IV SA/Wr 242/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 152 § 1 i 2 oraz art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia A. P. dalej: strona, skarżący, utrzymało w mocy wydane przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta J. Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. przyznającej stronie świadczenia rodzinne na B. P. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], organ I instancji przyznał skarżącemu na syna zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 grudnia 2016 r. do dnia 31 października 2017 r. wraz z jednorazowym dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018 w kwocie 100 zł. W trakcie realizacji tego świadczenia organ I instancji powziął informację, że syn skarżącego od grudnia 2015 r., po wyrzuceniu z domu przez ojca, mieszka wraz z dziadkami, czyli M. i A. Z., którzy ponoszą koszty jego utrzymania. Wcześniej, dnia 9 stycznia 2017 r. pracownik socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej próbował bezskutecznie przeprowadzić rodzinny wywiad środowiskowy ze stroną. W tych okolicznościach faktycznych organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu wskazanych wyżej świadczeń rodzinnych, powołując się na nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji ale nieznaną, że skarżący nie ponosi kosztów utrzymania syna. Następnie w związku z wszczęciem postępowania, organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], wstrzymał wykonanie decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. Na wydane postanowienie strona wniosła zażalenie zarzucając, że przedstawione w orzeczeniu argumenty są nierzetelne i fałszywe, a wskazane okoliczności nie uprawniają do odmowy rzeczonych świadczeń. Kolegium powołało przepis art. 152 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Organ administracyjny wydając postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji nie musi mieć pewności, że decyzja została wydana w okolicznościach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Wystarczy jedynie uzasadnione przypuszczenie (prawdopodobieństwo) wystąpienia takiej okoliczności, skutkującej uchyleniem decyzji. Warunki przyznawania świadczeń rodzinnych regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy celem zasiłku rodzinnego jest częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje ojcu dziecka. Jednakże zdaniem organu odwoławczego, nie powinno budzić wątpliwości, co wynika choćby z treści art. 27 ust. 2 ustawy, że świadczenia rodzinne, gdy dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący nie sprawuje opieki nad synem i nie ponosi wydatków na niego. W ocenie Kolegium zaistniały zatem przesłanki wymienione w art. 152 § 1 k.p.a. do wstrzymania wykonania decyzji o przyznaniu stronie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem na syna. Organ odwoławczy nie znalazł argumentów, które podważyłyby wiarygodność czynności dotychczas przeprowadzonych przez organ I instancji. Strona nie wskazała, na czym miałyby polegać nierzetelność i fałszywość argumentacji organu I instancji. Kolegium zwróciło uwagę na możliwość zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu administracyjnego oraz wystąpienia z wnioskiem o wydanie kopii dokumentów. Dodano, że do kompetencji Kolegium nie należy przyznawanie stronie pomocy prawnej z urzędu. Na postanowienie organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucił brak podstawy prawnej do wydania postanowienia oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, a wręcz działanie na szkodę skarżącego i jego syna. Podniósł, że oskarżenia przeciwko niemu są fałszywe, a jemu nie pozwolono, choćby przez niewydanie kopii całych akt sprawy, odniesienie się do tych oskarżeń. Zarzucił też nieuprawnioną ingerencję urzędników w sprawy jego rodziny, a także pozbawienie go pomocy prawnej z urzędu, o jaką wnosił. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone bowiem postanowienie, jak i postanowienie utrzymane nim w mocy, nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a sądowa kontrola tych postanowień obejmuje jedynie ich zgodność z tymi przepisami (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], organ I instancji przyznał skarżącemu na syna zasiłek rodzinny w wysokości 124 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 grudnia 2016 r. do dnia 31 października 2017 r. wraz z jednorazowym dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2017/2018 w kwocie 100 zł. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu wskazanych wyżej świadczeń rodzinnych, powołując się na nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji a organowi orzekającemu nieznaną, że skarżący nie ponosi kosztów utrzymania syna. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., na podstawie art. 152 k.p.a., organ I instancji wydał postanowienie nr [...], którym wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. przyznającej skarżącemu świadczenia rodzinne. Omówionym w części historycznej uzasadnienia wyroku postanowieniem SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Z akt sprawy nadto wynika, że skarżący choć jest ojcem, to jednak nie sprawuje nad synem opieki i nie ponosi wydatków na niego. Dziecko skarżącego od grudnia 2015 r. przebywa u swoich dziadków i to dziadkowie ponoszą koszty utrzymania wnuka. Przepis art. 152 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest zatem istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji (B. Adamiak, J. Borkowski): Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck. W-wa 1998, s. 756). Takie prawdopodobieństwo w sprawie istniało. Trafnie bowiem organy orzekające stwierdzają, że brak pozostawania dziecka pod opieką skarżącego stanowić może podstawę do odmowy przyznania mu prawa do świadczeń rodzinnych na syna. Zgodnie bowiem z przepisem art. 27 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie rodzinne, gdy dziecko nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z obojgiem rodziców, wypłaca się temu z rodziców, pod którego opieką dziecko się znajduje. Wydając zaskarżone postanowienie na podstawie art. 152 § 1 k.p.a., organ wziął pod uwagę dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne i na tej podstawie dokonał wstępnej oceny podstaw do przyjęcia, że decyzja przyznająca świadczenia rodzinne może zostać uchylona. Tym samym tryb określony w art. 152 § 1 k.p.a. został przez organ właściwie zastosowany. Wobec powyższego zarzuty skargi są nieuzasadnione. Kwestia sprawowania opieki skarżącego nad synem będzie przedmiotem dalszego postępowania Dodać tu można, iż skarżący nie przejawiał należytej aktywności aby zapoznać się z aktami administracyjnymi, dlatego za gołosłowne należy uznać zarzuty skargi o utrudnianiu mu dostępu do akt. Podkreślić trzeba, że w tym stadium postępowania rzeczą organów było ocenić jedynie wspomniane prawdopodobieństwo z art. 152 § 1 k.p.a., a to zaistniało. Z tych powodów skarga podlegała oddaleniu, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).