IV SA/Wr 224/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-06-03
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej jest zbędny, jeśli strona jest zwolniona z ponoszenia kosztów na mocy przepisu szczególnego?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej jest zbędny, ponieważ strona jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. 'b' PPSA. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną syna. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uznany za zbędny, ponieważ skarżąca była już zwolniona z ponoszenia kosztów na mocy przepisu szczególnego. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 23 maja 2016 r. skarżąca wskazała, że w nawiązaniu do przesłanego jej odpisu odpowiedzi na skargę składa na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W piśmie tym podała, że dotyczy ono zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Dodatkowo podniosła, że jeżeli nie uzyska prawa pomocy, to nie pozostaje jej nic innego, jak rezygnacja z pomocy prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego, ponieważ jest matką samotnie wychowującą małoletniego poważnie chorego syna, co potwierdzają przedłożone zaświadczenia lekarskie i związane z tym koszty leczenia, nauki, wyżywienia, opłaty za gaz, prąd i inne. W związku z powyższym w piśmie tym ponownie podała, że wnosi o przyznanie jej prawa pomocy.
Do pisma tego dołączyła złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, co wynika z treści rubryki nr 4.1, w której skreśliła jako niepotrzebne żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, a pozostawiła jako potrzebne żądanie dotyczące zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych. Z kolei w rubryce nr 4.2 skreśliła jako niepotrzebne żądanie dotyczące ustanowenia adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego, a pozostawiła jako potrzebne żądanie dotyczące ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu tego wniosku podała, że zamieszkuje z synem u matki. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z synem, na którego otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej w kwotach [...] i [...] zł. Powołała się również na uzasadnienie zaskarżonej decyzji stwierdzającej, że utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do bezpłatnego leczenia, mimo ciężkiej choroby syna. Wskazała również, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych i wierzytelności.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca jest samotną matką wychowującą małoletnie dziecko i zły stan zdrowia tego dziecka oraz fakt, że utraciła zaskarżoną decyzją status osoby bezrobotnej i brak majątku przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, należało orzec jak w I sentencji.
Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" p.p.s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło