IV SA/Wr 236/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. J. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 października 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych oraz odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia związku chorób ze służba wojskową postanawia : I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Postanowieniem z dnia 22 października 2008 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia radcy prawnego. W dniu 5 listopada 2008 r. K. J. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu podniósł, że wnosi o zwolnienie z kosztów w zakresie opłacenia pomocy prawnej w trybie art. 245 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2008 r. (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., gdyż został on zwolniony z kosztów sądowych na podstawie innego artykułu tej ustawy, a mianowicie art. 239 § 1 lit "f" p.p.s.a. Ponadto podniósł, że nie jest w stanie określić wysokości środków wydatkowanych na leczenie, gdyż ponoszone były one w różnych aptekach, szpitalach oraz sanatoriach, a z uwagi na to, że nie były one odliczane od podatku, skarżący ich nie zbierał. Skarżący stwierdził, że powyższe koszty stanowią największy wydatek, obciążający rodzinny budżet. . Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Art. 260 p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowieniem, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Skarżący jest zwolniony od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit "f" p.p.s.a, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony. Z tego względu postępowanie wszczęte tym wnioskiem jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 p.p.s.a. Z kolei wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący niewykazał, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę wspólne dochody małżonków ze wszystkich źródeł, gdyż małżonkowie są obowiązani pomagać sobie wzajemnie również w zakresie spraw sądowych prowadzonych tylko przez jednego z nich. W sprzeciwie od postanowienia skarżący wskazał, że nie jest w stanie udokumentować kosztów, jakie ponosi na leczenie, jedynie stwierdził, że koszty leczenia "stanowią największy wydatek" jaki wraz żoną skarżący ponosi. Sąd uznał, że to stwierdzenie jest niewystarczające do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika. Sam fakt zwolnienia od kosztów sądowych z mocy art. 239 § 2 lit f działa w tym wypadku na korzyść skarżącego i nie ma jednak bezpośredniego przełożenia na obowiązek przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Znaczy to, że pomimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych, Sąd ma obowiązek ustalenia, czy skarżący nie jest w stawnie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, w ocenie Sądu niezasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący niewykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż wraz z żoną otrzymują na bieżąco dochody z tytułu emerytur w łącznej kwocie 3.486,97 zł netto, co w istocie oznacza, że posiada środki finansowe na pokrycie wynagrodzenia adwokata. Ponadto w poprzednim roku podatkowym 2007 skarżący nie był pozbawiony źródeł dochodu, gdyż uzyskał za ten okres dochód w wysokości 20.771,76 zł. Wysokość wykazanych oszczędności w kwocie około 6.000 zł pozwala przyjąć, iż skarżący jest w stanie ponieść koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Poza tym wysokość wykazanych miesięcznych dochodów 3.486,97 zł netto małżonków znacznie przekracza kwotę 702 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla dwuosobowej rodziny określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (Dz. nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rodzina skarżącego nie znajduje się w takiej sytuacji. Natomiast wysokość wykazanych bieżących wydatków związanych z utrzymaniem tj za: energię elektryczną 39,63 zł (październik 2008); czynsz 367,68 zł (październik 2008), kwartalna składka PZU 32,10 (lipiec 2008), gaz (rachunek obejmuje okres zużycia gazu za dwa miesiące) 56,07 zł (wrzesień 2008); netia 54,22 (październik 2008); opłata za usługę prawnika 700 zł (maj 2008) przy uwzględnieniu dochodów otrzymywanych przez małżonków 3.486,97 zł i zgromadzonych przez nich oszczędności w kwocie 6.000 zł nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowym zakresie, gdyż po ich poniesieniu skarżący jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia pełnomocnika. Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 w zawiązku z art. 161 § 1 pkt 3 i art. 239 pkt 1 lit "f" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.