IV SA/Wr 246/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału IV Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. F. na postanowienie Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 4 marca 2025 r. nr 43/2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dolnośląskiego Kuratora Oświaty na rzecz P. F. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi P. F. jest postanowienie Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 4 marca 2025 r. nr 43/2025 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Zespołu Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Jeleniej Górze z dnia 28 czerwca 2024 r., stwierdzającego potrzebę kształcenia specjalnego O. F. Pismem z dnia 7 lutego 2025 r. (wpływ do organu – 11 lutego 2025 r.) skarżący złożył odwołanie od powyższego orzeczenia Zespołu Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Jeleniej Górze (dalej: "Zespół") i jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W treści pisma zaznaczył, że organ pozbawił go udziału w sprawie, nie powiadomił o wszczęciu postępowania, o podjętych czynnościach oraz o wydaniu orzeczenia. Orzeczenie wydano skarżącemu na jego pisemną prośbę, wadliwie pouczając o środkach odwoławczych. Dopiero po ocenie sprawy przez prawnika, co miało miejsce w dniu 5 lutego 2024 r., skarżący powziął wiedzę o prawnej możliwości złożenia odwołania. Zaskarżonym postanowieniem Dolnośląski Kurator Oświaty stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że orzeczenie zostało odebrane przez stronę w dniu 10 września 2024 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24 września 2024 r. Orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym trybie odwołania. Zgodnie z § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2061) odwołanie od orzeczenia wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia orzeczenia stronie. Postanowieniem z dnia 4 marca 2025 r. nr 42/2025 organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego odwołanie wniesione pismem z dnia 7 lutego 2025 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił naruszenie art. 134 k.p.a. przez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania przed prawomocnym zakończeniem postępowania w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i pomimo złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, bowiem postanowienie to jest przedwczesne, skoro nie zostało zakończone postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Dolnośląski Kurator Oświaty wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 16 października 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 242/25 uchylił postanowienie Dolnośląskiego Kuratora Oświaty z dnia 4 marca 2025 r. nr 42/2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący w piśmie z dnia 1 grudnia 2025 r. podniósł, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Na rozprawie pełnomocnik organu wniosła o uwzględnienie skargi, ponieważ po wyroku WSA z dnia 16 października 2025 r. skarżącemu doręczono oryginał orzeczenia, a skarżący wniósł od tego orzeczenia odwołanie, które jest obecnie rozpatrywane przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 334) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Natomiast stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Brak rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu wyłącza dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu jest niezgodne z prawem. W rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę na zalecenia WSA zamieszczone w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 października 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 246/25. WSA w podanym wyroku stwierdził, że każdy z rodziców posiada legitymację do złożenia wniosku o wydanie orzeczenia w przedmiocie potrzeby kształcenia specjalnego dziecka, jak również do kwestionowania tego rodzaju orzeczenia zespołu orzekającego w drodze odwołania. Ponadto WSA uznał, że doręczeniu stronie podlega orzeczenie, a nie jego kopia, zatem przez wydanie należy rozumieć doręczenie oryginału orzeczenia, a nie odpisu lub kopii. Z wydaniem kopii orzeczenia nie wiąże się skutek opisany w § 25 ust. 1 rozporządzenia MEN. Wydanie stronie kserokopii orzeczenia nie otwiera terminu do wniesienia odwołania. Jest to czynność techniczna, która nie podlega zaskarżeniu w trybie odwołania. Z kolei uwzględnienie wniosku o wydanie kserokopii nie skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. Termin ten biegnie jednokrotnie, wyłącznie od daty doręczenia stronie oryginału orzeczenia. Zatem otrzymanie kopii orzeczenia nie może wywrzeć skutku w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem WSA, w ponownie prowadzonym postępowaniu zadaniem organu będzie ustalenie, czy w dacie 10 września 2024 r. orzeczenie Zespołu zostało wydane skarżącemu w prawem przewidzianej formie, czy też otrzymał on jedynie kopię tego aktu. Wydanie stronie kopii oznacza, że termin do złożenia odwołania nie rozpoczął biegu, a to skutkuje niedopuszczalnością procedowania w przedmiocie uchybienia terminowi do jego wniesienia. W przypadku, gdy termin rozpoczął bieg obowiązkiem organu będzie odniesienie się do wniosku skarżącego z uwzględnieniem faktu błędnego pouczenia skarżącego o trybie odwoławczym (art. 112 k.p.a.). Pełnomocnik organu na rozprawie oświadczyła, że wykonując zalecenia zawarte w powyższym wyroku WSA skarżącemu doręczono oryginał orzeczenia, a następnie skarżący wniósł od tego orzeczenia odwołanie, które jest obecnie rozpatrywane przez organ. Pełnomocnik organu wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu należy przychylić się do wniosku pełnomocnika organu złożonego na rozprawie i uchylić zaskarżone postanowienie z uwagi na toczące się obecnie postępowanie w przedmiocie rozpoznania odwołania od prawidłowo doręczonego orzeczenia. W tej sytuacji zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania należało wyeliminować z obrotu prawnego jako wydane przedwcześnie. W tych okolicznościach Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na naruszenie art. 134 k.p.a., co ma umocowanie w treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.