IV SA/Wr 218/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-11-16
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak – Kubiak, Mirosława Rozbicka – Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił decyzje dotyczące statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku, wznawiając postępowanie na podstawie posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, mimo że wpis ten nie skutkował podjęciem działalności gospodarczej i został dokonany przed zmianą przepisów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymała w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą uchylenia decyzji ostatecznych w sprawie wstrzymania, wznowienia i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a także pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26 października 2007 r. Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy proceduralne (art. 149 § 2 i art. 151 § 1 KPA) oraz materialne (art. 7 ust. 3 ustawy nowelizującej ustawę o promocji zatrudnienia). Wskazał, że posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, który nie skutkował podjęciem działalności, nie powinno prowadzić do utraty statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, zwłaszcza w kontekście ochrony praw nabytych przez osoby, które nabyły prawo do zasiłku przed zmianą przepisów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odwołania A. K. od decyzji Wojewody D., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Ś. pozbawiającą ją statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26 października 2007 r. Powodem było posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Starosta Ś. wznowił postępowanie w kilku sprawach dotyczących statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, a następnie wydał decyzję, w której uchylił niektóre wcześniejsze decyzje, ale pozbawił A. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26 października 2007 r. A. K. zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasadę niedziałania prawa wstecz.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody D. w części, w jakiej utrzymywała w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia 14 grudnia 2009 r. w określonych punktach dotyczących uchylenia decyzji ostatecznych i pozbawienia A. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dnia 26 października 2007 r., a także uchylił poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w tej części. Sąd zasądził od Wojewody D. na rzecz A. K. zwrot kosztów zastępstwa procesowego i orzekł, że zaskarżona decyzja w części objętej pkt. I sentencji nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (sprawozdawca) Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody D. z dnia 12 lutego 2010 r. nr ... w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku I. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia 14 grudnia 2009 r. znak ... w części : - w jakiej uchyla ona decyzję ostateczną Starosty Ś. z dnia 7 lipca 2008 r. nr . w sprawie wstrzymania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7 lipca 2008 r., - w jakiej uchyla ona decyzję ostateczną Starosty Ś. z dnia 30 lipca 2008 r., nr ... w sprawie wznowienia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15 lipca 2008 r., - w jakiej uchyla ona decyzję ostateczną Starosty Ś. z dnia 2 września 2008 r. nr .... w sprawie utraty prawa do zasiłku od dnia 7 sierpnia 2008 r., - w jakiej pozbawia ona A. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26 października 2007 r. w związku z posiadaniem wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 14 grudnia 2009 r. znak ... w części opisanej powyżej; II. zasądza od Wojewody D. na rzecz A. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja – w zakresie określonym w pkt. I sentencji -nie podlega wykonaniu.
Postanowieniem z dnia 27 października 2009 r. znak ..., Starosta Ś. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 , art. 150 § Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił postępowanie w następujących sprawach:
-uznania A. K. z dniem 30.07.2007 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 07.08.2007 r., w wysokości 100 % podstawowej wysokości zasiłku, tj. 538,30 zł miesięcznie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Ś. z dnia 7 sierpnia 2007 r.;
- wstrzymania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7.07.2008 r. zakończonej decyzją ostateczną Starosty Ś. z dnia 7.07.2008 r., nr ....;
- wznowienia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15.07.2008 r. zakończonej decyzją ostateczną Starosty Ś. z dnia 30.07.2008 r., nr ....;
- utraty prawa do zasiłku od dnia 7.08.2008 r. zakończonej decyzją ostateczną Starosty Ś. z dnia 2.09.2008 r., nr ...;
- utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 15.01.2009 r., zakończonej decyzją ostateczną Starosty Ś. z dnia 23.01.2009 r., nr ...;
- uznania A. K. z dniem 3 marca 2009 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku zakończonej decyzją ostateczną Starosty Ś.. z dnia 23 marca 2009 r. nr ....
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu 17 września 2009 r. wszedł w posiadanie pisma z Urzędu Miasta w Ś, z którego wynikało, że strona posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą pod nazwą F. od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia 2 września 2009 r. W ocenie organu prowadzenie działalności gospodarczej we wskazanym okresie jest nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji z dnia 7 sierpnia 2007 r., 7 lipca 2008 r., 30 lipca 2008 r., 2 września 2008 r., 23 stycznia 2009 r. oraz 23 marca 2009 r. istotną dla sprawy i stanowiącą podstawę do ich uchylenia. Według organu w sprawie wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania określona w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia 27 października 2009r. Starosta Ś. decyzją z dnia 14 grudnia 2009 r. znak ... wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.) (zwana dalej ustawą o promocji zatrudnienia) oraz art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Ś.. z dnia 07.08.2007 r., nr ..., w sprawie uznania A. K. z dniem 30.07.2007 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 07.08.2007 r., w wysokości 100 % podstawowej wysokości zasiłku, tj. 538,30 zł miesięcznie
- uchylił decyzję ostateczną Starosty Ś. z dnia 7.07.2008 r., nr ..., w sprawie wstrzymania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7.07.2008 r.,
- uchylił decyzję ostateczną Starosty Ś. z dnia 30.07.2008 r., nr ..., w sprawie wznowienia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15.07.2008 r.,
- uchylił decyzję ostateczną Starosty Ś. z dnia 2.09.2008 r., nr ..., w sprawie utraty prawa do zasiłku od dnia 7.08.2008 r.,
-uchylił decyzję ostateczną Starosty Ś. z dnia 23.01.2009 r., nr ..., w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 15.01.2009 r.,
-uchylił decyzję ostateczną Starosty Ś. z dnia 23.03.2009 r., nr ..., w sprawie uznania z dniem 03.03.2009 r. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku,
- pozbawił A. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26.10.2007 r. w związku z posiadaniem wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz odmówiono uznania za osobę bezrobotną z dniem 3.03.2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji szczegółowo opisał wszystkie decyzje wydane w sprawach związanych z posiadaniem przez A. K. statusu osoby bezrobotnej oraz wskazał, że w dniu 3 marca 2009 r. dokonała ona kolejnej rejestracji, wobec czego decyzją z dnia 23 marca 2009 r. orzeczono o uznaniu jej z dniem 3 marca 2009 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dalej wskazał, że w dniu 7 lipca 2009 r. strona złożyła wniosek o przyznanie środków na podjęcie działalności gospodarczej do wniosku składając oświadczenie, w którym zaznaczyła m.in., że nie prowadziła działalności gospodarczej w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku. Natomiast w dniu 2.10.2009 r. strona złożyła pismo, w którym poinformowała, że wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonała w 2003r., ale nigdy nie podjęła działalności z powodu złego stanu zdrowia (ciąża z powikłaniami). Ponadto poinformowała ona , że nie dokonała zgłoszenia do Urzędu Skarbowego, ani do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a o dokonanym wpisie nie pamiętała, wypełniając wniosek o dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W piśmie tym strona oświadczyła również, że chciała dokonać wpisu na rozpoczęcie działalności i wówczas w Urzędzie Miasta dowiedziała się, że posiada wpis z 2003r. i złożyła wniosek o jego wykreślenie. W dniu 28.10.2009r. strona przedłożyła decyzję Prezydenta Miasta Ś o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej od dnia 31.08.2009r. oraz zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dniem 09.06.2003r. Natomiast w dniu 2.11.2009r. dostarczyła zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w Ś o nieprowadzeniu działalności. Dalej organ pierwszej instancji wskazał, że do dnia 25.10.2007r. obowiązywał przepis, według którego bezrobotny to osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności W związku z udowodnieniem zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego, że we wskazanym okresie strona nie figurowała w ewidencji podatników prowadzących działalność gospodarczą Starosta Ś. odmówił uchylenia decyzji z dnia 7.08.2007r. w sprawie uznania strony za osobę bezrobotną z dniem 30.07.2007r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia 07.08.2007r. w wysokości 100% podstawowej wysokości zasiłku, tj. 538,30 zł. miesięcznie. Zdaniem organu po nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia, od dnia 26.10.2007r. obowiązuje przepis, zgodnie z którym bezrobotny to osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zatem posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej od dnia 1 lipca 2003 r. do dnia 02.09.2009r. jest nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, istotną dla sprawy i stanowiącą podstawę do ich uchylenia. W konkluzji wskazał, że w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 starosta – z zastrzeżeniem art. 75 ust. 1 – pozbawia statusu bezrobotnego , który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2
W odwołaniu od decyzji pierwszo-instancyjnej strona wniosła o jej uchylenie, podnosząc, że decyzja jest dla niej krzywdząca, bowiem wpis do ewidencji gospodarczej nastąpił przed nowelizacją ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i w momencie, w którym nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie stanowił on przeszkody. W ocenie odwołującej działanie organów narusza zasadę niedziałania prawa wstecz.
Wojewoda D. decyzją z dnia 12 lutego 2010 r. nr PS. ... wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji . W motywach decyzji ostatecznej Wojewoda D. stwierdził, że organ I instancji miał podstawę do wydania postanowienia o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie uznania A. K. z dniem 30.07.2007 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 07.08.2007 r., wstrzymania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 07.07.2008 r., wznowienia wypłaty zasiłku od dnia 15.07.2008 r., utraty prawa do zasiłku od dnia 07.08.2009 r., utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 15.01.2009 r., uznania z dniem 03.03.2009 r. za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku, albowiem w dacie obu rejestracji strony dysponował jej oświadczeniem, że nie ma zarejestrowanej działalności gospodarczej, po uzyskaniu informacji, że strona wpis taki rejestrując się w urzędzie pracy strona posiadała, Zgodnie, bowiem, z przepisem art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie zaś z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f powołanej ustawy bezrobotny oznacza osobę m.in. niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie, albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli nie posiada wpisu do ewidencji działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Takie brzmienie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f zostało nadane w wyniku nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia od dnia 26 października 2009 r. Dalej organ II instancji wskazał, że uprzednio w myśl przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotny oznaczał osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej (...), jeżeli nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. W tym zakresie powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996r. OPS 5/96 stwierdzającą , że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji, chyba że wykaże, iż nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia jej wyrejestrowania. Sformułowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f omawianej ustawy wskazuje na to , że osoba która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, musi wykazać nie tylko to, że nie podjęła działalności gospodarczej, ale także to, że działalności tej nie podjęła do dnia jej wyrejestrowania, co oznacza, że wykazanie tych okoliczności związane z wykreśleniem wpisu z ewidencji, a ciężar dowodu spoczywa na osobie która jest zainteresowana utrzymaniem uzyskanego statusu bezrobotnego. W świetle powyższego zdaniem organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji, podjęte w trybie 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Ś. z dnia 07.08.2007 r., nr ..., w sprawie uznania z dniem 30.07.2007 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 07.08.2007 r., w wysokości 100 % podstawowej wysokości zasiłku, tj. 538,30 zł miesięcznie, należy uznać za zgodne ze stanem faktycznym i prawnym tej sprawy. Strona dowiodła, że zarejestrowanej działalności nie podjęła, co do dnia obowiązywania przepisu w brzmieniu uprzednio obowiązującym miało decydujące znaczenie. Jednak – w ocenie Wojewody D.. - przepis art. 2 ust. ł pkt 2 lit. f od dnia 26.10.2007 r. stanowi, że sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności uniemożliwia utrzymywanie i nabycie statusu bezrobotnego. Taki wpis odwołująca posiadała od 01.07.2003 r. do 31.08.2009 r. Zasadnie więc objęto stronę skutkami zmian od dnia ich wprowadzenia, tj. od dnia 26.10.2007 r. Prowadzone po wznowieniu postępowanie wykazało, że zaistniały przesłanki do uchylenia -w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego- ostatecznych decyzji wydanych w sprawie.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu , w której A. K. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej pozbawienia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26 października 2007 r. Skarga oparta została na zarzucie rażącego naruszenia art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nie zachodzi żadna z podstaw określonych w art. 145 § 1 lub art. 145 a k.p.a. do uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Ś.. z dnia 7 sierpnia 2007 r. nr ... w sprawie uznania z dniem 30 lipca 2007 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 7 sierpnia 2007 r., a mimo to pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26 października 2007 r. Skarżąca podniosła też zarzut naruszenie prawa materialnego, a to :
- przepisów art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez błędną jego wykładnię polegająca na przyjęciu, że osoba posiadająca status bezrobotnej, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej, a posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej po zmianie definicji osoby bezrobotnej na skutek nowelizacji art. 2 ust. 1 lit. f ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 176, poz. 1243) traci ten status oraz możliwość otrzymywania świadczeń z nim związanych, - przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji spełnienia przez skarżącą przesłanki nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych przed dniem 1 stycznia 2008 r.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wywiodła, że treść art. 7ust.3 ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia nie wprowadza ograniczenia zastosowania przepisu art. 33 ust. 3 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć jedynie należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 k.p.a. Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną , badając czy przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a nie wpłynęły na treść decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, przy czym po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. mogą zapaść ściśle określone rodzaje rozstrzygnięć administracyjnych, wyczerpująco wymienione w art. 151 § 1 i § 2 k.p.a. A mianowicie, organ wydaje decyzję, w której: po pierwsze, odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a, po drugie, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, po trzecie, ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji - w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 (art. 151 § 2 k.p.a.). Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania administracyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Zatem przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia jest więc stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a; a następnie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz Warszawa 2006 r. s. 678). A zatem granice postępowania rozpoznawczego sprawy administracyjnej wyznaczone są zakresem sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Sprawa musi być tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym i co do podstawy prawnej. W postępowaniu wznowionym dopuszczalne jest bowiem wyłącznie rozstrzygnięcie sprawy tożsamej pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej ze sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Są to nieprzekraczalne granice postępowania rozpoznawczego wznowionego postępowania. Zmiana bowiem jednego z elementów składających się na tożsamość sprawy powoduje, że mamy do czynienia z inną sprawą administracyjną, która w konsekwencji nie może być rozpoznana w postępowaniu. Prowadząc postępowanie w celu ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, organ nie jest zatem związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu, w którym zapadła decyzja ostateczna. Jest natomiast bezwzględnie związany granicami rozpoznanej w postępowaniu zwykłym sprawy administracyjnej, w tym jej zakresem przedmiotowym. Niedopuszczalne jest więc rozpoznanie w ramach postępowania wznowieniowego, dotyczącego jednej sprawy administracyjnej innych spraw administracyjnych – nawet jeżeli są funkcjonalnie związane ze sprawą główną - jak miało to miejsce w badanej sprawie. W analizowanej sprawie organ pierwszej instancji działając z oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wszczął postępowanie wznowieniowe dotyczące w istocie rzeczy kilku spraw administracyjnych, a w szczególności sprawy nabycia przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, wstrzymania wypłaty przedmiotowego zasiłku oraz wznowienia jego wypłaty, a w końcu utraty prawa do zasiłku (decyzje z dnia 7 08. 2007 r. Nr ..., z dnia 7.07.2008 r., nr ...; z dnia 30.07.2008 r., nr ...;2.09.2008 r., nr ...;). Każda ze wskazanych spraw jest inną, odrębna sprawą administracyjną, o czym świadczy analiza przepisów normujących kwestie nimi rozstrzygnięte, a także powołane w tych decyzjach różne podstawy prawne ich wydania ( odpowiednio: decyzja z dnia 7 08.2007 r. art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia, decyzja z 7.07.2008 r. i z 30. 07. 2008 r. art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b, art. 75 ust. 3 tej ustawy, decyzja z 2 09. 2008 r. art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w związku z art. 73 ust. 1 tej ustawy). O ile za dopuszczalne można - w ocenie Sądu – uznać wydanie jednego postanowienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego w tych sprawach, o tyle za naruszające przepis art. 149 § 2 k.p.a. uznać należy wydanie w tych sprawach jednej niejako "wspólnej" decyzji. W konsekwencji, już tylko z tego powodu wydana przez organ I instancji decyzja jako naruszająca w istotny sposób art.149 § 2 k.p.a. winna była zostać przez organ drugiej instancji wyeliminowana z obrotu prawnego.
Niezależnie od tego ma rację skarżąca , kiedy wywodzi , że wydana przez Starostę Ś.. decyzja kończąca postępowanie wznowione jest rozstrzygnięciem naruszającym art. 151 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania wydaje decyzję, w której w zależności od poczynionych ustaleń:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a., i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Rozstrzygnięcie to może mieć charakter merytoryczny, bądź może umarzać postępowanie w sprawie.
Katalog przewidzianych w tym przepisie rozstrzygnięć – uzupełniony rozstrzygnięciem z art. 151 § 2 k.p.a. – stanowi, o czym była już mowa wyżej , wyczerpujące wyliczenie możliwych rozstrzygnięć kończących postępowanie wznowieniowe i ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie organom orzekającym jakiejkolwiek swobody. Tymczasem analiza treści wydanych w sprawie decyzji, wskazuje na to , że organu obu instancji wybiórczo zastosowały przywołany wyżej przepis art. 151 § 1 k.p.a. Po pierwsze w zakresie sprawy administracyjnej dotyczącej przyznania skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku zakończonej decyzją ostateczną z dnia 7.08 2007 r. nr ... organ pierwszej instancji odmówił jej uchylenia, a zarazem rozstrzygnął przedmiotową sprawę merytorycznie, poprzez pozbawienie skarżącej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26 października 2007 r. z uwagi na wystąpienie – w ocenie organu – przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Takie rozstrzygnięcie poza tym, że narusza przepis art. 151 § 1 k.p.a. to jednocześnie świadczy o jego wewnętrznej sprzeczności i dowodzi tego, że organy rozstrzygające sprawę nie zrozumiały celu oraz zasad prowadzenia postępowania wznowieniowego. Potwierdzeniem tego jest fakt ,że w zakresie spraw zakończonych decyzjami z dnia 7.07.2008 r., nr ...; z dnia 30.07.2008 r., nr ...;2.09.2008 r., nr ..., organy orzekające w sprawie wyłącznie uchyliły wskazane decyzje, nie rozpatrując ponownie spraw merytorycznie, jak nakazuje to przepis art. 151 § 1 k.p.a. Zaznaczyć przy tym należy, że formą merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej jest również decyzja umarzająca postępowanie, o ile w sprawie wystąpią przesłanki określone w art. 105 k.p.a.
Wymaga też podkreślenia ,że zastosowanie instytucji wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu z obiegu prawnego decyzji, które zostały wydane w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym w wadliwy sposób, dlatego organ powinien wykazać nie tylko na czym polegała wadliwość proceduralna w postępowaniu zwyczajnym, ale również wskazać tę "nową okoliczność lub nowe dowody", a zatem określić przesłanki, co do możliwości zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a ponadto wywieść, czy są one istotne dla sprawy -przede wszystkim z punktu widzenia przepisów prawa materialnego normujących daną sytuacja prawą - co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy nie uczyniły zadość powyższemu, bowiem pominęły w ramach postępowania wnowieniowego przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie zaistniała nowa okoliczność, nieznana organowi, a zarazem istniejąca w momencie wydawania decyzji ostatecznej, jednakże jej ocena została dokonana bez uwzględnienia wszystkich przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. W tym zakresie należy wskazać na przepis art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 176, poz. 1243)(zwana dalej ustawą zmieniającą), w myśl którego bezrobotnemu, który nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych przed dniem 1 stycznia 2008 r. zasiłek wypłaca się przez okres wynikający z dotychczasowych przepisów. Pozostaje poza sporem w niniejszej sprawie, że skarżąca na mocy decyzji z dnia 7 sierpnia 2007 r. uzyskała status osoby bezrobotnej z dniem 30 lipca 2007 r. oraz nabyła prawo do zasiłku w pełnej wysokości na okres 12 miesięcy. W momencie wydania tej decyzji, skarżąca spełniała wszelkie kryteria uprawniające ją do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku –mimo posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, czego organy administracyjne nie kwestionują - zatem wskazany przepis wyklucza pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej i co za tym idzie prawa do zasiłku, nawet w przypadku, gdy wystąpi przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W przepisie art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej, ustawodawca przesądził bowiem, że osoby, które spełnią przesłanki do nabycia prawa do zasiłku przed datą 1 stycznia 2008 r. – w związku ze zmianą prawa - korzystają z ochrony praw nabytych i w tym zakresie organy zobowiązane były uwzględnić w ramach postępowania wznowieniowego wskazany przepis art. 7 ust. 3 ustawy zmieniającej, co niewątpliwie miałoby wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie wyjaśnić jedynie należy, że prawo do zasiłku nie może być postrzegane w oderwaniu od statusu osoby bezrobotnej, bowiem prawo to nabyć może wyłącznie osoba ten status posiadająca. Z tych względów nie będąc związanym wnioskami sformułowanymi w skardze ( art.134 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (zwanej dalej p.p.s.a.), a także kierując się zakazem reformationis in peuis wyrażonym w przepisie art. 134 § 2 tej ustawy , Sąd pozostawił w obrocie prawnym decyzję w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Starosty Ś.. z dnia 7 sierpnia 2007 r. nr ... w sprawie uznania z dniem 30 lipca 2007 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od dnia 7 sierpnia 2007 r. w wysokości 100% podstawowej wysokości tj. 538,30 zł. Natomiast uchylił zaskarżoną w części , w jakiej utrzymała ona w mocy decyzję organu I instancji w części w jakiej uchyliła ona: - decyzję ostateczną Starosty Ś.. z dnia 7.07.2008 r., nr ..., w sprawie wstrzymania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7.07.2008 r.,
- decyzję ostateczną Starosty Ś... z dnia 30.07.2008 r., nr ..., w sprawie wznowienia wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 15.07.2008 r.,
- decyzję ostateczną Starosty Ś.. z dnia 2.09.2008 r., nr ..., w sprawie utraty prawa do zasiłku od dnia 7.08.2008 r., oraz pozbawiła A. K. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem 26.10.2007 r. w związku z posiadaniem wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Konkludując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art. 149 § 2, art. 151 § 1 k.p.a. oraz art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw zmieniającej, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzec jak w pkt. I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. , zaś rygorze niewykonywania decyzji na podstawie 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło