IV SA/Wr 222/15

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu P. S. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: I. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł; II. odmówić przyznania wynagrodzenia w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 listopada 2015 r. oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 2 grudnia 2015 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 9 grudnia 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata P. S. Pismem z dnia 8 stycznia 2016 r. adwokat z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wspomnianego wyroku Sądu. Opinia ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z oświadczeniem, że opłaty z tytułu udzielonej pomocy nie zostały opłacone przez stronę skarżącą w całości ani w części. We wniosku tym pełnomocnik podał, że wnosi o zasądzenie powyższych kosztów na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800). Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepisy tego dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, mimo iż z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie, wskazane wyżej, powołane przez pełnomocnika z urzędu nowe rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie. To nowe rozporządzenie nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ nie dotyczy ono kosztów zasądzanych na rzecz pełnomocnika z urzędu z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 615) i dotyczy opłat o których mowa w ust. 1 tego przepisu, czyli opłat za czynności adwokackie ustalonych w umowie z klientem. Powołany przez pełnomocnika z urzędu przepis § 14 ust. 1 pkt 2 lit "b" nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie stanowi, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi II instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Natomiast stawka minimalna w postępowaniu w I instancji wynosi 480 zł ( § 14 ust. 1 pkt 1 lit "c" tego nowego rozporządzenia). W myśl zaś § 15. ust. 1 tego nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie - opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4, przy czym rozdział IV reguluje stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło również w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). To nowe rozporządzenie dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu również nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż zgodnie z przepisem § 22 tego nowego rozporządzenia w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W rozpoznawanej bowiem sprawie postępowanie sądowe zostało zakończone w I instancji wyrokiem z dnia 12 listopada 2015 r oddalającym skargę. Natomiast sporządzenie przez pełnomocnika z urzędu w dniu 8 stycznia 2016 r. opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która została złożona w Sądzie tego samego dnia, stanowi czynność objętą postępowaniem przed sądem administracyjnym w drugiej instancji, a więc do tej czynności, podjętej w postępowaniu sądowym w drugiej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie (dalej rozporządzenia), stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ), zaś 75 % tej stawki stanowi kwota 180 zł. Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, który nie prowadził sprawy w I instancji, wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, należało w pkt I sentencji, przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług-w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł). W tej sytuacji skoro w sprawie zastosowanie mają przepisy dotychczasowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. należało w pkt II sentencji odmówić przyznania wynagrodzenia przekraczającego kwotę określoną w pkt I sentencji, która miałaby wynikać z nieznajdującego zastosowania w sprawie przepisu § 14 ust. 1 pkt 2 lit "b" nowego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, stanowiącego, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi II instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Natomiast stawka minimalna w postępowaniu w I instancji wynosi 480 zł, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit "c" tego nowego rozporządzenia, a więc 75 % tej stawki, stanowiłaby kwota 360 zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.