IV SA/Wr 24/05
WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-02
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska – Ilków, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane od daty wcześniejszej niż data złożenia wniosku, jeśli dziecko uzyskało orzeczenie o niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami dopiero po tej dacie, mimo wcześniejszych problemów zdrowotnych?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przyznaje się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepisy nie przewidują możliwości wypłaty świadczenia za okresy poprzedzające złożenie wniosku. Warunkiem przyznania świadczenia jest posiadanie przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności wraz z wymaganymi wskazaniami, które skarżąca uzyskała dopiero w późniejszym terminie.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne na opiekę nad chorym dzieckiem, które zostało zaliczone do osób niepełnosprawnych. Organ I instancji przyznał świadczenie od określonej daty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję, uznając, że świadczenie powinno być przyznane od daty złożenia wniosku. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia od wcześniejszej daty i wyrównania zasiłku stałego, wskazując na trudną sytuację materialną i chorobę syna. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że świadczenie zostało prawidłowo przyznane od daty złożenia wniosku, a dziecko nie spełniało wymogów do przyznania świadczenia od wcześniejszego terminu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Asesor WSA Ewa Kamieniecka – sprawozdawca Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne oddala skargę.
W dniu [...]r. B. K. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w B. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym dzieckiem, przedkładając w załączeniu orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. z dnia [...]r. zaliczające syna A. K. do osób niepełnosprawnych. Niepełnosprawność dziecka datuje się od urodzenia. Orzeczenie zawiera wskazania dotyczące konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przyznał wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne od [...]r. do [...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem od [...]r. do [...]r. w wysokości [...]zł miesięcznie.
W odwołaniu od decyzji wnioskodawczyni wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od [...]r. i wyrównanie zaległości, ponieważ od tego dnia przestała otrzymywać zasiłek stały, a następnie świadczenie pielęgnacyjne. Wnioskodawczyni wskazała, że z winy lekarza orzecznika nie wydano jej wówczas prawidłowego orzeczenia. Natomiast syn dalej chorował i był często hospitalizowany. Brak środków na leczenie syna doprowadził do ciężkiej sytuacji rodziny.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, uznając że organ I instancji prawidłowo przyznał świadczenie od [...] r., skoro wniosek o przyznanie zasiłku strona złożyła w dniu [...]r. Jak ustalono, na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w D. z dnia [...] r. zmienionego przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w dniu [...]r. A. K. został zaliczony do osób niepełnosprawnych na okres do dnia [...]r. Jednocześnie wskazano, że dziecko wymaga stałego współdziałania opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie stwierdzono przy tym, aby dziecko wymagało konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Następnie po rozpoznaniu ponownego wniosku strony Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności odmówił w dniu [...]r. wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, rozpoznając odwołanie strony, w dniu [...]r. uchylił zaskarżone orzeczenie i orzekł, że A. K. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Kolegium wskazało, że bez wpływu na datę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje trwające przed [...]r. postępowanie odwoławcze związane z zaskarżeniem niekorzystnego dla strony orzeczenia.
W skardze na decyzję skarżąca podniosła, że nie słusznie odmówiono jej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od [...]r., jak również nie rozpatrzono kwestii dotyczącej wyrównania zasiłku stałego od [...] r. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzekł w dniu [...]r., że syn wymaga stałej opieki i przywrócił mu prawo do zasiłku stałego od [...]r. Skarżąca wskazała, że choroba syna wymaga stałego leczenia, co jest związane z ponoszeniem znacznych kosztów. Ze względu na chorobę dziecka znalazła się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Przyznanie zaległych świadczeń umożliwiłoby spłatę zadłużenia związanego z zaległymi opłatami mieszkaniowymi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia wystąpienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w B. przyznającą świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] zł miesięcznie oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne na okres od [...]roku do [...]roku. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm. ).
Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi początkowy termin przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm. ), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Warunkiem przyznania osobie sprawującej opiekę nad dzieckiem świadczenia pielęgnacyjnego jest posiadanie przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności wraz z określonymi wskazaniami, wynikającymi z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Przepis art. 17 nie reguluje kwestii związanej z początkowym momentem wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego. Zastosowanie znajduje ogólna reguła wynikająca z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności zawierającym wymagane wskazania skarżąca złożyła w dniu [...]r., w związku z czym zasadnie przyznano skarżącej świadczenie od dnia [...] r. stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepisy ustawy nie przewidywały możliwości wypłaty świadczenia za okresy poprzedzające złożenie wniosku o wypłatę świadczenia.
Należy również zauważyć, że zgodnie z orzeczeniem niepełnosprawności wydanym przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. w dniu [...]r. A. K. nie wymagał konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie to nie zawierało więc jednego ze wskazań niezbędnych do przyznania wówczas zasiłku stałego, a obecnie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd Rejonowy w Ś. w wyroku z dnia [...]r. sygn. akt [...]oddalił odwołanie skarżącej od powyższego orzeczenia, podając w motywach uzasadnienia, że "biegły sądowy po zbadaniu dziecka rozpoznał przewlekły stan chorobowy skóry z nawrotami choroby, nie stwierdził jednak, aby dziecko wymagało konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji". Sąd Okręgowy w Ś. w wyroku z dnia [...]r. sygn. akt [...]oddalił apelację skarżącej od powyższego wyroku, uznając że "opinia wydana po szczegółowym badaniu przez lekarza specjalistę o dużym doświadczeniu zawodowym jest dowodem w pełni obiektywnym i wiarygodnym".
Orzeczenie o niepełnosprawności dziecka wraz ze wskazaniem, wynikającym z art. 6 b ust. 3 pkt 7 ustawy o rehabilitacji ( ... ) skarżąca uzyskała dopiero w dniu [...] r., korzystając z możliwości przewidzianej w § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ( Dz. U. Nr 139, poz. 1328 ), zgodnie z którym w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem ( ... ) o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. stwierdził, m. in. po przeprowadzeniu badania fizykalnego, pogorszenie stanu zdrowia dziecka, wymagające konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Powyższe orzeczenie stanowiło podstawę do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu [...]r.
Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło