IV SA/Wr 239/08

WyrokWSA we Wrocławiu2008-09-03

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Małgorzata Masternak - Kubiak, Wanda Wiatkowska -Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy wojskowej komisji lekarskiej prawidłowo oceniły stan zdrowia poborowego, który w poprzednim postępowaniu został uznany za czasowo niezdolnego do służby wojskowej, a w obecnym postępowaniu za zdolnego, bez należytego wyjaśnienia przyczyn tej zmiany?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów wojskowych, ponieważ naruszyły one zasady procedury administracyjnej. Organy nie wyjaśniły w sposób należyty, dlaczego stan zdrowia skarżącego uległ poprawie na tyle, by uznać go za zdolnego do czynnej służby wojskowej, zwłaszcza w kontekście poprzedniego orzeczenia o czasowej niezdolności. Brak uzasadnienia w orzeczeniu pierwszej instancji oraz niewystarczające rozważenie zmiany stanu zdrowia stanowiły istotne wady postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący D. W. został zakwalifikowany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską do kategorii "A" (zdolny do czynnej służby wojskowej) z rozpoznaniem przewlekłego nieżytu żołądka i dwunastnicy oraz słabej budowy ciała. W poprzednim postępowaniu z 2006 r. został uznany za czasowo niezdolnego do służby wojskowej (kategoria B) z tym samym rozpoznaniem. Skarżący odwołał się od decyzji, podnosząc, że jego stan zdrowia nie uległ poprawie. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając argumentację z odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję I i II instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska -Ilków Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 września 2008 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby wojskowej uchyla decyzję I i II instancji. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w P. orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1, art. 28 ust. 2 i art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz. 1594) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 r. (Dz.U. Nr 211, poz. 1557), po przeprowadzonym badaniu lekarskim rozpoznała u D. W. przewlekły nieżyt żołądka i dwunastnicy w wywiadzie (§ 43 pkt 1) i uznała wyżej wymienionego za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej. Od niniejszego orzeczenia D. W. odwołał się. W odwołaniu podniósł, że jego stan zdrowia nie poprawił się od ostatniego badania, a jego stan zdrowia oraz znaczny stopień nasilenia zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego kwalifikował go dotychczas, jako niezdolnego do czynnej służby woskowej w kat. B. Orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., na podstawie art. 29 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz § 3 ust. 7, § 4 ust. 8, § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określania ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. Nr 151, poz.1594) oraz § 22 ust. 1 i 2, § 23 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu swego orzeczenia Komisja wskazała, że po rozpatrzeniu odwołania i analizie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej w tym wykonanych dla potrzeb orzeczniczych Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. badań lekarskich specjalistycznych (gastrologicznych wraz z gastroskopią) nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia kwestionowanego orzeczenia i utrzymała je w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji stwierdził również, że z analizy całości dokumentacji medycznej nie wynika by aktualny stopień zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego, oraz parametry cech budowy ciała upośledzał sprawność ustroju w stopniu uzasadniającym uznanie badanego w Gr I osób orzekanych za niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Zdaniem organu odwoławczego w tej sytuacji Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska prawidłowo uznała, że przewlekły nieżyt żołądka i dwunastnicy w wywiadzie (bez zmian gastrofibroskopowych) oraz słaba budowa ciała BMI 20 mieszczące się w zakresie pojęciowym § 43 p. 1 (w zast.) i § 1 p. 4 z załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004r. (Dz.U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) i kwalifikują do kategorii A zdolności do służby wojskowej. Przedstawiona do wglądu Komisji dokumentacja medyczna w postaci kserokopii wyników gastroskopii: Nr [...] z dnia 22 kwietnia 1998 r., nr [...] z dnia 13 marca 1997 r., nr [...] z dnia 11 maja 1993 r. oraz nr [...] z dnia 24 listopada 1999 r. z Pracowni Endoskopii Specjalistycznego ZOZ nad Matką i Dzieckiem w P. potwierdza ustalone rozpoznania przez badającego dla potrzeb orzeczniczych Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w P. lekarza specjalistę gastrologa jak i kwalifikację orzeczniczą wojskowej komisji lekarskiej I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, D. W. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wojskowy wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie, zgodnie z rozpoznaniem dokonanym przez organy orzekające, skarżący został zakwalifikowany do kategorii "A" zdolności do służby wojskowej, tj. został uznany za zdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, w tym również decyzje w sprawach zdolności poborowego do służby wojskowej ze względu na stan zdrowia. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r. l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r. SA/Gd 1655/95- OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.), a decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 k.p.a.). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielenia informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie orzeczenia naruszają zasady procedury administracyjnej w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że kontrolowane przez Sąd postępowanie dotyczy zmiany kategorii zdolności poborowego do czynnej służby wojskowej. W wyniku poprzedniego postępowania przeprowadzonego w 2006r. - orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] uznano skarżącego za czasowo niezdolnego do pełnienia czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy - Kat. B z rozpoznaniem § 43 pkt 1 z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595), co skutkowało koniecznością ponownego określenia zdolności do służby wojskowej w roku obecnego postępowania administracyjnego. Po ponownym badaniu poborowego ustalono przewlekły nieżyt żołądka i dwunastnicy w wywiadzie (§ 43 pkt 1) oraz słabą budowę ciała BMI 20 (§ 1 p. 4) - według załącznika Nr 2 do wyżej powołanego rozporządzenia i zakwalifikowano skarżącego do kategorii "A", uznając zdolnym do czynnej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy podnieść należy, iż organ dokonując ustalenia stanu zdrowia po wydaniu poprzedniego orzeczenia ustalającego zdolność D. W. do służby wojskowej winien odnieść się do tego orzeczenia Komisji Lekarskiej, zgodnie z którym stan zdrowia skarżącego zmuszał do uznania go za czasowo niezdolnego do pełnienia służby wojskowej. Tak więc, organy winny były wyjaśnić, z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie uznały zmianę stanu zdrowia poborowego. W toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się natomiast w żadnym stopniu do powyższego faktu, przy czym wskazać należy, iż orzeczenie organu I instancji w ogóle nie zawiera uzasadnienia, gdyż za takowe nie można uznać wskazania, że stwierdzone u skarżącego schorzenia kwalifikują go do orzeczonej kategorii zdolności do służby wojskowej. Skoro obecnie rozpoznano u poborowego schorzenia kwalifikujące do kategorii "A" należy wskazać, że organy nie rozważyły w sposób odpowiadający zasadom procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa), z czego ma wynikać (zmiana) poprawa stanu zdrowia poborowego. Jeśli stan zdrowia skarżącego poprawił się tak znacznie, że został zakwalifikowany jako całkowicie zdolny do służby wojskowej, organ winien wyjaśnić skąd taka konkluzja. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, jak i orzeczenie je poprzedzające wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło