IV SA/Wr 234/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2005 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu [...]r. G. W. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] odmówiono G. W. świadczenia w formie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, podając w uzasadnieniu, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek wymaganych do uznania go za osobę uczącą się. Alimenty na rzecz wnioskodawcy zasądzone zostały bowiem tylko od jego ojca, nie zostały zasądzone od matki. W odwołaniu od decyzji wnioskodawca wyjaśnił, że do [...] r. wychowywany był w rodzinie zastępczej u swoich dziadków. Od [...]r. otrzymuje pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki w wysokości [...] zł miesięcznie, ponieważ uczęszcza do Liceum Profilowanego i obecnie jest w klasie maturalnej. Natomiast do [...]r. otrzymywał z funduszu alimentacyjnego alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. Matka choruje na schizofrenię i padaczkę, jest inwalidką I grupy i otrzymuje rentę w wysokości [...] zł miesięcznie, stąd też nie stosowne byłoby żądanie od niej alimentów. Ojciec nigdzie nie pracuje i nie interesuje się synem. W związku z powyższym wnioskodawca uznał, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia alimentacyjnego za okres od [...] do [...]r. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wyjaśniając że zgodnie z art. 3 ust. 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez osobę uczącą rozumie się osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów. Rodzice wnioskodawcy żyją, zaś alimenty zasądzone zostały tylko od jednego z rodziców. Okoliczność ta powoduje, że strony nie można określić mianem osoby uczącej się, w związku z czym nie przysługuje jej prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku. Przy tak jednoznacznie sformułowanym przepisie prawnym bez znaczenia jest, z jakiego powodu wnioskodawca nie wystąpił o zasądzenie alimentów od matki. Kolegium wyjaśniło również, że wnioskodawca nie spełnia warunków do otrzymania wyrównania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na podstawie szczególnego przepisu art. 70 a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za okres od [...] do [...]r. W skardze na decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczeń zastępujących alimenty od [...] do [...]r. w wysokości 70 % alimentów zasądzonych przez Sąd, co wynosi [...] zł miesięcznie. Skarżący szczegółowo przedstawił swoją sytuację rodzinną, materialną i zdrowotną. Nie słuszna według skarżącego jest odmowa przyznania mu statusu osoby uczącej się, skoro jest uczniem dziennego Liceum Profilowanego w klasie maturalnej, a do wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie wymagano przedłożenia wyroku zasądzającego alimenty od matki. Skarżący wyjaśnia, że nie wiedział o konieczności posiadania wyroku zasądzającego alimenty od matki, a obecnie jest w trudnej sytuacji materialnej i rodzice nie są w stanie mu pomóc. Przy piśmie z dnia [...]r. skarżący załączył postanowienie Sądu Rejonowego dla W. – K. z dnia [...]r. sygn. akt [...] zawierające ugodę, w której matka skarżącego zobowiązała się do łożyć na jego utrzymanie alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm. ). Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłków przysługuje osobie uczącej się. Osobie uczącej się przysługuje również dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka ( art. 12 ust. 2 cyt. ustawy ). Należy jednak zwrócić uwagę, że na podstawie wyżej powołanych przepisów zasiłek rodzinny i dodatki do tego zasiłku przysługują "osobie uczącej się" w rozumieniu przepisów tej ustawy. Zastosowane w ustawie pojęcie "osoby uczącej się" oznacza, zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy, osobę pełnoletnią uczącą się, nie pozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów. Ustawową przesłanką, niezbędną do uzyskania statusu "osoby uczącej się" jest więc posiadanie zasądzonych alimentów od obydwojga rodziców, niezależnie od stanu ich zamożności. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy ( ... ). Okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych ( art. 3 pkt 10 ). Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego ( art. 24 ust. 2 ). Ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych dotyczy danego okresu zasiłkowego, kończącego się 31 sierpnia. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego orzeczenia zasadzającego alimenty od matki, co skutkowało odmową przyznania skarżącemu prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku. Natomiast w trakcie postępowania sądowego skarżący przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego dla W. – K. z dnia [...]r. sygn. akt [...]umarzające postępowanie z uwagi na zawarcie przez skarżącego ugody, w której matka skarżącego zobowiązała się do łożyć na jego utrzymanie alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie, począwszy od [...]r. Ugoda zawarta przed sądem, podobnie jak prawomocne orzeczenie sądu stanowi stosownie do art. 777 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm. ) stanowi tytuł egzekucyjny. W związku z przedłożeniem przez skarżącego postanowienia Sądu Rejonowego dla W. – K. z dnia [...]r., wyjaśnienia w niniejszej sprawie wymaga, czy skarżący przed zakończeniem postępowania administracyjnego podjął stosowne czynności w celu zasądzenia na jego rzecz alimentów od matki ( np. sporządzenie pozwu złożonego w sądzie ), które mogły stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania w celu rozstrzygnięcia przez sąd kwestii powyższych świadczeń alimentacyjnych. Stosownie bowiem do art. 97 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie wyjaśnienie powyższych okoliczności niezbędnych w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku znajduje umocowanie w art. 152 powyższej ustawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.