IV SA/Wr 231/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA - Małgorzata Masternak-Kubiak (sprawozdawca) Protokolant: - Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9 z późn. zm.) i art. 80 ust. 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz.1230) i w związku z art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. nr 8, poz.67 z 2004 r.), § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. nr 15, poz. 68), po rozpatrzeniu odwołania R. S., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Ś. w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na wykup lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Ś. odmówił R. S., emerytowanemu funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej, przyznania pomocy finansowej na wykup lokalu mieszkalnego, zajmowanego przez zainteresowanego na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] r. z Administracją Budynków Komunalnych w Ś. Zgodnie z art. 30 ustawy z 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy. Pomoc finansowa na uzyskanie mieszkania jest uzależniona od tego (art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej), czy osoba zainteresowana ma prawo do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. W przepisach art. 81 pkt. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej postanawia się, że nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej strażak posiadający lokal mieszkalny o przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Strażak, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale ma prawo (art. 80 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej) do pomocy na uzyskanie: lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Prawo to jednak jest wykluczone z mocy art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w odniesieniu do strażaka (emeryta lub rencisty), który posiada w miejscowości, w której pełni służbę, lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Kryteria te są również zamieszczone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej. W świetle sformułowań zawartych w art. 80 i 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, przez posiadanie lokalu rozumie się również posiadanie zależne wynikające z umowy najmu od gminy i niezasadne jest zawężanie tego pocięcia jedynie do posiadania samoistnego. Organ wskazuje, że przepisy będące podstawą wydania decyzji w tej sprawie w ogóle nie wzmiankują o możliwości udzielenia pomocy finansowej na wykup mieszkania. Przyznanie pomocy na ten cel byłoby sprzeczne z prawem, gdyż celem tej pomocy nie byłoby uzyskanie lokalu, lecz zmiana statusu prawnego mieszkania już posiadanego. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Ś. odmawiająca przyznania pomocy finansowej na wykup lokalu mieszkalnego jest zgodna z obowiązującym prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia bądź zmiany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. S. powtórzył zarzuty odwołania w wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej. Skarżący podniósł, że po przejściu na emeryturę złożył wniosek o dofinansowanie zakupu lokalu mieszkalnego, gdyż po przeczytaniu artykułu w "Przeglądzie Pożarniczym" z lipca 2003 r. był pewny, że opisany tam przypadek jest analogiczny jak Jego. W odpowiedzi na skargę D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 22 listopada 2002 r., II SA/Wr 635/2000, oddalający skargę na decyzję odmawiającą udzielania pomocy finansowej na wykupienie już posiadanego przez strażaka lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż narusza ona przepisy prawa materialnego czy postępowania administracyjnego. Organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, a w uzasadnieniu decyzji wyjaśniły w sposób przekonujący i zgodny z art. 107 § 3 k.p.a podstawy prawne wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo organ odwoławczy przyjął, iż pomoc finansowa przewidziana w art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.) może być przyznana tylko temu strażakowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, celem zaś tej pomocy jest uzyskanie lokalu mieszkalnego m.in. w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Powołany wyżej przepis prawa jednoznacznie wskazuje, że warunkiem realizacji uprawnienia wynikającego z jego treści jest pozytywne ustalenie przesłanki określonej jako brak przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Konieczne zatem staje się ustalenie, czy osobie uprawnionej mogło przysługiwać prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. W tym zakresie znajduje zastosowanie przepis art. 81 ustawy z 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej. Według brzmienia art. 81 punkt 2 ustawy, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, lokal mieszkalny. Oznacza to, że jeżeli strażak posiada lokal mieszkalny w wymienionych wyżej miejscowościach, to nie posiada prawa do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Powyższa okoliczność wywołuje określone konsekwencje w zakresie uprawnień do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Według przepisu § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 15, poz. 68) pomocy finansowej nie przyznaje się strażakowi, który nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, zgodnie z treścią art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie ustawowej delegacji zawartej w art. 80 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i stanowi kontynuację zasady określonej w art. 80 ust. 1 i art. 81 pkt 2 ustawy (por. wyrok NSA 30 listopada 2001 r., I SA 1108/00, Lex 81656). Zgodnie z postanowieniami art. 74 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej chyba, że występują przesłanki określone w art. 81 ustawy uniemożliwiające przydział lokalu. Strażak zwolniony ze służby a uprawniony do emerytury zachowuje prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów, przy czym odmiennie niż ma to miejsce w odniesieniu do strażaka pozostającego w służbie stałej, przydział lokalu w tym przypadku nie jest ograniczony miejscem pełnienia służby lub miejscowością pobliską (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2000, I SA 644/99, Lex nr 55285). Przepis art. 81 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej mówiąc o lokalu mieszkalnym nie wprowadza żadnego rozróżnienia, ani ze względu na tytuł prawny do tego lokalu, ani ze względu na rodzaj posiadanego lokalu. Z treści tego przepisu wynika, że strażak winien posiadać lokal mieszkalny. "Posiadanie" jest instytucją prawa cywilnego i w tym znaczeniu ustawodawca posługuje się tym pojęciem w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej. W zakresie odnoszącym się do wymienionej wyżej instytucji odwołać się więc należy do odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego i podnieść, że sprowadza się ono do wykonywania fizycznego władztwa nad rzeczą tak jak właściciel (posiadanie samoistne) bądź tak jak np. najemca, dzierżawca (posiadanie zależne). Z zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dokumentacyjnego wynika, że od dnia [...] r. skarżący posiada lokal mieszkalny oznaczony numerem [...] w budynku położonym w Ś. przy ul. M. [...], o powierzchni mieszkalnej [...] m2. W dniu [...] r. małżeństwo R. i H. S. wykupili ten lokal mieszkalny. Nie było to pierwotne nabycie lokalu przez skarżącego, lecz wykupienie już prawnie posiadanego lokalu. Zmianie zatem uległ tytuł prawny z posiadania zależnego (najem) na posiadanie samoistne (własność). Przepisy prawne nie przewidują pomocy finansowej na przekształcenie prawa do lokalu, a taka sytuacja miała miejsce w przypadku skarżącego. Z tych przyczyn organy orzekające, zgodnie z prawem, odmówiły mu przyznania pomocy finansowej mając na uwadze, iż do emeryta mają zastosowanie zasady takie, jak do strażaka w służbie stałej na mocy art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).