IV SA/Wr 219/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Asesor WSA - Ewa Kamieniecka, Asesor WSA - Alojzy Wyszkowski, Protokolant - Małgorzata Rutkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi Ł. N. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla orzeczenie I i II instancji Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. stwierdziła u poborowego Ł. N. wady postawy pod postacią placów "płaskich" sakralizację i niespojenie łuku kręgu L5 z podmiotowym zespołem bólowym bez objawów neurologicznych § 34 p. 1 i orzekła zdolność Ł. N. do służby wojskowej Grupa I kat. A. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazała Rozporządzenie MON z dnia 25.06.2004 r. (Dz. U. nr 151 poz. 1595, zał. Nr 2). W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazała, iż powyższych ustaleń dokonano w oparciu o przedstawioną dokumentację leczenia, badania własne i specjalistyczne. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. N. . Wydanemu orzeczeniu zarzucił - pominięcie istotnych dowodów w sprawie, mających wpływ na treść orzeczenia oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie za osobę niezdolną do zasadniczej służby wojskowej lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania sprawy ze względu konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań świadczących o dolegliwościach zdrowotnych. W uzasadnieniu podał, że nie stwierdzono dolegliwości neurologicznych w postaci zakażenia dróg moczowych i krwinkomoczu. Stwierdził, że nie podziela poglądu komisji, że dolegliwości te nie wpłynęły na niesprawność organizmu. Taka ocena według odwołującego się jest sprzeczna z dokumentacją lekarską, jak również z oceną lekarza prowadzącego dr E. D. . Podał, że dla pełnego obrazu stanu jego zdrowia winny być przeprowadzone dokładne badania, potwierdzające wykazywane dolegliwości i skutkujące zaliczeniem do innej kategorii zdrowia niż A. Po rozpoznaniu odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. orzeczeniem z dnia [...] r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazała iż po analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W świetle przeprowadzonych badań specjalistycznych nie wynika aby kliniczny stopień nasilenia zaburzeń ze strony kręgosłupa upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie skarżącego w Gr. I osób badanych za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Zatem prawidłowo uznano, że dolegliwość ta mieści się w zakresie pojęciowym § 34 pkt 1 z zał. Nr 1 do rozporządzenia MON z 25.06.2004 (Dz. U. Nr 151 poz. 1595). Również wg Komisji w świetle przeprowadzonych badań laboratoryjnych (moczu) nie wynika by obecnie były przesłanki do rozpoznania podawanych w odwołaniu schorzeń ze strony układu moczowego. RWKL we W. podniosła, że nie stwierdziła potrzeby przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich specjalistycznych ponieważ przedstawiona przez skarżącego dokumentacja medyczna w postaci kartoteki z Poradni Specjalistycznej Obwodu Lecznictwa Kolejowego w P. , wyniki badań rtg kręgosłupa, USG jamy brzusznej, oraz badań laboratoryjnych z dnia [...] r., [...] i [...] r. nie stoi w sprzeczności z ustaleniami badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów, potwierdza brak objawów upośledzenia funkcji układu moczowego. Na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł Ł. N. , zarzucił skarżonemu orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych naruszenie § 14 rozporządzenia MON z 25.06.2004 w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowaniu wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Terenowej Komisji Lekarskiej w P. celem skierowania na badania lekarskie umożliwiające zweryfikowanie zgłoszonych przez niego dolegliwości. Ponownie zarzucił, że Terenowa Komisja Lekarska pominęła przedłożoną przez niego dokumentację lekarską z której wynika, że cierpi na przewlekłą chorobę układu moczowego, która zgodnie z § 49 pkt 1 zał. Nr 2 do wymienionego wyżej rozporządzenia winna być zakwalifikowana do kat. D, ewentualnie na podstawie § 48 do kat. B. Zarzucił, że jednokrotne badanie moczu - bez uwzględnienia pozostałych dokumentów z leczenia oraz badań szczegółowych nie daje pełnego obrazu stanu jego zdrowia. Ponadto stwierdził, że odczuwa zawsze dolegliwości bólowe związane ze stwierdzonym skrzywieniem kręgosłupa. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia brak jest rozważenia możliwości zaszeregowania jego schorzeń z innego paragrafu -wynikającego z załącznika Nr 2 do powołanego rozporządzenia z dnia 25.06.2004r. W odpowiedzi na skargę Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. , wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.s.a. Na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do czynnej służby wojskowej. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Nadto Wojskowe Komisje Lekarskie są organami administracji publicznej, które wypełniają zadania i funkcje związane z administracją rezerw osobowych dla celów powszechnego obowiązku obrony. W orzecznictwie przyjmuje się. że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym, gdy chodzi o pobór do wojska. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to. by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonywującymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwość naruszeń praw obywatelskich w tej sferze (uchwała SN z dnia 1 grudnia 1994 r. III AZP 8/94, wyrok NSA z dnia 2 października 1998 r. III SA 7225/98). W rozpatrywanej sprawie zadaniem wojskowych komisji lekarskich było ustalenie zdolności poborowego Ł. N. do pełnienia czynnej służby wojskowej, w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Komisja lekarska wydając orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej orzeka na podstawcie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych a w razie potrzeby - także obserwacji szpitalnej, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 6 powoływanego na wstępie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595), według kategorii i kryteriów, o których mowa zał. 2 tego samego rozporządzenia w trybie i na zasadach określonych w tym rozporządzeniu. Zgodnie zaś z treścią § 23 pkt 2 rozporządzenia wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] r. uchybia przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. Powołany wyżej przepis nakłada bowiem na organ rozstrzygający obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swoje interesy tylko w sytuacji, gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa Podkreślić w tym miejscu należy, że przez rozpoznanie całego materiału należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów , a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. W myśl bowiem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć żadnego dowodu; jest władny natomiast odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić, z jakiej przyczyny to robi. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na ważkie dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji( wyrok NSA z dnia 29.09.1997r I SA/Wr 700/00). Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r.. SA 810/81. ONSA 1981. nr 1. poz. 4). Komisja I instancji wydając orzeczenie ograniczyła się jedynie do zakwalifikowania rozpoznanego u skarżącego schorzenia jako mieszczącego się z zakresie pojęciowym §34 pkt 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Orzeczenie organu II instancji zostało wydane w oparciu o tą samą podstawę prawną. Organ orzekający w sprawie stwierdził, iż w świetle badania laboratoryjnego moczu nie wynika by obecne były przesłanki do rozpoznania powołanych przez odwołującego się schorzeń. Tymczasem jedyne badanie moczu zalecone przez organy komisji wojskowej - z dnia [...] r. na [...] opisów składników moczu w [...] daje wynik negatywny. Organ I instancji w ogóle nie odnosi się do tych badań, organ II instancji nie wskazuje dlaczego powyższy opis badań daje podstawę do uznania iż układ moczowy funkcjonuje prawidłowo (nawet, gdy stwierdzono, że nie ma czerwonych krwinek w moczu). Nie wpisano również dlaczego badania lekarskie z [...] r., [...] r., [...] r. oraz Kartoteka z Poradni Specjalistycznej w P. "nie stoi w sprzeczności z ustaleniami badających dla potrzeb orzeczniczych lekarzy specjalistów i potwierdza brak objawów upośledzenia funkcji układu moczowego". Badanie z [...] r. a więc po orzeczeniu komisji I instancji, na które powołuje się organ II instancji wskazuje ilość erytrocytów [...] przy normie 75. - 1.000.000 a wałeczków [...] - przy normie 1000 - 2500. W posiadaniu tego organu było skierowanie z dnia [...] r. lekarza Obwodu Lecznictwa Kolejowego w P. kierującego skarżącego do szpitala. Zatem jak się wydaje wynik badań z [...] r. zaniepokoił lekarza prowadzącego skarżącego natomiast inną ocenę - ostatniego badania przed wydaniem orzeczenie dokonał organ II instancji. Nie widział równie potrzeby dodatkowych badań, czy też badań specjalistach. Jak wcześniej stwierdzono nie wyjaśnił swojego stanowiska - mając na uwadze, przedstawione w uzasadnieniu orzeczenie badania. Takie zachowanie organów nie czyni zadość omawianym powyżej wymogom przepisów k.p.a. i cytowanego rozporządzenia. Ponadto dokumenty składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu, a ciężar dowodu na mocy art. 77 §1 kpa obciąża organ (por wyrok z 07.06.2000r I SA/Kr 638/98). Sąd zauważa również, że skarżący na rozprawie okazał zaświadczenie lekarskie SP ZOZ Obwodu Lecznictwa kolejowego w P. Poradnia Nefrologiczna, w którym stwierdzono rozpoznanie - przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek. Odnośnie zaś dolegliwości kręgosłupa stwierdzonych przez obie instancje - organy nie wyjaśniły - dlaczego mimo wystąpienia podmiotów zespołu bólowego bez objawów neurologicznych "zakwalifikowano to schorzenie do § 3 pkt 1 Zał. Nr 2 wskazanego rozporządzenia MON z 25.04.2004 r. i czy to schorzenie objawiające się bólami daje możliwość pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Zatem należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 77, art. 80 oraz 107 § 3 kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) upsa orzeczono jak w sentencji wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zawarł orzeczenia w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ nie wywołuje ono ujemnych skutków dla skarżącego. Wprawdzie w jej wykonaniu skarżący mógłby otrzymać kartę powołania jednakże i ona podlega zakwestionowaniu przed sadem administracyjnym, wyłącznie z wcześniejszym wstrzymaniem jej wykonania.