IV SA/Wr 233/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 20 maja 2019 r. Z. R. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu m.in. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2018 r., nr [...] o odmowie przyznania stronie dodatku mieszkaniowego. Skarżący podkreślił, że skargę wnosi w ustawowym terminie i domaga się stwierdzenia nieważności postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji w celu wznowienia sprawy przez inny organ administracji publicznej i uzupełnienia materiału dowodowego o wywiad środowiskowy i informacje jakie są wymagane przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ponadto skarżący wystąpił o wymierzenie organowi grzywny za rażące naruszenie prawa oraz zażądał rozpoznania sprawy w trybie przyspieszonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie podając, że dotyczy ona decyzji wydanej w pierwszej instancji, zakwestionowanej następnie w drodze wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na skutek rozpoznania tego wniosku Kolegium w dniu [...] kwietnia 2019 r., nr [...] wydało decyzję, którą utrzymało w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2019 r., nr [...]. W piśmie z dnia 1 lipca 2019 r. skarżący wyjaśnił, że wniesiona przez niego skarga dotyczyła nie tylko decyzji wydanej w pierwszej instancji, ale również i utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z dnia [...] kwietnia 2019 r. Jego intencją było bowiem wniesienie skargi na obie decyzje. W przeciwnym razie nie zrealizują się cele postępowania sądowoadministracyjnego i skarżący zostanie pozbawiony prawnej drogi realizacji swoich żądań. W związku z tym wniósł on o uchylenie obu wydanych decyzji, a ponadto wystąpił również o połączenie niniejszego postępowania wraz ze sprawami o sygnaturach: IV SA/Wr 66/19, IV SA/Wr 173/19, IV SA/Wr 108/19, IV SA/Wr 2/19, IV SA/Wr 81/19, IV SA/Wr 346/18, IV SA/Wr 240/18 oraz IV SA/Wr 241/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jak wynika z przywołanych przepisów, możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest m.in. od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, że strona winna wpierw wykorzystać drogę postępowania administracyjnego, by następnie móc zainicjować postępowanie sądowe, którego przedmiotem będzie wówczas rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Należy bowiem podkreślić, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega jedynie akt administracyjny (decyzja bądź postanowienie) ostateczny, czyli wydany w postępowaniu drugoinstancyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 392/11, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przytoczona zasada przewiduje jednakże wyjątek. Otóż jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę bez skorzystania z tego prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.). Zakwestionowana w niniejszej sprawie decyzja Kolegium z dnia [...] marca 2019 r. zawierała pouczenie o przysługujących skarżącemu alternatywnych środkach zaskarżenia: wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo skardze sądowoadministracyjnej. W dniu 8 kwietnia 2019 r. skarżący wystąpił do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem dokonał wyboru wiążącego sposobu kontroli zakwestionowanej przez siebie decyzji. W konsekwencji nie mógł on już skorzystać z przysługującej drogi sądowej. Dopiero ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie kolejnej decyzji dawało mu taką możliwość, z tymże wówczas skarżonym aktem będzie zawsze decyzja wydana w postępowaniu drugoinstancyjnym. Nie można nie dostrzec, że w piśmie z dnia 1 lipca 2019 r. skarżący doprecyzował zakres zaskarżenia podając, że jego intencją było zakwestionowanie nie tylko decyzji z dnia [...] marca 2019 r., ale także decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. Należy podkreślić, że powyższa uwaga została przez Sąd uwzględniona, lecz nie poprzez zmianę przedmiotu niniejszej sprawy a rozdzielenie wniesionej skargi. W ten sposób skarga na decyzję Kolegium z dnia [...] kwietnia 2019 r. została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV SA/Wr 263/19 i w ramach tej sprawy zostanie ona rozpatrzona. Nie zmienia to jednak faktu, że żądaniem dokonania niezależnej kontroli sądowoadministracyjnej została objęta także decyzja z dnia [...] marca 2019 r., którą wydano w pierwszej instancji a skarżący nie skorzystał z przysługującej mu drogi sądowej, lecz skierował sprawę do dalszego procedowania w administracyjnym toku instancji. Mając zatem na uwadze przywołane okoliczności należało stwierdzić, że skarga wniesiona na decyzję pierwszoinstancyjną okazała się niedopuszczalna. Dlatego też Sąd zobowiązany był do zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiącego o konieczności odrzucenia skargi, o czym orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia. W takiej sytuacji nie było już potrzeby odrębnego rozpatrzenia pozostałych, wynikających ze skargi i z nią ściśle związanych żądań, obejmujących kwestię wymierzenia grzywny, wyłączenia sędziego i referendarzy sądowych czy połączenia spraw do wspólnego rozpoznania. W szczególności bezprzedmiotowe było rozpatrywanie ostatnich dwóch wymienionych żądań, jako że wskazane przez stronę osoby – w chwili złożenia wniosku – nie zostały wyznaczone do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, czy choćby pojawiających się w jej toku zagadnień związanych z prawem pomocy. Poza tym wniosek ten – w ocenie Sądu – odnosi się do innych wymienionych przez skarżącego spraw, a nie do przedmiotowego postępowania. Oznaczone natomiast przez skarżącego sprawy nie mogły zostać objęte jedną skargą i nie pozostawały ze sobą w tego rodzaju związku, że należało je połączyć do wspólnego rozpoznania czy tym bardziej rozstrzygnięcia z niniejszą sprawą.