IV SA/Wr 218/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA - Marcin Miemiec, Asesor WSA - Ewa Kamieniecka, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi P. O. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla decyzję II instancji. Przedmiotem skargi wniesionej przez P. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest orzeczenie Rejonowej Wojskowe Komisji Lekarskiej we W. z dnia [....] r. Nr [...] wydane na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r . o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymujące mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. Nr [...] uznające P. O. w grupie pierwszej zdolnym do służby wojskowej (kat. A). Wyżej oznaczonym orzeczeniem Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. rozpoznała u strony zespół bólowy lędźwiowo-krzyżowego u osoby z kręgozmykiem L5-S1, nieznacznie upośledzający sprawność ustroju, które to schorzenie zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 62 pkt 1 i § 34 pkt 1 Załącznika Nr 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz.U. Nr 151, poz. 1595)(zwane dalej rozporządzeniem). Zdaniem organu rozpoznane schorzenia kwalifikują skarżącego jako zdolnego do czynnej służby wojskowej w grupie I Kat. A. W odwołaniu od powyższej decyzji strona nie zgodziła się z twierdzeniem, iż ustalone ograniczenia sprawności organizmu nie stanowią przeszkody w odbyciu służby wojskowej. Podniosła, że pogarszająca się choroba kręgosłupa uniemożliwia dźwiganie ciężarów powyżej [...] kg, odbywania długich marszów, ruchów dynamicznych oraz ciężkiej prac fizycznej pod groźba stałego kalectwa. Odwołujący wskazał dodatkowo, iż jest w trakcie leczenia choroby kręgosłupa oraz rehabilitacji, a wynik badania rezonansu magnetycznego dostarczy w przeciągu dwóch tygodni od złożenia odwołania. Powyższe strona udokumentowała załączonymi kserokopiami wyników badań i zaświadczeń lekarskich, obejmującymi: zaświadczenie z dnia [...] r. o odbytych rehabilitacjach w [...] r.. wyniki badania radiologicznego z [...] r. oraz [...] r., konsultację neurologiczną z dnia [...] r., konsultację ortopedyczną wraz ze skierowaniem na rehabilitacje z dnia [...] r., zaświadczenie z dnia [...] o odbytej w [...] r. rehabilitacji z zaleceniem okresowych zabiegów rehabilitacyjnych, skierowanie do poradni neurologicznej z dnia [...] r., skierowanie do poradni ortopedycznej z dnia [...] r. oraz skierowanie do poradni rehabilitacyjnej z dnia [...] r. i skierowanie na rezonans magnetyczny. Organ drugiej instancji rozpatrując odwołanie nie stwierdził nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż w świetle zgromadzonych dokumentów oraz wykonanych na potrzeby orzecznicze badań lekarskich specjalistycznych nie wynika by aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony kręgosłupa odcinka lędźwiowo - krzyżowego upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie odwołującego za niezdolnego do służby wojskowej, a więc obecny stopień nasilenia zaburzeń ze strony kręgosłupa odcinak lędźwiowo - krzyżowego na tle kręgozmyku L5-S1 z niezrośnięciem łuku kręgu L5 mieści się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 1 i § 62 pkt 1 załącznika Nr 2 do rozporządzenia i kwalifikuje stronę w grupie I osób badanych do kategorii A zdolności do czynnej służby wojskowej. Ponadto w opinii organu drugiej instancji przedstawiona dokumentacja medyczna nie zawiera danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych. W skardze na decyzję ostateczną P. O. powtórzył zarzuty zawarte w odwołaniu oraz zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy: -art. 30a ust. 2 i ust.. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 21 listopada 1967 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416) poprzez zaliczenie skarżącego do kategorii Gr I - zdolny do czynnej służby wojskowej - Kat. A, pomimo że wyniki przeprowadzonych konsultacji medycznych wskazują, iż stan zdrowia skarżącego całkowicie uniemożliwia odbycie służby wojskowej; -art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie sprawy z pominięciem uwzględnienia słusznego interesu skarżącego; -art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nienależyte wyjaśnienie oraz uzasadnienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy; - art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyczerpujące zebranie oraz rozpatrzenie całości materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącego; - art. 107 § 3 ko0deksu postępowania administracyjnego, czyli nienależyte i nie wyczerpujące uzasadnienie swo9jej decyzji poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz brak przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zdaniem skarżącego Komisja powinna wskazać jakie konkretnie objawy zdecydowały o zaliczeniu skarżącego do §34 pkt 1 i § 62 pkt 2 załącznika Nr 2 do rozporządzenia. Nie wyjaśniła również z jakich przyczyn nie dała wiary skarżącemu, że pogarszająca się choroba kręgosłupa uniemożliwia mu dźwiganie ciężarów powyżej [...] kg, ani też nie wyjaśniła jakie fakty świadczą o tym, że wady kręgosłupa jedynie nieznacznie upośledzają sprawność ustroju i nieuzasadniają uznania skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej. W jego opinii poza wskazaniem przeprowadzonych badań oraz stwierdzeniem konkretnej jednostki chorobowej, konieczne są wyjaśnienia jakie konkretne spostrzeżenia w toku badania zadecydowały o stwierdzeniu konkretnej jednostki chorobowej. Wobec twierdzeń strony i przedstawionej dokumentacji w opinii skarżącego nie dokonano wyjaśnienia, dlaczego przedstawione dowody są niewystarczające do stwierdzenia, że jest on niezdolny do czynnej służby wojskowej- co jest naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Ponadto zarzucił, iż Komisja nie ustosunkowała się do twierdzeń uważanych przez skarżącego zza istotne dla sposobu załatwienia sprawy, twierdząc jedynie, iż aktualny stopień nasilenia zaburzeń ze strony kręgosłupa nie jest wystarczający, aby orzec niezdolność do czynnej służby wojskowej, uchybiając tym samym przepisom art. 8 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego, przyznając jednocześnie, że skarżący cierpi na zaburzenia ze strony kręgosłupa , które nasilają się z czasem. Jego zdaniem Komisja nie powołała żadnych niezależnych specjalistów z dziedziny neurologii czy ortopedii, którzy mogliby w sposób należyty i wystarczający wykazać zdolność bądź niezdolność skarżącego do czynnej służby wojskowej. Dodatkowo skarżący podał, że nadal pozostaje pod opieką lekarzy specjalistów, a wynik badania rezonansem magnetycznym wskazuje na centralną przepuklinę jądra miażdżycowego L5/S1 co powoduje ucisk na worek oponowy i zmiany degeneracyjne. Wskazał, że odczuwa silne bóle przy poruszaniu się i schylaniu ku przodowi, zaś lekarz neurolog stwierdził, iż przy braku istotnej poprawy wskazane będzie zastosowanie pasa ortopedycznego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wskazała, iż mnie naruszono przepisów art. 7,11,77 § 1 oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ zostało przeprowadzone pełne postępowanie mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego, przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające celem uściślenia wyników badań przeprowadzonych dla potrzeb Terenowej Komisji Lekarskiej, a dokumentacją medyczną przedstawioną przez skarżącego, a skarżący uzyskał pełne uzasadnienie decyzji podjętej przez organ odwoławczy ze wskazaniem faktów, na których się oparł, co zawarto w uzasadnieniu orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 45 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 k.p.a. ). Decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne ( art. 107 § 1 k.p.a. ). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto właściwe uzasadnienie decyzji winno realizować zasadę przekonywania strony, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, wyrażoną w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja, narusza powyższe zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Lektura akt sprawy prowadzi do wniosku, iż organ odwoławczy przeprowadził wprawdzie bądź zlecił przeprowadzenie specjalistycznych badań lekarskich oraz ocenił dokumentację lekarską przedłożoną przez skarżącego, jednakże jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ocena ta sprowadza się do wymienienia dokumentacji medycznej przedstawionej przez odwołującego oraz ogólnikowego stwierdzenia, iż nie zawiera ona danych mogących powodować uzasadnione wątpliwości co do wyników badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych. Tak sformułowane uzasadnienie nie wyjaśnia ani stronie, ani też Sądowi kontrolującemu zasadność podjętej decyzji motywów, jakimi kierowała się Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. przy rozstrzyganiu sprawy. W ocenie Sądu rozpoznanie schorzeń powodujących zarówno zdolność jak i niezdolność do zawodowej służby wojskowej szczególnie wymaga uzasadnienia podjętego przez organ wojskowy rozstrzygnięcia. Kwalifikując schorzenia skarżącego jako nie powodujące braku zdolności do służby wojskowej, organy orzekające w sprawie zobowiązane były do wyjaśnienia powodów takiego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze twierdzenia skarżącego zawarte w odwołaniu stwierdzić należy, iż jak zasadnie podnosi skarżący, Komisja odwoławcza nie ustosunkowała się do nich w żadnym stopniu. Wskazane przez P. O. okoliczności, a to: przeciwwskazanie do dźwigania ciężarów powyżej [...] kg, zalecona rehabilitacja, którą prowadzi regularnie od [...] r. znajdują potwierdzenie w przedłożonej przez niego dokumentacji medycznej. Powyższe wynika między innymi z konsultacji neurologicznej, z Dolnośląskiego Centrum Diagnostyki Medycznej " A. " z dnia [...] r., w którym wprost wyartykułowano przeciwwskazanie skarżącego do dźwigania ciężarów powyżej [...] kg. Również wynik konsultacji ortopedycznej z Centrum Medycznego "B" sp. z o.o. z dnia [...] r. wskazuje na konieczność prowadzenia rehabilitacji, a nawet ewentualne zastosowanie pasa ortopedycznego, w przypadku braku poprawy stanu zdrowia. Ponadto zgodnie z argumentacja skargi w wyniku badania rezonansu magnetycznego z dnia [...] r. przeprowadzonego w D. Ośrodku Diagnostyki Obrazowej rozpoznano małą centralną przepuklinę jądra miażdżystego. Wbrew temu, co argumentowała strona przeciwna w odpowiedzi na skargę, do powyższych faktów nie ustosunkowano się w sposób przewidziany przepisami postępowania administracyjnego. Takie postępowanie organu II instancji narusza powołane wyżej przepisy art. 7, 77 §1 kpa. Nadto wobec faktu, iż ustawa o powszechnym obowiązku obrony ani wydane na jej podstawie rozporządzenia nie precyzją, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia, również w tym zakresie znajduje zastosowanie przepis art. 107 §3 k.p.a. Stosownie do którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł , oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne- wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (por wyrok NSA z dnia 28 lipca 2000r. III SA 774/00 LEX nr 47320). Tymczasem jak zasadnie wywiedziono w skardze nie wyjaśniono skarżącemu zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżone orzeczenie. Ogólnikowe stwierdzenie w zakresie wymienionej w uzasadnieniu dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącego oraz brak odniesienia się do zarzutów zgłoszonych w odwołaniu narusza przepisy art. 8 i art. 11 kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl tych przepisów organy administracyjne obowiązane są przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli (art. 8), jak również wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu spraw(art. 11 k.p.a.). postępowania administracyjnego Należy także podkreślić, że niewyjaśnienie przesłanek podjęcia zaskarżonej decyzji poprzez zamieszczenie właściwego uzasadnienia odpowiadającego wymogom z art. 107 § 3 kpa, uniemożliwiło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odtworzenie procesu myślowego, który doprowadził organy orzekające do uznania, że skarżący jest zdolny do służby wojskowej z kategorią A. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy zatem przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami procedury administracyjnej Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż z przyczyn wskazanych wyżej pod adresem Komisji odwoławczej orzekającej w sprawie musi być skutecznie wyartykułowany zarzut naruszenia przepisów art. 7, art.8, art. 11 ,art. 77 §1 oraz art. 107 §3 kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności ( lub braku przydatności ) do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności.