IV SA/Wr 245/08

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przeniesienia do rezerwy bez odbycia zasadniczej służby wojskowej postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na to, że jest studentem i nie posiada środków finansowych na poniesienie tych kosztów i wynagrodzenia pełnomocnika. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 7 października 2008 r. wezwano skarżącego do złożenia tego wniosku na urzędowym formularzu i nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej tzn. dowodów potwierdzających wysokość dochodów wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (tj. - ostatniego odcinka emerytury, renty, aktualnej decyzji ZUS, urzędu pracy lub pomocy społecznej przyznającej świadczenia, umowy o pracę, zlecenie lub o dzieło, oraz zaświadczenia o jego wynagrodzeniu netto za ostatnie trzy miesiące z uwzględnieniem poszczególnych miesięcy); wyciągu z konta bankowego za ostanie trzy miesiące; zaświadczenia z urzędu pracy potwierdzającego, że wnioskodawca i domownicy są zarejestrowani jako osoby bezrobotne z prawem do zasiłku lub bez tego prawa (poszukujące pracy), dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z miesięcznym utrzymaniem (opłaty za gaz, opał, energię elektryczną, wodę, telefon, leki, czynsz i inne), zeznania podatkowego za [...] złożonego w urzędzie skarbowym, pisemnego wyjaśnienia czy studiuje w systemie zaocznym, wieczorowym lub stacjonarnym ze wskazaniem roku studiów i kierunku oraz wysokości opłat za studia i źródeł ich finansowania – w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tego zarządzenia pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu. Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W jego uzasadnieniu wskazał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką (48 lat) i ojcem (48 lat). Skarżący podał, że otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenie w wysokości około 1700 zł, zaś rodzice pobierają emerytury w łącznej wysokości 5000 zł, co stanowi ich wspólny miesięczny dochód brutto w wysokości około 6700 zł brutto. Partycypowanie w kosztach utrzymania oraz ponoszenie opłat za studia zobowiązują go do aktywności zawodowej. Pomimo wynagrodzenia jakie otrzymuje z tytułu umowy zlecenie nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Podał, że posiada samochód osoby o wartości około 10.000 zł oraz oszczędności w wysokości 2000 zł. Oświadczył, że studiuje na kierunku socjologii na [...] w systemie zaocznym, gdzie roczne czesne wynosi 3800 zł, a jedynym źródłem finansowania jego nauki jest wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenie w firmie [...]. Przedłożył również zaświadczenie z zakładu pracy z dnia [...], z którego wynika iż jest zatrudniony w okresie od [...] do [...] 2008 r., a wynagrodzenie uzyskane w okresie od [...] do [...] 2008 r. wyniosło za trzy miesiące 5000 zł brutto, zaś netto 4240, zł natomiast miesięczne wynagrodzenie brutto wyniosło 1666,67 zł ,a netto 1413,33 zł. Ponadto w formularzu oświadczył, iż nie posiada nieruchomości, przedmiotów i papierów wartościowych. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego obejmuje prawo pomocy w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Skarżący jest zwolniony od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit "f" cytowanej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony. Z tego względu postępowanie wszczęte tym wnioskiem jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący otrzymuje na bieżąco dochody z tytułu zatrudnienia w wysokości 1413,33 zł netto miesięcznie, oraz posiada oszczędności w kwocie 2000 zł co oznacza, iż posiada środki finansowe na poniesienie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Nadto przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę wysokość dochodów wszystkich osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Zaś wspólny dochód trzyosobowej rodziny tj. skarżącego i jego rodziców wynosi około 6700 zł brutto, co oznacza, iż skarżący mimo, że otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1433 zł netto jest w stanie ponieść koszty wynagrodzenia pełnomocnika. Ponadto skarżący nie wykazał ani też nie udokumentował żadnych wydatków związanych ze wspólnym utrzymaniem rodziny poza wydatkami z tytułu opłat za studia. Zauważyć trzeba, iż w wezwaniu referendarza sądowego pouczono skarżącego, iż jego niewykonanie skutkuje rozpoznaniem wniosku na podstawie danych zawartych w formularzu. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Ponadto w wezwaniu tym dodatkowo pouczono skarżącego, iż w przypadku braku możliwości złożenia jakiegokolwiek dokumentu może udzielić stosownego wyjaśnienia ze wskazaniem ewentualnego terminu do jego złożenia. Skarżący nie skorzystał z tej możliwości. W świetle powyższego uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uzasadniające ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z tych względów, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. o 161 § 1 pkt 3 i art. 239 pkt 1 lit "f" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak na wstępie.