IV SA/Wr 232/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-06-17
Skład orzekający: NSA Henryk Ożóg, WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, WSA Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może zostać wydane, gdy obowiązki, których wykonanie ma wymusić, nie są prawomocne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarzuty dotyczące nieprawomocności decyzji, które stanowiły podstawę do nałożenia grzywny, są chybione. Skarga wniesiona przez spółkę została odrzucona, a nakazy, na podstawie których wydano tytuł wykonawczy, były ostateczne w dacie wydawania postanowień. Ponadto, sąd stwierdził, że organ egzekucyjny nie naruszył przepisów dotyczących wymiaru grzywny, a jej wysokość mieściła się w ustawowych granicach i była uzasadniona charakterem obowiązku, uporczywością jego niewykonywania oraz faktem, że była to druga nałożona grzywna.Stan faktyczny
Spółka E. W. sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy nakładające grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 30.000 zł z powodu niewykonania obowiązków wynikających z prawomocnych decyzji dotyczących zabezpieczenia maszyn i zapewnienia pracownikom odpowiednich warunków pracy. Spółka zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, błędne przyjęcie przesłanek do nałożenia grzywny przy nieprawomocnych decyzjach oraz nieuzasadnioną wysokość grzywny. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał postanowienie w mocy, wskazując na prawomocność decyzji, niewykonanie obowiązków i mieszczenie się grzywny w ustawowych granicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [...] E. W. sp. z o.o. z siedzibą w B. P. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Inspektor Pracy Okręgowego Inspektora Pracy we W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] nałożył grzywnę w celu przymuszenia na [...] E. W. spółkę z o.o. w kwocie 30.000 zł i nakazał uiszczenie tej kwoty w terminie 30 dni od otrzymania niniejszego postanowienia. Pouczył także, że nie uiszczenie grzywny w terminie spowoduje jej ściągnięcie w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Wezwał też do niezwłocznego wykonania obowiązku ustalonego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] z pouczeniem o możliwości nakładania dalszych grzywien.
W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny nakładając grzywnę w celu przymuszenia zastosował środek egzekucyjny przewidziany w ustawie, który ma doprowadzić do wykonania obowiązku. W myśl art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. (Dz.U. Nr 24, poz. 151 ze zm.) o postępowaniu egzekucyjnym w administracji każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł Nakładając grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30.000 zł inspektor pracy wziął pod uwagę dopuszczalne wysokości kwot grzywien oraz rodzaj obowiązku który pracodawca zobowiązany był zrealizować. Uznał też, że niewykonane decyzje mają bezpośredni wpływ na zdrowie i życie zatrudnionych w zakładzie pracowników. Ponadto egzekwowany obowiązek powstał w kwietniu 2007r. a nałożona grzywną jest drugą w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym.
Odwołanie od powyższego postanowienie złożył [...] E. W. spółka z o.o. i zarzucił:
• naruszenie art. 119, 120, 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne przyjęcie, że wystąpiły przesłanki do nałożenia grzywny na stronę gdy obowiązki nie zostały prawomocnie ustalone, jako, że strona złożyła skargę z dnia 11 grudnia 2007r., wobec czego bezzasadny jest wniosek, że obowiązki, w związku z którymi wydane zostało postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, podlegają egzekucji,
• naruszenie art. 121 § 2 powołanej ustawy, poprzez nałożenie grzywny w wysokości 30 tys. zł, której wysokość nie uwzględnia okoliczności przypadku, zaś organ nie potrafił wykazać przyczyn, które zdecydowały o przyjęciu takiej stawki grzywny, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń, nie poddających się kontroli, co jest sprzeczne z naczelnymi zasadami k.p.a., zobowiązującymi organ do działań na podstawie przepisów prawa i wyjaśnienia przesłanek podjętych rozstrzygnięć,
• naruszenie art. 33 pkt 1,3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez fakt, że obowiązki zostały w całości wykonane co powoduje konieczność umorzenia postępowania w sprawie nałożenia grzywny, że brak jest podstawy nałożenia grzywny, a także zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
– w oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu decyzji podniósł, że stanowisko organu jest wyrazem naruszenia przepisów prawa i działaniem zmierzającym do wymuszenia działań niezgodnych z przepisami prawa.
Przede wszystkim podkreślono, że sama treść obowiązków ujętych w każdej z 3 decyzji jest chybiona, organ nie przyjmuje do wiadomości że maszyny są bezpieczne, nie mogą być dodatkowo wyposażone, posiadają atesty i uzgodnienia techniczne. Organ bezpodstawnie przyjmuje, że maszyny są nienależycie skonstruowane i powinny być zmienione, choć na tę okoliczność nie przeprowadził żadnego postępowania. Stąd też twierdzenie, że strona nie wykonała decyzji jest jawnym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa co spółka podnosiła w skardze z dnia 11 grudnia 2007r. Kwestionowała w niej nałożone obowiązki. Mimo tego i nieprawomocności decyzji organ podjął działania wymuszające wykonanie obowiązku. Ponadto obowiązki złożone decyzją Nr [...] i Nr [...] zostały wykonane - a organ nie uwzględnia tego faktu. W przedstawionych okolicznościach zaskarżone postanowienie powinno być uchylone. Ponadto organ nie uzasadnił nałożenia grzywny we wskazanej wysokości jak też nie wskazał przyczyn nałożenia grzywny. Z tych względów orzeczenie jest wadliwe, leży poza możliwością kontroli – dlatego też niezbędne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Okręgowy Inspektor Pracy we W. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu decyzji, przedstawił działania organu poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że kontrola przeprowadzona w marcu i kwietniu 2008r. potwierdziła niewykonanie wszystkich obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym z [...]. Wskazał, że decyzje objęte nakazem są prawomocne i ostateczne. Ponadto w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że kwota nałożonej grzywny mieści się w dolnych granicach przewidzianych w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Inspektor pracy w trakcie czynności przeprowadzonych u pracodawcy stwierdził, że mimo skutecznego doręczenia upomnienia nie zostały wykonane trzy decyzje objęte tytułem wykonawczym z dnia [...]. Organ egzekucyjny podał, że ustalając wysokość grzywny w kwocie 30.000 zł wziął pod uwagę charakter nie wykonanych obowiązków. Maszyny pracujące bez zabezpieczeń stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia zatrudnionych w zakładzie pracowników. Podobnie i inne obowiązki wynikające z tytułu wykonawczego są istotne dla zatrudnionych osób. Dodał, że miał również na względzie uporczywość zobowiązanego w niewykonaniu decyzji jak również fakt, że jest to druga grzywna nakładana na pracodawcę.
Podniósł, że celem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny jest wykonanie przez zobowiązanego obowiązków wynikających z decyzji, a nie egzekucja środków pieniężnych.
Dodał też, że niezasadny jest zarzut o wykonaniu obowiązków wynikających z decyzji ujętych w tytule wykonawczym z dnia [...]. Potwierdzeniem czego są ustalenia pokontrolne inspektora pracy opisane w protokołach kontroli po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w kwietniu i maju 2008r. Wskazał, iż w tych okolicznościach brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, nie występują też przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Skargę na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] wniosła zobowiązana spółka.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
• naruszenie przepisów postępowania, art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieuzasadnione przyjęcie wystąpienia przesłanek do nałożenia na stronę grzywny w celu przymuszenia, w sytuacji nieprawomocnego charakteru obowiązków nałożonych:
decyzją nr [...], zawartą w nakazie z dnia [...] Nr rej. [...],
decyzją [...] w nakazie z dnia [...] Nr rej. [...],
decyzjami nr [...] w nakazie z dnia [...] Nr rej [...]
• naruszenie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nałożenie grzywny w wysokości 30 tys. zł, której wysokość nie uwzględnia uwarunkowań finansowych pracodawcy, zaś stwierdzenia organu II instancji nie pozwalają na dokonanie merytorycznej kontroli sądowej, co jest sprzeczne z naczelnymi zasadami k.p.a., zobowiązującymi organ do działania na podstawie przepisów prawa i wyjaśniania przesłanek podjętych rozstrzygnięć, nie uzasadniają kary grzywny w tej wysokości, tym bardziej, że organ nie odniósł się do stawianych zarzutów w zażaleniu oraz do wyjaśnień strony podnoszonych w toku postępowania, co prowadzi do wniosku, że jego ocena jest jednostronna i nie uzasadnia podjętej decyzji,
błędną wykładnię tego przepisu, i nieuzasadnione orzeczenie grzywny w kwocie wyższej niż orzeczona uprzednim - zaskarżonym postanowieniem, a nadto orzeczenie grzywny w kwocie 30 tyś. zł stanowiącej grzywnę zbliżającą się do górnego progu jej przepisowego wymiaru, co tym bardziej uzasadnia wniosek, że organ zobowiązany był do dokonania analizy sytuacji finansowej skarżącego, czego bezzasadnie zaniechał, przez co nałożona kara grzywny jest wygórowana,
• naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na jego wynik, a konkretnie art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie inicjatywy dowodowej ze strony organu II instancji w zakresie analizy sytuacji finansowej skarżącego, pomimo konieczności przeprowadzenia takiego dowodu w celu ustalenia, czy kara grzywny w kwocie 30 tyś złotych w obecnym przypadku nie jest karą wygórowaną ze względu na sytuację finansową skarżącego,
• naruszenie przepisów postępowania, mających wpływ na jego wynik, a konkretnie art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez:
dowolną ocenę zebranych dowodów, wyrażająca się w przyjęciu, bez podstawy dowodowej, twierdzenia, że skarżący znajduje się w dobrej kondycji finansowej, która pozwala mu uiścić karę grzywny, pomimo sprzecznych twierdzeń organu odwoławczego, iż nie przeprowadzał żadnej analizy w tym kierunku, co prowadzi do wniosku, że jego ocena, jako nie poparta żadnymi dowodami jest w tym zakresie dowolna, zatem nie może stanowić postawy ustaleń faktycznych w sprawie, bezzasadne przyjęcie, że posiadanie osobowości prawnej przez skarżącego zwalnia organ administracyjny od dokonywania oceny sytuacji finansowej skarżącego, w rezultacie czego organ ten., podejmując decyzję w sprawie wysokości grzywny nie dysponował żadnymi danymi faktycznymi, które powinien brać pod uwagę przy wymiarze kary grzywny
• naruszenie zasady instancyjności w postępowaniu administracyjnym poprzez brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu od postanowienia organu I instancji, co prowadzi do wniosku, że strona pozbawiona została prawa rozpoznania sprawy administracyjnej przez organy dwóch instancji,
• naruszenie przepisów art. 7 k.p.a, art. 77 k.p.a, art. 80 k.p.a, art. 136 k.p.a w zw. z art. 144 k.p.a. przez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, tj. wykonania w całości przez stronę skarżącą decyzji nr [...] zawartej w nakazie z dnia [...]
• naruszenie art. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak zastosowania tego przepisu z uwagi na zaistnienie przesłanek wskazanych w tym przepisie, tj. wykonania w całości przez skarżącego obowiązku wynikającego z decyzji nr [...], zawartej w nakazie z dnia [...], skutkiem czego jest dopuszczalność stosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stanowisko organów rozpoznających sprawę wyrażone w podjętych postanowieniach jest wyrazem rażącego naruszenia przepisów prawa, a także działaniem, które ma na celu wymuszenie na stronie podjęcia działań niezgodnych z prawem.
Akty decyzyjne obu organów administracyjnych są nieprawidłowe z tego przede wszystkim powodu, że treść obowiązków ujętych w każdej decyzji jest nieprawidłowa.
Maszyny, które stanowią przedmiot kontroli zostały wyposażone w narządzenia, które stanowią zabezpieczenia i ich dodatkowe zabezpieczenie nie jest możliwe z uwagi na konstrukcję urządzeń.
Zostały dopuszczone do użytkowania na terenie Polski i posiadają wszelkie atesty i uzgodnienia techniczne.
Organy arbitralnie i bez żadnych dowodów , poza własnymi zapisami twierdzą , że maszyny są wadliwie skonstruowane.
Zarzuty do nakazów, z których wynikają decyzje zostały ujęte w skardze z 11 grudnia 2007r., organ ich nie uwzględnił. Skoro sprawa ta nie została prawomocnie zakończona, nie było podstaw do wydania postanowienia o nałożeniu grzywny.
Organ II instancji nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, powtarzając, że skarżący nie wykonał niezłożonych w nakazie obowiązków.
Powielony przez organ II instancji błąd polegający na wskazaniu, że obowiązki zawarte w decyzjach nie zostały wykonane, implikują błędne wnioski o konieczności nałożenia grzywny.
Organ II instancji nie dostrzegł nieprawidłowości w dokonaniu wymiaru grzywny w wysokości 30.000 zł. Brak w nim merytorycznej argumentacji przemawiającej za takim wymiarem. Orzeczona grzywna to kwota przekraczająca połowę ustawowego wymiaru, zatem jest zbliżone do górnej granicy.
Pierwotnie nałożona grzywna, została zaskarżona dlatego organ administracji winien wstrzymać się z dalszymi czynnościami egzekucyjnymi do czasu stosownych rozstrzygnięć Sądu.
Decyzja nie zawiera w uzasadnieniu argumentów z jakich powodów taki wymiar uznać należy za właściwy w konkretnych okolicznościach sprawy, nie wykazuje potrzeby nałożenia grzywny w określonej wysokości. Brak takich wyjaśnień należy ocenić jako wadę uniemożliwiającą kontrolę ,naruszającą zasady K.p.a.
Tym samym zaskarżone postępowanie winno być uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, tak aby strona miała zapewnione prawo do obrony, a organ właściwie uzasadnił ewentualne nałożenie grzywny. Za analizę tego zagadnienia nie można potraktować mechanicznego powtórzenia, że niedopełnienie obowiązków wynikających z decyzji doprowadzi do zagrożenia życia lub zdrowia pracowników. Zadaniem organu było bowiem wykazanie wpływu i możliwości naruszenia tych dóbr pracowniczych. Następnie organ miał obowiązek przenieść te uwagi na wymiar grzywny mając na względzie zarzuty skarżącego, że sporne urządzenia odpowiadają przepisom prawa i Polskim Normom.
Miał też obowiązek przeanalizować sytuację finansową strony- żaden przepis od tego nie zwalniał organu. Zatem po myśli art. 77 i 80 K.p.a. winien przeprowadzić określone dowody z urzędu po myśli art. 136 K.p.a. i ocenić całokształt materiału dowodowego.
Nie przeprowadzenie takich dowodów powoduje, że organ nie mógł decydować, że grzywna w kwocie 30 tyś. zł nie jest wygórowana.
Skarżący podniósł, że zgodnie z powyższymi zasadami po wniesieniu zażalenia, organ winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe i ustalić czy decyzja została wykonana bo to warunkuje prawidłowe rozstrzygnięcie. Organ oparł się na kontroli z miesięcy kwietnia i maja 2008r. Brak uzupełniającego postępowania dowodowego stanowi naruszenie art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skarżący wykonał obowiązek wynikający z nakazu. Taka sytuacja uzasadnia po myśli art. 125 §1 w/w ustawy umorzenie grzywny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 10 lutego 2009r. skarżący potwierdził, że nakazy, w których ujęto decyzje, objęte tytułem wykonawczym z dnia [...], są ostateczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zarzuty w niej podnoszone nie są trafne.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy z [...] Nr [...] nakładające grzywnę na [...] E. W. Spółka z o.o. w kwocie 30 tys. zł i utrzymujące je w mocy postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...] nr [...].
Podstawą do ich wydania było niewykonanie tytułu wykonawczego Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy we W. z dnia [...] Nr [...]. Wskazywał on do wykonania 4 decyzje: decyzję Nr [...] i [...] zawarte w nakazie nr [...] z dnia [...]dotyczące zabezpieczenia
maszyn SIAT SW2A /decyzja Nr [...]/, SIAT WR 100 FM /decyzja Nr [...]/, decyzję Nr [...] zawartą w nakazie [...] z dnia [...] mówiącą o zabezpieczeniu podestów usytuowanych wzdłuż linii produkcyjnych przed możliwością upadku, decyzję Nr [...] zawartą w nakazie [...] z dnia [...] mówiącą o obowiązku zapewnienia pracownikom wykonywania pracy w pozycji siedzącej lub odpoczynku w pozycji siedzącej w pobliżu miejsca pracy.
Niewykonanie powyższych decyzji w zakreślonych w nakazach terminach spowodowało skierowanie do pracodawcy upomnienia z dnia 19 stycznia 2007 r., a następnie wydanie tytułu wykonawczego z dnia [...], doręczonego spółce dnia 28 stycznia 2008r. i postanowienia Państwowej Inspekcji Pracy we W. o nałożeniu grzywny w kwocie 20.000 zł. Po wydaniu powyższego postanowienia skarżący wykonał obowiązek wynikający z decyzji Nr [...], zawarty w nakazie z dnia [...] Nr [...]. Zaskarżone postanowienie nie obejmuje tej decyzji.
Powyższy stan faktyczny wynika z akt administracyjnych.
Zarzut, który w ocenie Sądu winien być rozpoznany w pierwszej kolejności – to twierdzenie, że decyzje których niewykonanie dało podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny nie są ostateczne albowiem, dnia 11 grudnia 2007r. została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Gdyby istotnie tak było, postanowienie będące przedmiotem osądu byłoby przedwczesne, a dalsze rozważania dotyczące zarzutów skargi nie celowe.
Zarzut ten jest jednak chybiony. Przede wszystkim w dniu 11 grudnia 2007r. skarżący wniósł skargę tylko na decyzję zawartą w nakazie z dnia [...] nr rej. [...] – tymczasem tytuł wykonawczy stanowiący podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia oprócz wymienionego wyżej nakazu /z dnia [...]/ obejmował również inne nakazy co wskazano w części wstępnej rozważań.
Wreszcie wskazana skarga została prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 2008r. w sprawie IV SA 28/08 odrzucona, wcześniej oddalono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W dacie wniesienia skargi wskazany nakaz był ostateczny i do końca prowadzenia postępowania w sprawie IV SA/Wr 28/08 miał taki charakter, gdyż termin do wniesienia skargi nie został przywrócony. W piśmie z dnia 10 lutego 2009r. skarżący przyznał, że wszystkie nakazy zawierające decyzje objęte tytułem wykonawczym z dnia [...] są ostateczne.
Drugi zarzut dotyczący nieuwzględnienia faktu wykonania obowiązków wynikających z tytułu wykonawczego z dnia [...] również nie może być uwzględniony. Do obowiązków skarżącego należy wykazanie powyższej okoliczności to jest faktu, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia obowiązki zostały wykonane.
Tymczasem brak jest takiego dowodu. Organ II instancji w uzasadnieniu swojego orzeczenia podkreśla, że inspekcje wykonane w maju i czerwcu 2008 r. potwierdziły niewykonanie obowiązków objętych spornym postanowieniem.
W tym miejscu należy przywołać art. 125 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stanowi on: § 1 "W razie wykonania obowiązku określonego w tytule w trybie wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu", §2: "Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie".
Z powołanego przepisu wynika, że postępowanie dotyczące umorzenia grzywny po wykonaniu obowiązku określonego w tytule wykonawczym, następuje w odrębnym postępowaniu, zainicjonowanym przez zobowiązanego.
Zatem gdyby istotnie obowiązki objęte spornym postanowieniem zostały wykonane skarżący może wystąpić z odpowiednim wnioskiem.
W tym natomiast postępowaniu Sąd ocenia prawidłowość decyzji, postanowień na dzień ich wydania. Jak wskazano wyżej skarżący nie wykazał, że nałożone obowiązki zrealizował przed podjęciem postanowień przez organy.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że organy powyższym rozstrzygnięciem naruszyły art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także art. 77 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywna nałożona na osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nie może przekroczyć 50.000 zł.
Grzywna nałożona zaskarżonym postanowieniem nie przekroczyła maksymalnej kwoty, zgodzić się należy z organami, że przyznanie jej w wysokości 30 tysięcy świadczy o tym, że nie jest to orzeczona w maksymalnej kwocie, ponadto jest to druga grzywna w sprawie. Zatem długotrwałe niewykonanie powstałego obowiązku uzasadnia orzeczenie drugiej grzywny w wyższej kwocie.
Art. 121 § 2 powołanej ustawy, nie przewiduje aby organ miał obowiązek prowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia sytuacji finansowej. Brak jest w ogóle takiego zobowiązania w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Orzecznictwo w tym względzie jest jednoznaczne, sprowadza się ono do tezy, że ustalając wymiar grzywny, organy powinny kierować się zasadą słuszności, i celowości, efektywności egzekucji a jednocześnie winny zadbać o to, żeby zastosowany środek nie był zbyt uciążliwy /wyrok NSA z dnia 20 lutego 2008r., II OSK 43/07/ wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2007r. II SA/BU 311/06, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 31 maja 2005r. II SA/Sz 396/04.
Podkreśla się przy tym funkcję jako wypełnia ten środek, a mianowicie, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą lecz formą nacisku mającym na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się /wyrok WSA w Szczecinie z dnia 31 maja 2005r., II SA/Sz 369/04/.
Odnośnie zaś sytuacji finansowej zobowiązanego podnosi się, że z treści art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie można wywodzić obowiązku uzasadnienia wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia możliwościami finansowymi zobowiązanego. /Wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2005r. OSK 1140/04, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005r., OSK 1148/04/. Tak więc nie można uznać za trafny zarzut skargi, że organy nie zbadały sytuacji finansowej .
Z treści skargi wynika, że jest to zarzut teoretyczny, strona bowiem nie podniosła żadnych argumentów, nie przedstawiła żadnych danych ani też dowodów wskazujących na złą sytuację majątkową.
Kończąc rozważania, dotyczące tego zarzutu jeszcze raz podkreślić należy funkcję grzywny określonej w art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – wymierzenie grzywny ma na celu wymuszenie określonego zachowania a nie ściągnięcie odpowiedniej kwoty pieniężnej. Zrealizowanie obowiązku niepieniężnego, wskazanego przez Państwową Inspekcję Pracy powoduje umorzenie grzywny /art. 125 omawianej ustawy/. Zatem z funkcji jaką ma spełnić grzywna wynika, że powinna być ona dla zainteresowanej odczuwalna i stanowić pewną dotkliwość.
Organ egzekucyjny w przypadku wykazania przez zobowiązanego złej sytuacji finansowej z punktu widzenia prawidłowości, sensowności wydawania decyzji, powinien tę okoliczność w ocenie Sądu uwzględnić.
W niniejszej sprawie, co wskazano wyżej, brak jest na okoliczność złej sytuacji nie tylko dowodu ale również nawet sygnału.
Zauważyć też należy, że organ tak I jak i II instancji w ogóle nie odniósł się do sytuacji finansowej skarżącej - wobec tego zarzuty skargi dotyczące tej kwestii Sąd pozostawia, ze względów oczywistych, bez komentarza.
Istotnie z powołanej wyżej ustawy, wynika, że decyzja w sprawie wysokości grzywny ma charakter uznaniowy, zatem choćby z tego tytułu wymaga uzasadnienia organu i wyjaśnienia dlaczego została nałożona w określonej wysokości.
Według Sądu zaskarżone postanowienie spełnia tę funkcję. Wskazano, że podstawą do obciążenia grzywną we wskazanej wysokości jest charakter niewykonanego obowiązku. To znaczy jego niewykonanie jest zagrożeniem dla życia i zdrowia ludzi pracujących u skarżącego. Po drugie, organ wskazał na uporczywość nierealizowania obowiązku od kwietnia 2007r., a ponadto wskazał, że jest to druga grzywna , wymierzenie pierwszej było nieskuteczne. Ocena dokonana przez organ jest prawidłowa, a jeżeli tak, to stanowi wystarczające uzasadnienie do nałożenia grzywny, która nie przekraczającą maksymalnej kwoty określonej w omawianym przepisie.
Tak więc nie zostały naruszone przepisy wskazane w skardze to jest w art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 77 i 80 k.p.a. Organy wydając decyzje nie przekroczyły swobodnego uznania administracyjnego, nie ma też znaczenia obszerność uzasadnienia decyzji, a tylko prawidłowość, trafność oceny; taki też ma przymiot zaskarżona decyzja.
Podkreślić też należy, że na tym etapie postępowania nie mogą być rozważane podnoszone w skardze zarzuty dotyczące wadliwości decyzji w przedmiocie nakazania wykonania zabezpieczenia, posiadania atestu i wykonanych zabezpieczeń na etapie produkcji danego sprzętu.
Okoliczności te mogą być podstawą do zaskarżania decyzji nakazujących wykonanie określonych zabezpieczeń.
Tymczasem decyzje wynikające z nakazów będących podstawą do wydania tytułu wykonawczego są ostateczne i prawomocne.
Wskazane okoliczności dają również podstawę do uznania, że wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia art. 119, 120 i 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a organ miał podstawy do nałożenia grzywny.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak wyżej.
J.T. 16.07.10r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło