IV SA/Wr 223/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia WSA – Lidia Serwiniowska Protokolant Magdalena Dworszczak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G, z dnia [....]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 1 - art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz § 2 - § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1871 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M.J. od decyzji nr [...] z dnia [...] roku, wydanej z up. Prezydenta Miasta J. G. przez Kierownika Referatu Dodatków Mieszkaniowych, o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 29 lutego 2008 roku M. J., zam. w J. G. przy ul. [...], zwrócił się z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Załącznik do wniosku stanowiła deklaracja o wysokości dochodów członków gospodarstwa za okres od grudnia 2007 r. do lutego 2008 r., a także zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w J. G., MOPS w J.G. oraz oświadczenia K. J., M. J., D. J. i K. J. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] roku, nr [...] Kierownik Referatu Dodatków Mieszkaniowych odmówił stronie przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż podstawę odmowy stanowi nie spełnienie warunków koniecznych do przyznania dodatku, określonych w art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - przekroczenie powierzchni normatywnej zajmowanego lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Szczegółowe wyliczenia zawarte zostały w "Karcie obliczenia dodatku mieszkaniowego" stanowiącej załącznik do decyzji. Od decyzji organu pierwszej instancji M. J. wniósł odwołanie w ustawowym terminie, wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego wniosku. Uzasadniając odwołanie strona podniosła, że organ rozpoznający sprawę nieprawidłowo odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego oraz dokonał błędnego wyliczenia powierzchni lokalu. Strona twierdziła, że spełnia ustawowe warunki konieczne do przyznania dodatku mieszkaniowego, gdyż w lokalu zameldowanych jest 5 osób. Zgłoszono również zastrzeżenia co do terminu rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. Wskazano także na trudną sytuację materialną z uwagi na fakt nieotrzymania pomocy z MOPS w J. G. Organ pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do uchylenia bądź zmiany swej decyzji w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wraz z aktami przesłał organowi odwoławczemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając w sprawie, stwierdziło, co następuje: Kwestie dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 ze zm.). Wprawdzie ustawa nie zawiera wprost definicji dodatku mieszkaniowego, ale poprzez określenie zasad i kryteriów jego przyznawania pozwala na stwierdzenie, że dodatek mieszkaniowy jest szczególnym świadczeniem pieniężnym, przyznawanym osobom posiadającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego lub osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Celem przyznania dodatku jest umożliwienie zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków za zajmowany lokal osobom posiadającym niskie dochody (art. 1-3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Kryterium przyznania dodatku mieszkaniowego stanowi dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym, liczony zgodnie z zasadami przyjętymi w art. 3 ustawy oraz powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę osób w gospodarstwie domowym - w myśl art. 5 ustawy. W przypadku nie spełnienia wymogów określonych wskazanymi przepisami dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. W niniejszej sprawie ustalono, że M. J. posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, którego powierzchnia użytkowa wynosi 69,91 m2, łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 57,48 m2, zamieszkuje w nim wraz z żoną K. J. i synem K. J.. W skład gospodarstwa domowego, zgodnie z treścią wniosku oraz załączonymi oświadczeniami K., D. i M. J., wchodzą wyłącznie wymienione trzy osoby. Fakty te zostały potwierdzone przez stronę we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Normatywną powierzchnię użytkową lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego określa art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dla 3 osób nie może ona przekraczać 45 m2. W ust. 5 ustawa dopuszcza przekroczenie ustalonego normatywu powierzchni użytkowej, jednak nie więcej niż o 30% albo 50% w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. w przypadku przekroczenia wymienionych wielkości dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez stronę wynosi 69,91 m2, co oznacza, że normatywna powierzchnia użytkowa dla 3 osób została przekroczona. Stosując przelicznik 30% powierzchni, dodatek mieszkaniowy przysługiwałby stronie, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie przekroczyłaby 58,50 m2 (co wynika z wyliczenia: 45 m2 X 130% = 58,50 m2). W tym przypadku powierzchnia użytkowa lokalu jest większa od ustalonego w ustawie normatywu o 11,41 m2. Stosując przelicznik z ust. 5 pkt 2 dodatek mieszkaniowy przysługiwałby, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie byłaby większa niż 67,50 m2 (45 m2 X 150%), a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej mieszkania nie przekroczyłby 41,96 m2 (69,91 m2 X 60%). W przedmiotowej sprawie łączna powierzchnia pokoi i kuchni w tym lokalu wynosi 57,48 m2, a zatem udział powierzchni użytkowej pokoi i kuchni w ogólnej powierzchni zajmowanego mieszkania wynosi 82,21 %. Skoro więc udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej mieszkania przekracza 60% ogólnej powierzchni lokalu, to dodatek mieszkaniowy także na podstawie tego przepisu nie może być przyznany. Nie sposób zgodzić się z podniesionym w odwołaniu twierdzeniem, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje stronie z uwagi na fakt zameldowania w mieszkaniu 5 osób. Art. 5 ust. 1 mówi o normatywnej powierzchni użytkowej lokalu, ustalanej "w przeliczeniu na liczbą członków gospodarstwa domowego", nie uzależnia natomiast przyznania dodatku od liczby zameldowanych osób. Gospodarstwo domowe strony składa się z 3 osób, co bezspornie ustalono w toku postępowania. W zakresie zarzutów strony co do poprawności przeprowadzenia postępowania i terminu rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się uchybień w sposobie załatwienia sprawy. Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego został złożony w dniu 29.02.2008 r., decyzję natomiast wydano 3.03.2008 r., natychmiast po uzupełnieniu całości dokumentacji sprawy przez stronę (stwierdzenie wiarygodności podpisu na oświadczeniu K. J. przez K. J.) i dostarczono wnioskodawcy w dniu 17.03.2008 r. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż organ wydał i doręczył decyzję w terminie określonym przepisem art.7 pkt 7 ustawy. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego M. J. podniósł, że organ dokonał nieprawidłowego wyliczenia powierzchni użytkowej lokalu. Zgodnie z twierdzeniem strony, łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 50,31 m2, wskazuje na składniki powierzchni, które powinny zostać odliczone od łącznej powierzchni użytkowej. Strona dokonuje także wyliczenia średniego miesięcznego dochodu na członka gospodarstwa domowego oraz zarzuca organowi brak odniesienia się do tej kwestii. W dalszej części odwołania strona zwraca uwagę na fakt zameldowania w lokalu 5 osób, wskazuje także, że w jej opinii podczas rozpatrywania sprawy przez organ I instancji wystąpiły nieprawidłowości w zakresie terminu i sposobu postępowania, czego nie wziął pod uwagę organ odwoławczy. Reasumując, strona wskazuje, że sposób rozpatrzenia sprawy narusza jej prawa podmiotowe, podnosi także zarzut złamania zasady niepogarszania sytuacji strony przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do treści skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że twierdzenia strony nie znajdują oparcia w przepisach prawnych. W szczególności sposób wyliczenia przez stronę powierzchni normatywnej lokalu oraz przedstawiona tabela maksymalnych powierzchni lokalu uprawniających do uzyskania dodatku mieszkaniowego jest niezgodna z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z dnia 11 kwietnia 2008 roku dokonał szczegółowego wyliczenia powierzchni użytkowej lokalu, wraz z podaniem podstawy prawnej wyliczenia. Zwraca uwagę rozbieżność pomiędzy łączną powierzchnią pokoi i kuchni, wykazaną przez stronę w odwołaniu z dnia 17 marca 2008 roku od decyzji organu pierwszej instancji, w którym strona pisze o 57 m2 (także we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wykazano łączną powierzchnię pokoi i kuchni jako 57,48 m2), w skardze do WSA natomiast strona podaje, iż powierzchnia ta wynosi 50,31 m2. Podane przez stronę uzasadnienie wyliczenia nie zasługuje tym samym na uwzględnienie. W zakresie zarzutu strony co do braku odniesienia sie przez organ do wyliczenia dochodów strony, SKO wskazało, że wniosek nie spełnia ustawowych wymogów dot. powierzchni użytkowej lokalu, co decyduje o jego nieuwzględnieniu. W tej sytuacji nie ma konieczności odnoszenia się do przepisów art. 3 ustawy, określających średni miesięczny dochód uprawniający do uzyskania dodatku mieszkaniowego, gdyż nawet spełnienie przez stronę tej przesłanki nie mogłoby spowodować zmiany stanowiska organu, ponieważ do uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego konieczne jest łączne spełnienie wymogów określonych ustawą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.- dalej u.d.m.). Powyższa ustawa w sposób jednoznaczny określa kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wnioskodawca by otrzymać świadczenie musi łącznie spełniać następujące warunki: 1) odpowiednia powierzchnia użytkowa lokalu, 2) określony miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego, 3) tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie). W niniejszej sprawie ustalono, że M. J. posiada tytuł prawny do lokalu mieszkalnego, którego powierzchnia użytkowa wynosi 69,91 m2, łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 57,48 m2, zamieszkuje w nim wraz z żoną K. J. i synem K. J.. W skład gospodarstwa domowego, zgodnie z treścią wniosku oraz załączonymi oświadczeniami K., D. i M. J., wchodzą wyłącznie wymienione trzy osoby. Fakty te zostały potwierdzone przez stronę we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Jedną z niezbędnych przesłanek uzasadniających przyznanie dodatku mieszkaniowego stanowi normatywna powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu. Normatywną powierzchnię użytkową lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego określa art. 5 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym dla 3 osób nie może ona przekraczać 45 m2. W ust. 5 ustawa dopuszcza przekroczenie ustalonego normatywu powierzchni użytkowej, jednak nie więcej niż o 30% albo 50% w przypadku, gdy udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%. w przypadku przekroczenia wymienionych wielkości dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Organy prawidłowo ustaliły, że skoro powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez stronę wynosi 69,91 m2, to normatywna powierzchnia użytkowa dla 3 osób została przekroczona. Oddaje to wprost przedstawione przez organ wyliczenie, z którego wynika, że stosując przelicznik 30% powierzchni, dodatek mieszkaniowy przysługiwałby stronie, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie przekroczyłaby 58,50 m2 (co wynika z wyliczenia: 45 m2 X 130% = 58,50 m2). W tym przypadku powierzchnia użytkowa lokalu jest większa od ustalonego w ustawie normatywu o 11,41 m2. Stosując przelicznik z ust. 5 pkt 2 dodatek mieszkaniowy przysługiwałby, jeżeli powierzchnia użytkowa mieszkania nie byłaby większa niż 67,50 m2 (45 m2 X 150%), a udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej mieszkania nie przekroczyłby 41,96 m2 (69,91 m2 X 60%). W przedmiotowej sprawie łączna powierzchnia pokoi i kuchni w tym lokalu wynosi 57,48 m2, a zatem udział powierzchni użytkowej pokoi i kuchni w ogólnej powierzchni zajmowanego mieszkania wynosi 82,21 %. Skoro więc udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej mieszkania przekracza 60% ogólnej powierzchni lokalu, to dodatek mieszkaniowy także na podstawie tego przepisu nie może być przyznany. Należy podzielić argumentację organu kwestionującą twierdzenie, że dodatek mieszkaniowy przysługuje stronie ze względu na fakt zameldowania w mieszkaniu 5 osób. Zasadnie wskazano, że przepis art. 5 ust. 1 mówi o normatywnej powierzchni użytkowej lokalu, ustalanej "w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego", nie uzależnia natomiast przyznania dodatku od liczby zameldowanych osób. Ustawa nie określa definicji pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym. Brak jednak podstaw do przyjęcia, że do uznania, iż określone osoby pozostają ze sobą "we wspólnym gospodarstwie domowym" wystarcza sam fakt zameldowania pod tym samym adresem, co wnioskodawca. Przy rozstrzyganiu tej kwestii należy brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. wspólny budżet domowy, czy wspólne załatwienie codziennych spraw życiowych (jak np. zakupy, korzystanie ze sprzętu i urządzeń domowych, prowadzenie kuchni, itp.). W toku postępowania administracyjnego bezspornie ustalono, że gospodarstwo domowe strony składa się z 3 osób (wnioskodawca, jego żona oraz syn K.). Z oświadczenia żony skarżącego, K. J., z dnia 29 lutego 2008r. wynika, że córki: D. i M. J. nie mieszkają z rodzicami i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Osobne oświadczenia potwierdzające wskazany stan rzeczy złożyły córki wnioskodawcy: D. J. oraz M. J. Za gołosłowny należy uznać zarzut strony dotyczący nieprawidłowego wyliczenia zajmowanej powierzchni mieszkaniowej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z dnia 11 kwietnia 2008r. dokonał szczegółowego wyliczenia powierzchni użytkowej lokalu, wraz z podaniem podstawy prawnej wyliczenia. Trafnie przy tym zauważył rozbieżność pomiędzy łączną powierzchnią pokoi i kuchni, wykazaną przez stronę we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji (odpowiednio 57,48m2 i 57m2), jak i w skardze do sądu administracyjnego (50,31m2). Podane przez stronę w skardze uzasadnienie wyliczenia wielkości powierzchni mieszkania nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Kryterium przyznania dodatku mieszkaniowego stanowi łącznie dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym, liczony zgodnie z zasadami przyjętymi w art. 3 ustawy oraz powierzchnia użytkowa lokalu w przeliczeniu na liczbę osób w gospodarstwie domowym - w myśl art. 5 ustawy. W przypadku nie spełnienia wymogów określonych wskazanymi przepisami dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. W tej sytuacji należy zgodzić się z argumentacją organu co do zarzutu strony dotyczącego nie odniesienia się do wyliczenia dochodów skarżącego. Skoro wniosek nie spełniał ustawowych wymogów odnośnie do powierzchni użytkowej lokalu, to nawet spełnienie przez stronę przesłanki dochodowej nie mogłoby wpłynąć na zmianę decyzji w sprawie. Nie znalazł potwierdzenia zarzut skarżącego dotyczący poprawności przeprowadzenia i terminu rozpatrzenia sprawy przez organy. Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego został złożony w dniu 29.02.2008 r., decyzję natomiast wydano 3.03.2008 r., natychmiast po uzupełnieniu całości dokumentacji sprawy przez stronę (stwierdzenie wiarygodności podpisu na oświadczeniu K. J. przez K. J.) i dostarczono wnioskodawcy w dniu 17.03.2008r. (data potwierdzenia odbioru, k. 14). Oznacza to, iż organ wydał i doręczył decyzję w terminie określonym przepisem art. 7 pkt 7 ustawy. Decyzja odwoławcza została wydana w dniu 11 kwietnia 2008r. W związku z powyższym, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.