IV SA/Wr 233/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego, celowego, okresowego oraz celowego specjalnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego, okresowego, celowego oraz przyznania zasiłku celowego (specjalnego). A. D. [...] roku wystąpił do Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w D. o przyznanie zasiłku stałego, zasiłku okresowego, zasiłku celowego i celowego specjalnego. Organ I instancji decyzją z dnia [...] roku odmówił A. D. przyznania pomocy pieniężnej w formie zasiłku stałego, celowego i okresowego z uwagi na niespełnienie ustawowej przesłanki określonej w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przyznając jednocześnie specjalny zasiłek celowy w wysokości [...] zł na leczenie i rehabilitację żony oraz zasiłek celowy w wysokości [...] zł na żywność w ramach programu "Posiłek dla potrzebujących". Od tej decyzji A. D. wniósł odwołanie nie wskazując powodów jego wniesienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu podając, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Warunkiem przyznawania świadczeń pieniężnych jest spełnienie przez osobę ubiegającą się "kryterium dochodowego" określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej " kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Zasiłek stały przysługuje osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy). Pojęcie całkowitej niezdolności do pracy zostało określone w art. 6 pkt. 1 i oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Kolegium Odwoławcze podało, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. D. lat [...] jest osobą zdolną do pracy w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, a faktyczny dochód na osobę w rodzinie wynoszący [...] zł jest wyższy o [...] zł od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie rodziny ( [...] zł - 316,00 zł = [...] zł ). W tym stanie bezsporne jest, że żadna z przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego nie została spełniona, a zatem odmowa przyznania stronie tego świadczenia nie narusza ustawy o pomocy społecznej. Przyznanie zaś zasiłku okresowego, Pomoc zaś w formie przyznania zasiłku okresowego stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Natomiast dochód na osobę w rodzinie A. D. jest wyższy od "kryterium dochodowego" określonego w art. 8 ust. 1 pkt 3 i art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Powodem odmówienia stronie pomocy w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy był także fakt niespełnienia kryterium dochodowego. Dalej Kolegium Odwoławcze podniosło, iż organ I instancji znając trudną sytuację w jakiej znajduje się strona w oparciu o art. 41 pkt 1 ustawy przyznał A. D. specjalny zasiłek celowy w wysokości [...] zł na leczenie i rehabilitację żony , która jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przyznanie pomocy w tej wysokości uzależnione było od środków finansowych jakimi dysponował Ośrodek Pomocy Społecznej w D. . Z analizy środków finansowych przeznaczonych na pomoc w formie specjalnych zasiłków celowych wynika, iż OPS w [...] roku dysponował kwotą 4.650 zł , co pozwoliło na udzielenie 46 osobom ( rodzinom) specjalnego zasiłku celowego w średniej wysokości [...] zł. Mając na uwadze powyższe oraz to, że A. D. tego rodzaju pomoc w kwocie [...] zt otrzymywał co miesiąc od [...] roku Kolegium Odwoławcze uznało, iż decyzja o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego w wysokości [...] zł nie narusza przepisów art. 41 pkt 1 oraz art. 3 ust. 3 i art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej , zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Rozpatrując odwołanie strony w zakresie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na żywność w ramach realizacji rządowego programu "Posiłek dla potrzebujących" Kolegium Odwoławcze stwierdza, iż organ I instancji podejmując zaskarżoną decyzję [...] roku prawidłowo rozpatrzył ją w oparciu o postanowienia rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji w 2005 r. rządowego programu " Posiłek dla potrzebujących" (Dz. U. z 2004 r. Nr 236., poz. 2363 ). Zgodnie z § 1 w/w. rozporządzenia w 2005 roku pomoc w formie posiłku, ze szczególnym uwzględnieniem posiłku gorącego, mógł być przyznany bezpłatnie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w formie posiłku byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną, mogła być przyznana pomoc w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał 150 % kryterium dochodowego ( § 3 rozporządzenia). Ponieważ powyższe przepisy obowiązywały do 31 grudnia 2005 r., a Kolegium Odwoławcze rozpatrywało odwołanie [...] r., to zgodnie z art. 6 k.p.a. obowiązane było do uwzględnienia zmiany stanu prawnego, a więc do rozpatrzenia kwestii dotyczącej przyznania zasiłku celowego w wysokości [...] zł na podstawie ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego " Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ). W myśl art. 5 ust. 1 ustawy pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż strona spełnia wymogi ustawowe uzasadniające przyznanie Jej pomocy pieniężnej na dożywianie, bowiem dochód na osobę w rodzinie wynoszący [...] zł nie przekracza 150 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ( 316,00 zł x 150 % = 474,00 zł) oraz występują okoliczności wymienione w art. 7 ustawy o pomocy społecznej tj. bezrobocie Pana A. D. , długotrwała choroba oraz niepełnosprawność Jego żony. Kolegium Odwoławcze uznało, że przyznanie stronie pomocy na dożywianie w kwocie [...] zł na żywność w formie zasiłku celowego było adekwatne do możliwości finansowych OPS, ponieważ z przedłożonej do akt sprawy analizy wynika, że dysponował on kwotą 25,300 zł na realizację programu "Posiłek dla potrzebujących ", z czego 1/2 była przeznaczona na opłacenie posiłków w szkołach i przedszkolach. Pozostała kwota 12.650 zł przeznaczona była na zasiłki celowe na dożywianie w wysokości 2 zł dziennie na osobę . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powołał się na okoliczności podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej". Skargę nie można uznać za zasadną. Istota rozstrzygnięcia opiera się na ocenie prawidłowości zbadania przesłanek odmowy przyznania zasiłku stałego, okresowego, celowego oraz przyznania zasiłku celowego (specjalnego). Warunkiem przyznawania świadczeń pieniężnych jest spełnienie przez osobę ubiegającą się "kryterium dochodowego" określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78 i 91 przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej " kryterium dochodowym na osobę w rodzinie". Z akt administracyjnych sprawy wynika, że A. D. jest osobą zdolną do pracy w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, żona jest niepełnosprawna w stopniu znacznym, otrzymuje świadczenia rentowe, faktyczny dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i jest wyższy o [...] zł od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie rodziny ( [...] zł - 316,00 zł = [...] zł ). W tym stanie bezsporne jest, że żadna z przesłanek uzasadniających przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego nie została spełniona, a zatem odmowa przyznania stronie tego świadczenia nie narusza ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek stały, bowiem przysługuje osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy). Pojęcie całkowitej niezdolności do pracy zostało zdefiniowane w art. 6 pkt. 1 i oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego : 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Natomiast dochód na osobę w rodzinie A. D. jest wyższy od "kryterium dochodowego" określonego w art. 8 ust. 1 pkt 3 i art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej. Przyczyną odmówienia stronie pomocy w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy był również fakt niespełnienia kryterium dochodowego. Sąd uznał, że organ I jak II instancji wydając zaskarżone decyzje dokonały wnikliwej i wszechstronnej oceny materiału, nie naruszając tym samym przepisów prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie.