IV SA/Wr 235/18

Ewa Orłowska starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. G. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [...], nr [..] w przedmiocie zmiany wysokości zasiłku stałego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w całości. Następnie skarżąca na urzędowym formularzu z dnia 2 sierpnia 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, skoro w rubryce nr 4.1 wykreśliła żądanie obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z pouczeniem w pkt 3 formularza na ostatniej stronie. W jego uzasadnieniu strona podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku [..] z [..]w kwocie [..] zł, co potwierdza także zaskarżona do Sądu decyzja. Dodatkowo podała, że MZGK użyczył jej pokój, w którym mieszka i opłaca z tego tytułu czynsz w różnej wysokości. Wynajem pokoju potwierdza wywiad środowiskowy, znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy. Ponosi wydatki na leczenie z powodu [..] i nie gromadzi rachunków potwierdzających te wydatki. Ponosi także wydatki na korespondencję do różnych instytucji. W formularzu tym wskazała także, że nie posiada domu ani innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych oraz wierzytelności. Dane zawarte aktach administracyjnych sprawy potwierdzają prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego przez skarżącą i jej zły stan zdrowia oraz wysokość opłaty za pokój w lutym bieżącego roku w wysokości [..] zł. Z akt tych wynika także, że strona utrzymuje się z zasiłków z [...] i dodatku mieszkaniowego i że z powodu [..] jest niezdolna do [..]. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając zatem na uwadze, że skarżąca utrzymuje się z niskiego zasiłku [..] i fakt otrzymywania innych zasiłków z pomocy społecznej, które przysługują osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej oraz brak majątku i realizację prawa do sądu, przyjąć trzeba, że strona wykazała, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Z tych względów należało, w pkt I sentencji, przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W myśl bowiem art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków, a zgodnie z art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Skoro zatem strona jest zwolniona ze wszelkich kosztów sądowych z mocy ustawy, to w tej sytuacji rozpoznanie wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i art. 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.