IV SA/Wr 242/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Protokolant Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ł., działając na podstawie ogólnie powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 133, poz. 1422 ze zm.), wydała w dniu [...] r. orzeczenie Nr [...] w sprawie zdolności A. G. do zawodowej służby wojskowej. Komisja podała, że po przeprowadzonym u żołnierza badaniu lekarskim rozpoznała: 1) wypadanie płatków zastawki dwudzielnej z istotną hemodynamicznie niedomykalnością (§ 38 pkt 15 z Załącznika nr 2 do wyżej powołanego rozporządzenia), 2) przewlekłą niewydolność serca NYHA II (§ 38 pkt 2), 3) nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby (§ 44 pkt 6), 4) hyperlipidemię mieszaną (§ 60 pkt 1 - w zast.). Wobec powyższego rozpoznania, Komisja uznała orzekanego za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej - Kategoria N. Uzasadniając swe stanowisko organ decyzyjny wskazał, iż rodzaj i stopień nasilenia schorzeń ustalono w oparciu o przedstawioną dokumentację, badania specjalistyczne oraz badanie własne Komisji i jest on wystarczający do uznania strony za niezdolną do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Od wydanego orzeczenia A. G. odwołał się do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. W odwołaniu wskazał, że dołącza wyniki ostatnich badań lekarskich, które nie potwierdzają rozpoznanych u niego schorzeń oraz skierowania lekarskie na dalsze badania. Po rozpatrzeniu odwołania Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wydała w dniu [...] r. orzeczenie nr [...], którym z powołaniem się na przepisy art.art. 127 § 1, 138 k.p.a., w związku z § 4 pkt 1, § 27 ust. 4, § 31 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.), utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia podała, że po dokonaniu analizy całości dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w sprawie, nie stwierdziła nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Komisja odwoławcza wskazała, że ze zgromadzonych dokumentów, w tym wykonanych dodatkowo badań laboratoryjnych i specjalistycznego badania lekarskiego kardiologicznego oraz USG serca włącznie (trzy badania USG serca) wynika, że u orzekanego występuje wada serca w postaci umiarkowanej - dość dużej niedomykalności zastawki mitralnej. Ponadto, w badaniach laboratoryjnych potwierdzają się nieprawidłowe wartości biochemiczne wskaźników wydolności wątroby. Zatem, jak stwierdziła Komisja, w tej sytuacji należało przychylić się do stanowiska Komisji I instancji. Na powyższe rozstrzygnięcie A. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji jako naruszających prawo. Skarżący podniósł, że przeprowadzone badania lekarskie były nierzetelne i nie odzwierciedlają jego stanu zdrowia. Nigdy nie miał problemów zdrowotnych. Zasadniczą służbę wojskową odbył w pełnym wymiarze, a w jej czasie wykonywał wszystkie czynności służbowe przewidziane dla żołnierzy formacji powietrzno-desantowej, w tym skoki spadochronowe. Nadto, skarżący podał, że po otrzymaniu orzeczeń Komisji wojskowych wykonał niezależne badania lekarskie, które wykazały, iż nie ma schorzeń, jakie u niego stwierdzono. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. W dniu 14 października 2009 r., na rozprawie, skarżący oświadczył, że organa wojskowe pominęły zupełnie odmienne wyniki badań stanu jego zdrowia, otrzymane po przeprowadzeniu badań na jego zlecenie przez innych lekarzy. Oświadczył też, że zaświadczenie lekarskie i wyniki badań, o których mówił w skardze, znajdują się w aktach administracyjnych i są to: wynik badań usg z dnia 10 lutego 2009 r., badania laboratoryjne z dnia 4, 6, 11, 20 lutego 2009 r. i 31 marca 2009 r. oraz raport z elektronicznego badania wysiłkowego z dnia 9 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./; dalej: p.p.s.a.). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, (...). Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. akt l SA 2114/97 - LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Gd 1655/95 - OSP z 1997 r. Nr 7-8, poz. 135 i inne). Tym samym, w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Zatem, rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu. Z przepisu § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 133, poz. 1422) - dalej: rozporządzenie, wynika, że orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia, zgodnie z którym powinno ono zawierać uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. zaś stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest więc jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest też podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art.art. 7 i 77 §1 k.p.a.). Z cytowanych przepisów wynika, że uzasadnienie orzeczenia jest integralną jego częścią, której podstawowym zadaniem jest wyjaśnienie powodów danego rozstrzygnięcia. Organ obowiązany jest dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 4). Tym bardziej, że art. 75 §1 k.p.a. stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Reguła w tym przepisie wyrażona nie została wyłączona przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 21, poz. 205 ze zm.), w której rozporządzenie znalazło swoją podstawę. Nie wyłączyła również stosowania omówionych wyżej przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 §1 k.p.a. zobowiązujących do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności danej sprawy. To oznacza, że gdy skarżący przedstawił dokumentację lekarską swego leczenia powinna być ona traktowana jako dowód w sprawie i poddana należytej ocenie (art. 80 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, która w rozpoznaniu stwierdza: 1) wypadanie płatków zastawki dwudzielnej z istotną hemodynamicznie niedomykalnością (§ 38 pkt 15 z Załącznika nr 2 do rozporządzenia), 2) przewlekłą niewydolność serca NYHA II (§ 38 pkt 2), 3) nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby (§ 44 pkt 6), 4) hyperlipidemię mieszaną (§ 60 pkt 1 - w zast.). Skarżący kwestionuje całość rozpoznania twierdząc, że jest zdrowy, a przeprowadzone przez wojskowe komisje lekarskie badania były nierzetelne i w konsekwencji błędne. Ich wadliwość, w opinii skarżącego, potwierdzić miały przedstawione na etapie odwoławczym, wykonane na jego zlecenie, badania lekarskie. Tymczasem, w niniejszej sprawie organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do przedłożonych przez skarżącego wyników badań. Z kolei Sąd, nie może dokonać oceny tych dokumentów, gdyż jego rola sprowadza się m.in. do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia żołnierza, tzn. czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach, a dokonana następnie kwalifikacja zdolności żołnierza do pełnienia służby zgodna z przepisami dotyczącymi zasad określania zdolności do służby wojskowej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestiach medycznych, oceniać wyników badań. To organ powinien wyjaśnić dlaczego wykonane na zlecenie skarżącego badania nie spowodowały zmiany stanowiska w sprawie. Skoro skarżący na etapie odwoławczym przedstawił wyniki badań, które jak twierdził, przeczyły stanowisku Komisji Lekarskiej I instancji, zaangażowanie organu odwoławczego w wyjaśnienie dlaczego nie przychylono się do jego argumentacji winno być wielce staranne. W tej kwestii jednak nie podjęto próby odpowiedniego przekonania strony, co powinno mieć miejsce w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że w postępowaniu nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy. To zaś, stanowi naruszenie powołanych na wstępie rozważań przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt II wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a.