IV SA/Wr 245/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-04-07
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest inwalidą I grupy, otrzymuje rentę i dochód z najmu, a jej była żona jest bezrobotna i pozostaje pod jej opieką, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu, uznając, że skarżący, będący inwalidą I grupy z amputowaną kończyną, otrzymujący rentę i dochód z najmu, a także utrzymujący bezrobotną byłą żonę, wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych umorzono jako zbędne, gdyż skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. 'a' PPSA w sprawach dotyczących pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną (inwalida I grupy, renta, dochód z najmu, utrzymanie bezrobotnej byłej żony) oraz ponoszone wydatki. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z byłą żoną, która jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Skarżący otrzymuje rentę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie [...] zł i dochód z najmu w wysokości około [...] zł, przy czym z wyjaśnień skarżącego wynika, że umowa najmu została zawarta obecnie z nowym właścicielem, a z przedłożonej nowej umowy najmu wynika, że od lutego bieżącego roku dochód, czyli czynsz z umowy najmu będzie wynosił [...] zł brutto miesięcznie (netto około [...] zł). Z tytułu umowy najmu skarżący opłaca podatek dochodowy płatny w formie ryczałtu według stawki 8,5%. Wskazał też, że zapłata rat w wysokości około 340 zł jest płatna byłej żonie. Nie posiada konta bankowego i lokat bankowych. Z przedłożonych zeznań podatkowych PIT-28 wynika, że skarżący w 2015 r. uzyskał dochód z tytułu umowy najmu w kwocie [...] zł, a w 2014 r. [...] zł. Podał, że wydatki związane z utrzymaniem wynoszą woda 73 zł, gaz 130 zł, prąd 100 zł, pies 45 zł, rata kredytu 36,75 zł, telefony 150 zł, rehabilitacja 190 zł, leki i leczenie 250 zł, utrzymanie samochodu wraz ubezpieczeniem i przeglądem 98,43 zł. Nie posiada zajęć komorniczych i nie otrzymuje dotacji. Wskazał, że była żona choruje przewlekle i nie otrzymuje żadnego dochodu i pozostaje pod jego opieką. Wszelkie opłaty eksploatacyjne dotyczące domu ponosi tylko skarżący. Nadesłał również decyzję Burmistrza z dnia [...] czerwca 2013 r., w sprawie opłaty prolongacyjnej w tytułu rozłożenia na raty podatku od nieruchomości, z której wynika, że liczba rat wynosi 36, a ostatnia rata podatku upływa z dniem 31 maja 2016 r. i wynosi 258,50 zł, odsetki 45,70 zł, a opłata prolongacyjna wynosi 46 zł, co stanowi łącznie kwotę 349 zł. Z decyzji tej wynika ponadto, że skarżący jest osobą rozwiedzioną i ma amputowaną [...] kończynę, a nieruchomością oddaną w najem administrowała była żona co skutkowało powstaniem zaległości podatkowych, przekazanie w dzierżawę lokalu osobie trzeciej nie przyniosło poprawy finansowej, a właściciel zmuszony został do skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego w celu wyegzekwowania należności od wynajmującego. Z decyzji tej wynika, że skarżący jest inwalidą [...] grypy i ponosi dodatkowe koszty związane z leczeniem i utrzymaniem byłej żony, która wymaga specjalistycznej opieki lekarskiej i jest osobą bezrobotną. Z nadesłanych dwóch decyzji w sprawie podatku od nieruchomości wynika, że podatek d nieruchomości mieszkalnej wynosi 200 zł rocznie, a kwartalna rata 50 zł, a podatek od nieruchomości przeznaczonej na prowadzenie działalności gospodarczej wynosi 5295zł a kwartalne raty wynoszą 1350, 1315 zł, 1315 zł, 1315 zł. Podał, że posiada dom w zabudowie szeregowej i budynek do prowadzenia działalności gospodarczej. Stara się również o rozłożenie na raty podatku od nieruchomości za 2015 r.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżący jest inwalidą I grupy z powodu amputacji kończyny oraz wysokość jego świadczenia rentowego i dodatku pielęgnacyjnego związanego z inwalidztwem i wysokość czynszu z tytułu umowy najmu oraz fakt, że była żona z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jest osobą bezrobotną, a także okoliczności przytoczone w uzasadnieniu decyzji w sprawie opłaty prolongacyjnej potwierdzające zły stan zdrowia skarżącego i jego byłej żony i sytuację finansową rozwiedzionych małżonków oraz wysokość wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem, przyjąć trzeba, że wykazał on, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z dotyczących pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło