IV SA/Wr 24/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2025 r., nr A.0123.179.2025 (OA.123.14.2025) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia 17 czerwca 2025 r. nr A.0123.179.2025 (OA.123.14.2025) Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu (dalej: organ) utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z dnia 14 marca 2025 r. nr OA.0123.14.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia R. S. (dalej: skarżący) informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 27 stycznia 2025 r., uzupełniony pismem z dnia 7 lutego 2025 r. Wydana przez organ decyzja z dnia 17 czerwca 2025 r. nr A.0123.179.2025 (OA.123.14.2025) (dalej: decyzja) zawierała pouczenie, iż służy na nią skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniesiona za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 4 lipca 2025 r. W dniu 31 lipca 2025 r. (data stempla pocztowego) skarżący przesłał do Sądu Okręgowego w Świdnicy skargę na decyzję. Następnie, w dniu 12 sierpnia 2025 r. (data stempla pocztowego) Sąd Okręgowy w Świdnicy przesłał do organu korespondencję zawierającą wniesioną przez skarżącego skargę na decyzję oraz kopię koperty, w której skarga została pierwotnie nadana na adres Sądu Okręgowego w Świdnicy. W dniu 13 stycznia 2026 r. (data stempla pocztowego) wniesiona skarga została przesłana do tutejszego Sądu. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 28 stycznia 2026 r. oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 28 stycznia 2026 r. skarżący został wezwany do: 1) podania numeru PESEL skarżącego (pismo Sądu z dnia 28 stycznia 2026 r.); 2) uiszczenia wpisu do skargi w kwocie 100 zł (pismo Sądu z dnia 28 stycznia 2026 r.). Na wykonanie w/w wezwań zakreślono skarżącemu termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania do uzupełnienia braków skargi zostały doręczone skarżącemu w dniu 17 lutego 2026 r. Pismem z dnia 27 lutego 2026 r. (data osobistego wniesienia pisma do Sądu) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do "złożenia dokumentów na wezwanie Sądu". W treści wniosku skarżący wskazał, że kończy mu się umowa w programie socjalnym we Wrocławskim Centrum Integracji w związku z czym czynił starania aby przedłużono mu projekt gdyż od marca br. pozostanie bez środków do życia. Równolegle skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt IV SPP/Wr 33/26, referendarz sądowy tut. Sądu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym zwalniając skarżącego od kosztów sądowych oraz przyznając mu pełnomocnika z urzędu (radcę prawnego). W dniu 29 maja 2026 r. został wyznaczony skarżącemu pełnomocnik z urzędu w osobie radcy prawnego Adama Szczerbińskiego. Uznając złożone przez skarżącego w dniu 27 lutego 2026 r. pismo jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w wykonaniu zarządzenia z dnia 6 lipca 2026 r. , pismem z tego samego dnia Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do: 1) uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie numeru PESEL strony skarżącej, na wezwanie Sądu z dnia 28 stycznia 2026 r. doręczone skarżącemu w dniu 17 lutego 2026 r.; 2) wskazania dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braku skargi, o którym mowa w pkt 1); 3) podania numeru PESEL strony skarżącej. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dnu 8 lipca 2026 r. Pismem z dnia 14 lipca 2026 r. pełnomocnik skarżącego podał numer PESEL skarżącego oraz wyjaśnił, że przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków skargi ustała w dniu 27 lutego 2026 r. Odnosząc się do braku winy skarżącego w uchybieniu w/w terminu wskazał, że skarżący w okresie biegu przedmiotowego terminu znajdował się w szczególnie trudnej sytuacji osobistej i socjalnej. W związku z faktem, że kończył mu się okres pobytu w projekcie socjalnym dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, podejmował intensywne działania zmierzające do przedłużenia możliwości dalszego korzystania z projektu, gdyż w przeciwnym razie groziło mu pozostanie bez środków do życia. Jednocześnie w związku z licznymi procesami sądowymi skarżącego miał on trudności z uporządkowaniem i kontrolą wpływającej do niego korespondencji sądowej, która dodatkowo była przekładana w różne miejsca przez [...]-letnią matkę skarżącego, której jest on jedynym opiekunem. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skargę, jako wniesioną po terminie, należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a i 4b. Z kolei zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl art. 83 § 1 i 2 p.p.s.a., terminy oblicza się według przepisów prawa cywilnego, z zastrzeżeniem, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Wedle zaś art. 111 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r., poz. 795), termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. Jednakże, gdy początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Natomiast według art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Warunkiem zachowania 30-dniowego terminu do wniesienia skargi jest zatem skierowanie jej w tym terminie do właściwego organu. Ustawodawca dopuszcza co prawda możliwość wniesienia skargi wprost do sądu administracyjnego (art. 53 § 4 p.p.s.a.), jednak taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca, gdyż skarżący nadał skargę do zupełnie innego organu, tj. Sądu Okręgowego w Świdnicy, a nie do Sądu Okręgowego we Wrocławiu będącego organem II instancji. Zasada wnoszenia skargi za pośrednictwem organu administracji, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi oznacza, że w przypadku wniesienia skargi za pośrednictwem innego organu, ten powinien ją przekazać właściwemu organowi. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez ten organ na adres właściwego organu administracji publicznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 4 lipca 2025 r. Zawierała ona prawidłowe pouczenie, że przysługuje na nią skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którą należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 4 sierpnia 2025 r. (dzień 3 sierpnia 2025 r. był dniem wolnym od pracy). W dniu 31 lipca 2025 r. (data stempla pocztowego) skarżący w placówce pocztowej nadał skargę do Sądu Okręgowego w Świdnicy. Sąd Okręgowy w Świdnicy w dniu 12 sierpnia 2025 r. (data stempla pocztowego) przekazał skargę do Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Należy zatem uznać, że skarga została wniesiona w dniu 12 sierpnia 2025 r., a więc po terminie. Zdaniem Sądu, w sytuacji wniesienia skargi z pominięciem właściwego organu II instancji (którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi) lub wojewódzkiego sądu administracyjnego (w sytuacji, o której mowa w art. 53 § 4 p.p.s.a.), datą wniesienia skargi jest data jej przekazania do właściwego organu II instancji (lub sądu administracyjnego) przez organ, do którego skarga została niewłaściwie skierowana. Dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi decydująca jest data nadania (przekazania) skargi przez organ, do którego skarga została niewłaściwie skierowana, do organu orzekającego w II instancji lub do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Powyższe wynika z faktu, że w przypadku wniesienia skargi do innego podmiotu niż organ II instancji, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi lub niż wojewódzki sąd administracyjny ustawodawca nie przewidział rozwiązania powodującego dochowanie terminu do wniesienia wymienionego środka w sytuacji, gdy strona wniesie je, w przepisanym terminie, do innego organu niż organ II instancji lub wojewódzki sąd administracyjny. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż organ, doręczając objętą skargą decyzję należycie pouczył skarżącego o sposobie i terminie wniesienia skargi, o czym świadczy treść pouczenia zawartego w kierowanej do skarżącego decyzji. Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz powyższe rozważania, wniesiona przez skarżącego skarga mogła wywołać skutki prawne tylko wtedy, gdyby Sąd Okręgowy w Świdnicy przekazał ją Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu lub Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do dnia 4 sierpnia 2026 r., zgodnie z pouczeniem zawartym w doręczonej skarżącemu decyzji. Należy podkreślić, że Sąd nie ma możliwości rozpoznania skargi wniesionej z jakimkolwiek uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Warunkiem rozpoznania tego środka jest bowiem wniesienie go w odpowiednim terminie. Inna interpretacja wymogu dotyczącego terminu wnoszenia skargi, pozwalająca na odstępstwa od tej reguły, pozbawiałaby sensu ustalania przez przepisy prawa określonych terminów do dokonania czynności procesowych. Zaznaczyć trzeba, że sąd badając czy skarga spełnia wymogi formalne nie może ustalać okoliczności uchybienia terminu przez stronę. Ocenia on bowiem tylko obiektywne zdarzenia zaistniałe w sprawie, tj. fakt złożenia skargi po upływie określonego przepisami prawa terminu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2015 r., sygn. akt II OZ 920/15). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, wyjaśnić trzeba, że wniosek taki wywołuje skutek i podlega rozpatrzeniu dopiero wówczas, gdy skarga jest skutecznie wniesiona, tj. nie podlega odrzuceniu z przyczyn podanych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Zatem w sprawie nie było podstaw do rozpatrzenia złożonego po wniesieniu skargi wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.