IV SA/Wr 239/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-06-26

Skład orzekający: Ewa Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej rodziny. Pomimo wezwania, skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających wysokość jej dochodów ani wydatków, co uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego, niską emeryturę netto, wydatki na leczenie i utrzymanie mieszkania. Referendarz sądowy wezwał ją do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, jednak skarżąca nie zastosowała się do wezwania. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca, w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą samotną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto, tj. [...] zł netto. Od [...] lat choruje na [...] i z tego tytułu ponosi wydatki na leki w wysokości około [...] zł miesięcznie. Po poniesieniu wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, kupnem opału i żywności pozostaje jej niewielka część środków finansowych na żywność. Podała, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 i nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 maja 2012 r. wezwano skarżącą do nadesłania - dokumentów źródłowych potwierdzających jej sytuację materialną tj.: 1) dowodów potwierdzających w jakiej wysokości netto miesięcznie otrzymuje emeryturę np. przelew bankowy, przekaz pocztowy, aktualną decyzję ZUS; 2) wyciągów z kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące, 3) dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, prąd, wodę, telefon, leki, czynsz, raty pożyczek i kredytów, podatek od nieruchomości, telewizja i inne - w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania tego pisma z pouczeniem, że w przeciwnym wypadku wniosek zostanie rozpoznany na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu. Skarżąca odebrała osobiście to wezwanie w dniu [...] i nie udzieliła na nie żadnej odpowiedzi. Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że ich poniesienie spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jej rodziny. Skarżąca bowiem, pomimo doręczenia jej wezwania referendarza sądowego, nie wykazała w wiarygodny sposób w jakiej faktycznie wysokości netto uzyskuje miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego. Okoliczność ta ma istotne znaczenie przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Twierdzenie zawarte w rubryce nr 5 "uzasadnienie", że dochód ten wynosi około [...] zł jest niewystarczające do oceny jaka jest rzeczywista wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącą. Na skarżącej zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy. Skarżąca nie nadesłała również, wymienionych w powyższym wezwaniu referendarza sądowego, wyciągów z kont bankowych i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące ani też żadnych dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z jej utrzymaniem, co oznacza że nie wykazała czy poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Jedynym wydatkiem, którego wysokość sprecyzowała skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy są koszty leczenia, obejmujące kwotę około [...] zł miesięcznie, co jednak, wobec braku wykazania wysokości pozostałych wydatków, nie pozwala na ocenę czy skarżąca spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych. Dodać trzeba, iż w powyższym wezwaniu pouczono skarżącą, że w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu może udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu ich złożenia. Jednakże skarżąca nie skorzystała z tej możliwości. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło