IV SA/Wr 244/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Miemiec, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 października 2006r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania A. K. , od decyzji z dnia [...] r. Nr [...] wydanej przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta L. , Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. , w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, od [...] r. do [...] r.; na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż w dniu [...] r. A. K. wystąpiła z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o przyznanie m.in. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, na syna K. K. . Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. , Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. odmówił przyznania stronie wnioskowanego przez nią świadczenia rodzinnego. Na skutek odwołania wniesionego przez A. K. , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy (po uzupełnieniu przez stronę wniosku o żądanie przyznania zasiłku rodzinnego na K. K. ), decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. , Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. , powołując się na art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), odmówił przyznania A. K. uprawnień do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, na syna K. K. ur. [...] r, od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytaczając przepisy art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdził, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalono, iż wnioskodawczyni w okresie od [...] r. do [...] r. nie miała zasądzonych świadczeń alimentacyjnych na syna K. K. , a zatem nie kwalifikowała się do zasiłku rodzinnego. W przypadku braku uprawnień do zasiłku rodzinnego nie przysługiwało w tym okresie prawo do żadnych dodatków do zasiłku rodzinnego. Od powyższej decyzji A. K. wniosła odwołanie, w którym domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do wnioskowanych świadczeń, za okres od [...] r. do [...] r. Podnosi, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji odmawiającym jej prawa do wnioskowanych świadczeń, gdyż w dacie wydawania decyzji spełniała wszystkie przesłanki do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Ponadto strona wskazuje na swoją trudną sytuację rodzinną i materialną. Podnosi, że jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci, w tym jedno dziecko w wieku szkolny. Podkreśla, że odmowa przyznania świadczeń rodzinnych zmusiła ją do zaciągnięcia pożyczki, której nie ma z czego oddać. Dalej organ odwoławczy wywiódł, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłaty tych świadczeń regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.). Świadczeniami rodzinnymi, zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 powołanej ustawy są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1-7 tej ustawy. Zasiłek rodzinny, zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy, przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Zasiłek rodzinny nie przysługuje w sytuacjach określonych w art. 7 ustawy, w tym m.in. gdy osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, ojciec dziecka jest nieznany, powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka (art. 7 pkt 5 ustawy). Osobą samotnie wychowującą dziecko, zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 17a ustawy, jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 pkt 1-7 ustawy przysługują stronie, która spełnia przesłanki uprawniające do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatkowo przesłanki określone dla konkretnego dodatku do zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i 14-16, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. W przedmiotowej sprawie A. K. w dniu [...] r. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w L. wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, który następnie w dniu [...] r. został przez nią uzupełniony. Na podstawie powyższego wniosku strona wniosła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, na syna K. K. ur. [...] r. Do wniosku załączone zostały uwierzytelniona kopia dokumentu stwierdzającego tożsamość wnioskodawczyni, odpis skrócony aktu urodzenia K. K. , a także zaświadczenie urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych z dnia [...] r. wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. , określające wysokość dochodów uzyskanych przez stronę. Ponadto załączone zostało zaświadczenie pracodawcy - Przedsiębiorstwa Prywatnego "A" A. K. z siedzibą w L. , ul O. [...] stwierdzające fakt udzielenia stronie urlopu wychowawczego oraz zaświadczenie z dnia [...] r. Nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. potwierdzające fakt zgłoszenia strony do ubezpieczenia społecznego od dnia [...] r. Z powyższego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż A. K. jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci: K. K. ur. [...] r. i K. K. ur. [...] r. W [...] r. dochód rodziny liczony dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wyniósł [...] zł, co daje miesięczny dochód rodziny w wysokości [...] zł. Po doliczeniu dochodu uzyskanego, miesięczny dochód rodziny wyniósł [...] zł, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. Z załączonego do wniosku odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka wynika, że ojcem K. K. jest J. M. . Ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w L. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, w dniu [...] r, sygn. akt. [...] , J. M. zobowiązał się łożyć na utrzymanie K. K. alimenty w kwocie po [...] zł miesięcznie począwszy od [...] r. Stronie został udzielony przez pracodawcę urlop wychowawczy w terminie od [...] r. do [...] r. W ocenie składu orzekającego Kolegium, organ pomocy społecznej w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i zebrał niezbędny materiał dowodowy na jego poparcie. Na podstawie powyższych ustaleń organ wydał rozstrzygnięcie, które jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, omówionymi wyżej. Jak wywiedziono, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują jeżeli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł, przy spełnieniu przez osobę ubiegającą się o świadczenie rodzinne pozostałych przesłanek określonych przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko przesłankę tę określa art. 7 pkt 5 ustawy, odmawiający prawa do zasiłku rodzinnego, jeżeli osobie samotnie wychowującej nie zostały zasądzone alimenty na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w pkt a-d powołanego przepisu. Strona w dacie składania wniosku o ustalenie prawa do wnioskowanych świadczeń rodzinnych nie spełniała wszystkich przesłanek dających podstawę do ich przyznania. Strona nie posiadała zasądzonego na rzecz syna K. K. świadczenia alimentacyjnego. Nie wskazała ona ponadto, aby zachodziły jakakolwiek pozostałe okoliczności wymienione w art. 7 pkt 5 ustawy. Jak wykazano wyżej strona uzyskała uprawnienie do świadczenia alimentacyjnego dopiero w oparciu o ugodę zawartą w dniu [...] r, na podstawie której ojciec K. K. zobowiązał się do łożenia na jego rzecz alimentów począwszy od [...] r. Zatem trafnie ustalił organ pierwszej instancji, iż w okresie od [...] r, czyli od daty rozpoczęcia okresu zasiłkowego, do dnia [...] r. strona nie spełniała przesłanek do przyznania wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych, gdyż w tym okresie nie miała zasądzonego świadczenia alimentacyjnego na rzecz syna K. K. . Bez znaczenia pozostaje dla sprawy zarzut podniesiony przez stronę, że w dacie orzekania tj. w dniu [...] r. spełniała ona wszystkie przesłanki uprawniające do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych, gdyż zaskarżona decyzja rozstrzyga o uprawnieniu strony do tych świadczeń w okresie od [...] r. do [...] r, czyli przed datą [...] r. Podkreślić przy tym należy, iż organ pierwszej instancji po stwierdzeniu, że strona spełnia wszystkie przesłanki uprawniające do wnioskowanych świadczeń rodzinnych, przyznał jej począwszy od [...] r, na mocy odrębnej decyzji, zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytuły opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na syna K. K. . Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, iż strona w okresie od [...] r. do [...] r. nie spełniała przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych uprawniających do przyznania wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych. W tej sytuacji orzeczono jak w osnowie. W skardze na powyższą decyzję A. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. i przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od [...] r. do [...] r. zarzucające naruszenie art. 5 ust. 1, art. 7 pkt 5, art. 8 pkt 1-7 oraz art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 288 poz. 2255 z póź.zm.). Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego. Uważa, że prawo do wnioskowanych świadczeń przysługuje od [...] r. a nie jak stwierdzono w sprawie od [...] r. Podniosła, iż w dacie powtórnego orzekania przez MOPS w L. spełniła wszelkie prawem wymagane warunki do przyznania świadczeń. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność wydanych aktów zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili ich podjęcia. Orzeczenia Sądu Administracyjnego mają charakter kasacyjny a nie merytoryczny. Oznacza to, iż sąd nie jest władny do przyznania jakichkolwiek świadczeń, o co wnosi skarżąca w skardze. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm.) – dalej zwaną "ustawa". Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy świadczeniami rodzinnymi są: 1) zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego 2) świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenia pielęgnacyjne. Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki określone w przepisie art. 8 pkt 1-7 ustawy. Według art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. W myśl art. 7 ustawy zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli: 1) dziecko lub osobą ucząca się pozostają w związku małżeńskim; 2) dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej; 3) osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie; 4) dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko; 5) osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że: a) rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje, b) ojciec dziecka jest nieznany, c) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone, d) sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. Stosownie do treści art. 3 pkt 17 a ustawy osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, wdowa, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i 14-16, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 1 i 2 ustawy). Lektura akt sprawy wskazuje, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci: K. K. (ur. [...] r.) i K. K. (ur. [...] r.). Jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Od [...] r. do [...] r. pracodawca udzielił skarżącej urlop wychowawczy. W dniu [...] r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na dzieckiem – synem K. – w okresie urlop wychowawczego. Powyższy wniosek skarżąca uzupełniła w dniu [...] r. dołączając kserokopię ugody, zawartej przed Sądem Rejonowym w L. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich, w dniu [...] r. sygn. akt [...] . Na mocy ugody J. M. zobowiązał się łożyć na utrzymanie K. K. alimenty w kwocie po [...] zł miesięcznie począwszy od [...] r. Dochód w rodzinie w przeliczeniu na osobę nie przekroczył kwoty 504 zł. Organ administracyjny przyznaje prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli osoba ubiegająca się o te świadczenia spełnia warunki określone w przepisach ustawy. W stanie faktycznym i prawnym rozważanej sprawy niespornym jest, iż skarżąca nie spełniła przesłanki, o której mowa w art. 7 ust. 5 ustawy do przyznania wnioskowanych świadczeń. W okresie od [...] r. /początek okresu zasiłkowego/ do [...] r. Powyższe pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym i dlatego skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z póź. zm./.