IV SA/Wr 230/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO we W. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi Z. R. (dalej skarżący, strona, wnioskodawca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej k.p.a., utrzymujące w mocy postanowienie SKO z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w sprawie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją SKO z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Specjalisty Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W., (dalej organ I instancji) z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] wstrzymującą z dniem 1 listopada 2010 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium Odwoławcze przedstawiając dotychczasowy przebieg postepowania podało, że skarżący w piśmie z dnia 30 października 2014 r., powołując art. 145 § 2 k.p.a., wystąpił do organu pierwszej instancji o wznowienie postępowania, wskazując na pierwszoinstancyjną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. (nr [...]), wstrzymującą wypłatę dodatku mieszkaniowego. Jednocześnie wyjaśniono, że stosownie do art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania w sprawie jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji czyli Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. Podkreślono dalej, że strona uzasadniając swój wniosek wskazała, że "wznowienia postępowania domagam się w głównej mierze w trybie art. 145 § 2 k.p.a., gdyż wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia zagrożenia dla życia i zdrowia mojego wywołanego wydanymi w sprawie decyzjami Organów Administracyjnych, na których treść zdaniem skarżącego miało także wpływ dokonane przestępstwo, które nie może jednak być zakończone wyrokiem, bowiem czyn ten nie podlega weryfikacji sądów karnych czy prokuratury. (...) Datą okoliczności będącej podstawą do wznowienia jest data złożenia wniosku o wznowienie, gdyż wznowienia postępowania domagam się przede wszystkim w trybie art. 145 § 2 k.p.a., bowiem wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia mojego". Dalej analizując instytucję wznowienia postępowania z powołaniem się na art. 149 § 3 k.p.a. i art. 148 § 1 k.p.a., podkreślono, że ustalenie daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania oraz daty złożenia podania o wznowienie postępowania mają fundamentalne znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że aby termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania rozpoczął bieg, okoliczność wskazywana jako podstawa wznowienia postępowania, musi uprzednio zaistnieć. W przeciwnym razie wszczęcie i prowadzenie postępowania wznowionego z przyczyn przedmiotowych będzie niedopuszczalne. Nie jest przy tym istotne, w jaki sposób strona uzyska wiedzę o przesłance wznowienia, niemniej jednak przepis art. 148 § 2 k.p.a. wymaga, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji o jej zaistnieniu. Tymczasem skarżący nie wyjaśnił, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o podstawach wznowienia postępowania, nie podał też okoliczności uzasadniających zachowanie terminu do jego wniesienia. Ponownie wskazano, że skarżący w piśmie z dnia 30 października 2014 r. wskazał, że "datą okoliczności będącej podstawą do wznowienia jest data złożenia wniosku o wznowienie". Z uwagi na postanowienie art. 148 § 1 k.p.a., w którym jest mowa o biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, to za bezzasadne uznano wskazywanie przez skarżącego jako daty dowiedzenia się o przesłankach wznowienia postępowania, dnia złożenia wniosku w tej sprawie. Wobec tego uznano, że skarżący nie wyjaśnił, kiedy dowiedział się o ewentualnych okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania co uczyniło niedopuszczalnym wznowienie postępowania w sprawie. Zdaniem Kolegium skarżący nie wskazał też normatywnie określonych okoliczności mających stanowić podstawę wznowienia postępowania. Wnosząc o wznowienie postępowania strona zobowiązana jest jednoznacznie wskazać choćby jedną przyczynę wznowienia, spośród wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., a także przedłożyć dowody potwierdzające wskazywaną przyczynę. Skarżący wnioskując o wznowienie postępowania nie powołał, ze stosownym uzasadnieniem, popartym dowodowo, okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. (sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa). Nadto art. 145 § 2 k.p.a. nie daje podstawy do wznowienia postępowania "bowiem wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia". Jak zauważyło dalej Kolegium, co do zasady sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu ale art. 145 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od tej zasady. Do jego zastosowania konieczne jest łączne wystąpienie obu przesłanek, tj. oczywistość fałszu lub przestępstwa oraz niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody. Wobec powyższych ustaleń Kolegium Odwoławcze stwierdziło brak podstaw do wznowienia postępowania, zgodnie z wnioskiem strony, co musiało skutkować odmową wznowienia, stosownie do art. 149 § 3 k.p.a. W odniesieniu do wniosku skarżącego z dnia 27 stycznia 2015 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym stwierdził: "Nie zgadzam się z doręczonymi mi postanowieniami. W mojej ocenie odmowa jest bezzasadna i szczegółowo to opisałem w poprzednich pismach. Wskażę tylko na najnowszy nabytek, jakim jest postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Sędziego Wiesława Morysa z 13 stycznia 2015 r. o sygn. I OZ 1214/14, którym uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wskazując, iż naruszenie ekonomii w postępowaniu administracyjnosądowym jest okolicznością na uchylenie postanowienia." organ odwoławczy wskazał, że nie są to okoliczności prowadzące do wydania innego rozstrzygnięcia niż powołane na wstępie postanowienie z dnia 17 grudnia 2014 r. Nadto powołane we wniosku postanowienie NSA nie pozostaje w jakimkolwiek związku z rozpatrywaną sprawą. Zatem po rozpatrzeniu wniosku strony Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie poprzedzające. Skarżący złożył skargę do tut. Sądu na powyższe postanowienie wnosząc "o stwierdzenie słusznego interesu strony do zmiany orzeczeń w trybie art. 145 i 154 i 156 k.p.a. Ponadto wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyraził swoje niezadowolenie z rozstrzygnięcia wskazując, że "organy kierują się dowolnością w rozstrzygnięciach orzekając za każdym razem w inny sposób w zależności od tego, jak im wygodnie w danej chwili. W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdził, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei, postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej zwanej p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 ww. aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko Kolegium Odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, tym samym skarga nie może być uwzględniona, ponieważ kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej nie wykazała by postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów o których stanowi art. 145 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia 30 października 2014 r. wystąpił o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. (nr [...]), wstrzymującej z dniem 1 listopada 2010 r. wypłatę dodatku mieszkaniowego. W związku z tym odnosząc żądanie skarżącego do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że w art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. - regulują zarówno formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (postanowienie), jak i formę odmowy jego wszczęcia (postanowienie). Oznacza to, że samo złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego nie skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie. Złożenie wniosku nakłada na organ właściwy do wznowienia postępowania najpierw obowiązek podjęcia czynności w celu zbadania przedmiotowej i podmiotowej dopuszczalności wznowienia oraz zachowania ustawowego terminu do złożenia wniosku. Niedopuszczalność wznowienia musi prowadzić do wydania postanowienia o odmowie jego wznowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania następuje w sytuacji, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145a § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia podania o wznowienie postępowania - jest zachowanie terminu do jej dokonania. Natomiast ciężar dowodu dotyczącego zachowania terminu spoczywa na stronie, pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 października 1998 r., sygn.. akt. III SA 2802/97, LEX nr 34954), zgodnie z którym: "Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze". Właściwe ustalenie daty powzięcia wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, jak i daty złożenia podania o wznowienie postępowania mają podstawowe znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia podania, o jakim mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Z tej racji stwierdzić należy, że skarżący we wniosku nie wyjaśnił kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o podstawach wznowienia postępowania, nie podał też okoliczności uzasadniających zachowanie terminu do jego wniesienia. W podaniu z dnia 30 października 2014 r. wskazał, że "datą okoliczności będącej podstawą do wznowienia jest data złożenia wniosku o wznowienie". Dalej skarżący we wniosku nie wskazał okoliczności mających stanowić podstawę wznowienia postępowania. Wyjaśnić należy, że wnosząc o wznowienie postępowania strona zobowiązana jest jednoznacznie wskazać, w oparciu o którą z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. wnosi o wznowienie postępowania, a także winna przedłożyć dowody potwierdzające wskazywane przesłanki. Istotnym bowiem jest, że niewystarczającym jest powoływanie się przez wnioskodawcę jedynie na treść art. 145 § 1 k.p.a., jako przesłankę wznowienia postępowania, bez przytoczenia konkretnych okoliczności i bez przedłożenia stosownych dokumentów w sprawie. Wbrew stanowisku skarżącego, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie należało orzec o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego bowiem skarżący nie udowodnił, że wskazana przez niego przesłanka zaistniała, co wykluczało dalsze procedowanie organu w zakresie jej zasadności. Mając zatem na uwadze, że wniesiona skarga okazała się nieuzasadniona, zaś zakwestionowane postanowienie odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi.