IV SA/Wr 234/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej uchyla zaskarżone orzeczenie. Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] po rozpatrzeniu odwołania D. B. od orzeczenia nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej, działając na podstawie art. 29 ust. 1 w związku z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8 § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) i § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), utrzymano w mocy orzeczenie organu I instancji. Wskazanym wyżej orzeczeniem Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P w wyniku przeprowadzonych badań rozpoznała u badanego D. B. niedawno przebyty uraz wielonarządowy do dalszego leczenia, które to schorzenie zakwalifikowała jako schorzenie określone w § 75 (bez punktu) załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, zwanego dalej rozporządzeniem. Zdaniem organu I instancji rozpoznane schorzenia kwalifikują poborowego D. B. w I grupie badanych jako czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres 18 miesięcy- Kat. B. W uzasadnieniu wskazano, że powyższych ustaleń dokonano na podstawie analizy przedstawionej dokumentacji, oceny lekarzy specjalistów oraz bezpośredniego własnego badania lekarskiego. Zdiagnozowane schorzenie powoduje przemijające upośledzenie ogólnego stanu zdrowia, które w okresie 18 miesięcy od dnia badania, zdaniem organu, rokuje odzyskanie zdolności do służby wojskowej. Skarżący złożył odwołanie o powyższego orzeczenia, podnosząc zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie faktycznego stanu jego zdrowia. Zdaniem skarżącego w uzasadnieniu orzeczenia skupiono się wyłącznie na urazie wielonarządowym doznanym w wypadku komunikacyjnym. Pominięto natomiast inną zgłoszoną przez niego zagojoną dolegliwość - skomplikowane wieloodłamowe złamanie nasady kości ramiennej prawej. Ułomność ta, w szczególności przykurcz pourazowy stawu łokciowego, nie rokuje już odzyskania całkowitej sprawności tej części ciała. Do odwołania dołączył karty informacyjne leczenia szpitalnego Oddziału Anestezjologii i Intensywnej Terapii oraz Oddziału Urazowo-Ortopedycznego oraz historię choroby. W zaskarżonym orzeczeniu Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. podała, że po rozpatrzeniu odwołania poborowego od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] w sprawie uznania poborowego D. B. gr. I - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej - Kat. B - na okres 18 miesięcy, utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ ten podał, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. po rozpatrzeniu odwołania i analizie zgromadzonego materiału dowodowego, nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Wskazał, że w świetle całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych TWKL w P. badania lekarskiego wynika, że aktualny stan po przebytym urazie wielonarządowym mieści się w zakresie pojęciowym § 75 zał. nr 2 do rozp. MON z dnia 25.06.2004r. (Dz. U. 151, poz. 1595 ze zm.) wymaga dalszego leczenia, po którym stan zdrowia rokuje poprawę i zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej (Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 1216 ze zm.), co uzasadnia uznanie skarżącego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy. Wskazano ponadto, że TWKL w Poznaniu w ocenie wojskowej komisji lekarskiej II instancji, wydając decyzję w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej w niczym nie naruszyła art.7 k.p.a., a orzeczenie tego organu jest zgodne z przepisami prawa. W skardze na powyższe orzeczenie D. B. wniósł o jego uchylenie i zmianę kwalifikacji stopnia zdolności do czynnej służby wojskowej, podnosząc zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie faktycznego stanu jego zdrowia. W uzasadnieniu skargi podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu i dodatkowo podniósł, że dokonując oceny tanu jego zdrowia całkowicie pominięto zgłaszane przez niego dolegliwości oraz nie wzięto pod uwagę przedłożonej dokumentacji lekarskiej. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Komisja wskazała, że rozpatrując odwołanie nie stwierdziła konieczności przeprowadzenia ponownych badań lekarskich, badań specjalistycznych lub potrzeby wdrożenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału w sprawie, ponieważ w jej ocenie załączona dokumentacja medyczna była wystarczająca. W tej sytuacji zgodnie z § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz.1595 ze zm.) wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia orzekła na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych oraz sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując oceny legalności zaskarżonego orzeczenia Sąd uznał, że orzeczenie to zostało podjęte z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego dającym podstawę do jego uchylenia. Wady zaskarżonego orzeczenia uniemożliwiły Sądowi przeprowadzenie prawidłowej jego kontroli pod względem zgodności z prawem, do czego Sąd ten zgodnie z wyżej powołanymi przepisami wskazanych ustaw jest powołany. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest, będące decyzją, orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności poborowego D. B. do czynnej służby wojskowej. W sentencji tego orzeczenia Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. podała, że po rozpatrzeniu odwołania poborowego od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. z dnia [...] w sprawie uznania poborowego D. B. gr. I - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej - Kat. B - na okres 18 miesięcy, utrzymuje w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego przez siebie orzeczenia podała, że w jej ocenie w świetle całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych TWKL w P. badania lekarskiego wynika, że aktualny stan po przebytym urazie wielonarządowym mieści się w zakresie pojęciowym § 75 zał. nr 2 do rozp. MON z dnia 25.06.2004r. (Dz. U. 151, poz. 1595 ze zm.) wymaga dalszego leczenia, po którym stan zdrowia rokuje poprawę i zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej (Dz.U. z 2004r. Nr 241, poz. 1216 ze zm.), co uzasadnia uznanie skarżącego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy. Z powyższego jednoznacznie wynika, że istnieje sprzeczność pomiędzy osnową decyzji i jej uzasadnieniem w części dotyczącej uznania poborowego D. B. za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w części dotyczącej okresu czasowej niezdolności poborowego do czynnej służby wojskowej jest sprzeczne z rozstrzygnięciem organu odwoławczego w tym przedmiocie. Okres czasowej niezdolności poborowego do czynnej służby wojskowej zaliczonego do gr. I kat. B należy do istotnych elementów rozstrzygnięcia wojskowych komisji lekarskich orzekających w tym przedmiocie, a sprzeczność między osnową orzeczenia organu administracji w tym zakresie z uzasadnieniem stanowi uchybienie procesowe skutkujące konieczność uchylenia orzeczenia organu administracji publicznej. Uzasadnienie decyzji powinno być zgodne z jej stanowczą treścią. Jeżeli treść uzasadnienia decyzji pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem, to uchybienie powyższe należy zakwalifikować jako naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W wyroku z dnia 22.11.2001r. sygn. II SA 924/01 (LEX nr 81816) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozstrzygnięcie i uzasadnienie to dwa istotne elementy składowe decyzji. Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem albo nałożonym na nią obowiązkiem. Osnowa (rozstrzygnięcie decyzji) jest jej kwintesencją. Wyraża bowiem rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Bez osnowy nie ma decyzji. Uzasadnienie natomiast służy wyjaśnieniu rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Reasumując wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji o zaliczeniu poborowego do gr. I kat. B, przy czym okres czasowej niezdolności poborowego do czynnej służby wojskowej ustalił na 18 miesięcy, natomiast organ II instancji, po rozpatrzeniu wniesionego od tego orzeczenia odwołania, w osnowie zaskarżonego orzeczenia podał, że utrzymuje je w mocy, ale w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podał, że w jego ocenie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz badania lekarskiego przeprowadzonego dla potrzeb orzeczniczych przez TWKL w P. stwierdzone u skarżącego schorzenie uzasadnia uznanie skarżącego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy. Powyższa sprzeczność stanowi istotne naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. i uzasadnia uchylenie przez Sąd administracyjny zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm). Ponadto zaskarżone orzeczenie narusza art. 138 k.p.a. Wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym już w tej mierze orzecznictwem sądowoadministracyjnym wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności do zawodowej służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju decyzji odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. np.: wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r. sygn. I SA 2114/97, LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995r. sygn. SA/Gd 1655/95, OSP z 1997r. Nr 7-8, poz. 135). Tym samym w zakresie nieunormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady i przepisy postępowania administracyjnego. Zatem rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału strony w tym postępowaniu. Zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Wynika to także z przepisu art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tylko w ograniczonym zakresie kompetencje kasacyjne. Rola organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, lecz organ ten obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie w jej całokształcie, a decyzja organu odwoławczego winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a., mającego odpowiednie zastosowanie do postępowania toczącego się przed organem odwoławczym na podstawie art. 140 k.p.a. Na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się w uzasadnieniu wydanej decyzji do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. Podkreślić należy, że uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego je dyspozytywną część. Powinno ono zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy z dokładnym wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa formalnego i materialnego wraz z powołaniem źródeł jego publikacji, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę ustalonego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. nie spełnia omówionych wyżej kryteriów. Jego uzasadnienie ogranicza się do kilku ogólnikowych stwierdzeń, bez jakiegokolwiek odniesienia się przez organ do podnoszonych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Organ ten nie odniósł się też w żaden sposób do przedstawionej mu przez skarżącego i dołączonej do odwołania dokumentacji lekarskiej. Zgodnie z wyrażoną art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania organ odwoławczy powinien wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, jakimi kierował się wydając orzeczenie zaskarżonej treści, co ma służyć przekonaniu strony o słuszności orzeczenia, ale także umożliwić Sądowi przeprowadzenie prawidłowej kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem legalności, do czego Sąd ten jest powołany zgodnie z cytowanymi na wstępie rozważań prawnych przepisami prawa. Wyżej wskazane uchybienia procesowe czyniły skargę zasadną i dawały podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co orzeczono w wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, po przeprowadzeniu zgodnego z przepisami prawa postępowania dowodowego, winien wydać właściwe orzeczenie, mając na względzie to, co powiedziano wyżej i wydane orzeczenie uzasadnić zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu tym winien także odnieść się do zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu. Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia z uwagi na to, że orzeczenie to nie posiada cech wykonalności.