarze 5 razy w tygodniu po 4 godziny wykonywanych przez W. O. Organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. [...] przyznał skarżącej usługi przez 5 dni w tygodniu od poniedziałku do piątku, w liczbie 4 godzin dziennie, od dnia 30 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. w miejscu zamieszkania i ustalił zakres usług: dbanie o czystość bielizny osobistej, pościelowej i odzieży podopiecznego, mycie, kąpanie, czesanie chorego, organizowanie spacerów, pomoc przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, pielęgnacje zleconą przez lekarza (podawanie leków, smarowanie, okłady – w zależności od sytuacji). Kwestia zaś ustalenia osoby opiekuna jest sprawą następczą wydania decyzji o przyznaniu świadczeń opiekuńczych. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, albowiem organy administracyjne, przyznając usługi opiekuńcze, ustaliły ich zakres, okres i miejsce świadczenia, wypełniając tym samym przesłanki art. 50 ust. 5 ustawy. Podkreślić przy tym należy, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie uprawniają organu administracyjnego do wskazania, w decyzji przyznającej usługi opiekuńcze, osoby świadczącej tego rodzaju usługi. Zgłoszone w skardze wnioski o: przesłuchanie W. O. i ustanowienie go opiekunem skarżącej nie podlegają uwzględnieniu. Wskazać należy zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające (wyłącznie) z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ustrojowa rola sądu administracyjnego ogranicza się do kontroli aktów administracyjnych, a nie zastępowania organów administracyjnych. W tym stanie rzeczy skargę pozbawioną usprawiedliwionych podstaw prawnych należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje podstawę w § 21.1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 poz. 68). M.K. 30.12.2019 r.