IV SA/Wr 235/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestnika postępowania A. A. o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi [..] Spółka Akcyjna we W. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Uczestnik postępowania złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną. Podał również, że pobiera emeryturę w kwocie [...] zł i otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenie w kwocie [...] zł, a jego żona otrzymuje dochód w wysokości [...] zł. Natomiast wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: raty pożyczek 2060 zł, a opłaty za czynsz, prąd, gaz, telefon, [...] około 1300, czyli łącznie 3360 zł. Na skromne życie pozostaje mu kwota 1240 zł. Podał, że nie posiada nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Pismem referendarza sądowego z dnia 12 czerwca 2014 r. uczestnik postępowania został wezwany do nadesłania dokumentów potwierdzających sytuację materialną tj: dowodów potwierdzających aktualną wysokość dochodów z tytułu emerytury i umowy zlecenie i dochodów żony (ostatni odcinek emerytury lub renty, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy, aktualna decyzja: ZUS, urzędu pracy lub opieki społecznej przyznająca świadczenia, umowa o pracę, zlecenie lub o dzieło, stypendia, honoraria i inne); wyciągów ze wszystkich kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące wnioskodawcy i małżonka, zaświadczenia z Urzędu Pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są zarejestrowane jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy); dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, czynsz, raty kredytów i pożyczek i inne), zeznania podatkowego za 2013 r. W piśmie tym pouczono uczestnika, że jego niewykonanie skutkuje rozpoznaniem wniosku na podstawie akt sprawy i danych zawartych w urzędowym formularzu. W odpowiedz na to wezwanie uczestnik nadesłał: aktualną decyzję ustalającą wysokość jego emerytury w kwocie [...] zł netto (do wypłaty), aktualną decyzję ustalającą wysokość emerytury żony w kwocie [...] zł netto (do wypłaty), kopię wydruku z konta bankowego żony (k-68), z dnia 5 maja bieżącego roku, potwierdzającego wypłatę kwoty [...] zł, na której uczestnik uczynił adnotację, że jest to wypłata emerytury po uwzględnieniu raty pożyczki 280 zł; mini wyciąg z konta bankowego [...] z dnia 19 czerwca 2014 r. obejmujący operacje za czerwiec, czyli przelewy krajowe na rzecz skarżącego (zasilenie konta) w kwotach [(...)] zł oraz obciążenia rachunku tj., wypłatę gotówki 1100 zł, transakcja kartą 34,79 zł, 15 zł, przelew (nazwany obciążenie) 950 zł, spłata kredytu 328,39 zł; wydruk z konta bankowego skarżącego za okres od [...] do [....] r., z którego wynikam m. in., że uczestnik otrzymał emeryturę w kwocie [...] zł oraz przelew od firmy [...] zajmującej się [...] [...] zł oraz od innej firmy kwotę [...] zł tytułem wykonanego zlecenia za kwiecień 2014 r., a także od Agencji [...] ma kwotę [...] zł – z adnotacją uczestnika, aby nie uwzględniać kwot 970,43 i 74,75 zł, gdyż są one jednorazowe. Nadesłał również wyciąg z konta [...] za kwiecień 2014 r., z którego wynika, że wpłacił na to konto kwotę [...] zł w celu spłaty z tego konta raty kredyty 935,36 zł i ubezpieczenia kredytu 2,80 zł i nadesłał dwa zaświadczenia o zatrudnieniu i odprowadzonych składkach wystawione przez dwie firmy zajmującą się [...] ([...]), z których wynika, że jest w nich zatrudniony od [...] 2011 do nadal. Przedłożył także zawiadomienie z dnia 6 marca 2014 r. o wysokości pierwszej raty spłaty kredytu/pożyczki, z którego wynika, że zaciągnął kredyt w wysokości [...], a pierwsza rata wynosi 328,39 zł oraz potwierdzenia przelewów spłat kart kredytowych w kwotach 250 zł i 50 zł oraz potwierdzenia przelewów spłat pożyczek w kwotach 244,44 zł (rata 6 z 48) i 549,91 zł (rata 10 z 42). Nadesłał także opłaty związane z utrzymaniem tj.: gaz 81,65 zł, telewizja 100,39 zł, telefon 123,39 zł, prąd 185,58 zł i 204, 49 zł, czynsz 750 zł i faktury za leki 25,45 zł (czerwiec), 37,75 zł, 26,52 zł, 26,58 zł (maj), 112,72 zł (kwiecień) oraz zeznanie podatkowe za [...] r., z którego wynika, że uzyskał dochód (przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania) z tytułu emerytury [...] zł i z tytułu działalności wykonywanej osobiście [...], co stanowi łącznie dochód brutto [...] zł, a jego żona uzyskała dochód z tytułu emerytury [...] zł. Ponieważ uczestnik postępowania jest w niniejszej sprawie - na podstawie art. 239 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących m. in. chorób zawodowych - zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W myśl zaś art 12 tej ustawy ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek uczestnika postępowania o ustanowienie adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ uczestnik mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, przy czym małżonkowie posiadają stałe źródło dochodu z tytułu świadczeń emerytalnych, tj. uczestnik w kwocie [...] zł, a żona w wysokości [...] zł. Ponadto uczestnik posiada dodatkowe stałe źródło dochodu z tytułu umowy zlecenie w firmach zajmujących się [...], w wyniku realizacji której uzyskuje dochód w kwocie [...] (przelew z maja 2014 r.). O stałym charakterze tego zatrudnienia świadczą nadesłane dwa zaświadczenia o zarobkach i opłaconych składkach, w których jednoznacznie stwierdzono, że uczestnik był zatrudniony od [...] do [...]r. w firmie [...], a od [...] do nadal jest zatrudniony w firmie [...]. Wspólny dochód małżonków z tytułu świadczeń emerytalnych i wspomnianej umowy zlecenie zatem [...] zł miesięcznie. Nie zasługuje na uwzględnienie argument uczestnika, że do źródeł powyższego dochodu nie należy wliczać dochodu skarżącego z tytułu umowy zlecenie za kwiecień 2014 r. w wysokości [...] zł otrzymanego w maju od [...] i dochodu z tytułu umowy zlecenie za kwiecień 2014 r. w kwocie [...] zł otrzymanego w maju od innej firmy zajmującej się [...] ([...]). Przy ocenie sytuacji materialnej uczestnika podlegają dochody ze wszystkich źródeł bez względu na to czy mają charakter jednorazowy. Ponadto twierdzenie uczestnika, iż dochód w wysokości [...]zł ma charakter jednorazowy pozostaje w sprzeczności w danymi zawartymi w mini wyciągu z kona bankowego za czerwiec 2014 r. (k-69 ), z którego wynika, że również dnia [...] czerwca skarżący otrzymał przelew w powyższej kwocie, tj. [..] zł. Przy rozpoznaniu zaś wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody wszystkich osób z którymi wnioskodawca (skarżący) zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, w tym również obowiązek pomocy finansowej w zakresie spraw sądowych prowadzonych przez jednego z nich. Wysokość dochodu małżonków pozwala na poniesienie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. W tej sytuacji podnoszona przez uczestnika, w piśmie przewodnim z dnia 18 czerwca 1214 r. (k-63), nadesłanym wraz z dokumentami przedłożonymi w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 12 czerwca 2014 r. okoliczność, iż spłaca wraz żoną kredyty i pożyczki udzielne im przez [...] i przez [...] w łącznej kwocie [...] zł i karty kredytowe w kwocie [...] zł nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, gdyż zobowiązania prywatnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zalicza się koszty postępowania sądowego, w tym, również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika, które w razie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie tego pełnomocnika z urzędu pokrywa Skarb Państwa. Istotne jest również, że uczestnik obecnie zaciągnął nowe zobowiązanie z tytułu kredytu w łącznej kwocie [...] zł, co potwierdza zawiadomienie o wysokości spłaty pierwszej raty opatrzone datą z dnia 6 marca 2014 r. Okoliczność ta nie przemawia za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego również przedstawiona przez uczestnika wysokość wydatków związanych z utrzymaniem nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Ponadto uczestnik nie nadesłał wyciągu z konta bankowego żony za ostatnie trzy miesiące, gdyż nadesłał jedynie potwierdzenie wypłaty w dniu 5 maja 2014 r. gotówki w kwocie [...] zł z adnotacją, że emerytura żony wynosi [...] zł, po potrąceniu pożyczki [..] zł. Uczestnik zatem uchyla się od nadesłania tego dokumentu. Na uczestniku zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.