IV SA/Wr 25/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu czasowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda D., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez B. H., pełnomocnika T. H., od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] nr [...] orzekającej o wymeldowaniu T. H. z miejsca pobytu czasowego w lokalu przy ulicy K. [...] w Z., kwestionowaną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda D. wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji ustalił następujący stan faktyczny sprawy. B. B.-W. jest właścicielką nieruchomości położonej przy ulicy K. [...] w Z. Wyżej wymieniona wniosła o wymeldowanie T. H. z miejsca pobytu czasowego, tj. ze wskazanego lokalu podając, iż mieszka on i pracuje w G. i tam koncentruje swoje sprawy bytowe. Do akt sprawy wnioskodawczyni dołączyła upoważnienie udzielone matce – M.B. do reprezentowania jej w sprawie. W dniu 4 sierpnia 2009 r. zeznania do protokołu złożyła M.B.. Podała, że T.H. jest mężem jej córki B. W dniu 24 października 2007 r. dokonał on zgłoszenia pobytu czasowego w lokalu przy ulicy K. [...] w Z. Fakt pobytu został potwierdzony wówczas przez męża S. B. M.B. nie wiedziała o czasowym zameldowaniu zięcia w lokalu. Od dnia 24 marca 2009 r. właścicielem nieruchomości jest jej córka B.B.-W. Nadto oświadczyła, że T.H. nocował w lokalu w kwietniu 2006 r., a w ciągu trzech lat był w mieszkaniu w odwiedzinach u S.B. może trzy razy. S. B. z mieszkania wyprowadził się w kwietniu 2009 r. więc T.H. już nie przychodzi i go nie odwiedza. Razem ze swoją żoną B. mieszka i pracuje na terenie G. Nie posiadają kluczy do lokalu. Nikt zięcia z mieszkania nie wygonił i nie było interwencji policji. Nie uniemożliwiono mu też wejścia do lokalu. W aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma z dnia 23 marca 2009 r. wzywająca B. i T. H. do wymeldowania się ze spornego lokalu. Z treści pisma wynika, że wymienione osoby nie zamieszkują w lokalu od lipca 2006 r. Organ I instancji przeprowadził oględziny spornego lokalu. W okazanych do oględzin pomieszczeniach nie było żadnych rzeczy należących do T.H. W lokalu są cztery pokoje zamknięte na klucz, do których M.B. nie posiada dostępu. Po przeprowadzeniu oględzin ustalono, że T. H. w spornym lokalu nie zamieszkuje. W dniu 26 sierpnia 2009 r. zeznania w charakterze świadka złożyła B. H. Podała, że od dnia 20 czerwca 2006 r., tj. od dnia zawarcia związku małżeńskiego centrum życiowe jej męża znajduje się w lokalu przy ulicy K. [...] w Z. Mąż pracuje jako doradza finansowy w Niemczech i poszukuje pracy w Polsce. W miejscu pobytu czasowego posiada swoje rzeczy, meble i pełne wyposażenie restauracji zgromadzone w piwnicy obok biura. Jeżeli będzie taka potrzeba udostępni klucze do zamkniętych pomieszczeń. Mają zamiar zabrać swoje rzeczy z lokalu lecz nie ustalili jeszcze terminu. Zeznania do protokołu złożyła także A. B. Podała, że T. H. jest jej ojczymem. Po ślubie z mamą jakiś czas zamieszkiwał w Z. przy ulicy K. [...]. Obecnie nie przebywa w miejscu pobytu czasowego. Dokładnie nie pamięta od kiedy ale było to około 2007 r. Wie, że w mieszkaniu przy ulicy K. [...], w piwnicy, znajdują się jakieś rzeczy należące do T.H. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta Z. orzekł o wymeldowaniu T.H. z miejsca pobytu czasowego uznając, że w niniejszej sytuacji spełnione zostały przesłanki wymeldowania decyzją administracyjną wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od tej decyzji pełnomocnik strony wniósł odwołanie, w którym wskazał, iż od dnia 30 kwietnia 2009 r. odwołujący się nie posiada kluczy do drzwi wejściowych mieszkania, ponieważ teściowa wymieniła zamki i nie udostępniła mu kluczy. Podał, że jego centrum życiowe koncentruje się w lokalu przy K. [...] w Z. Obecnie prowadzone jest postępowanie w sprawie składania fałszywych zeznań przez M. B., a także sprawa o przywrócenie utraconego posiadania. Podstawę merytorycznego orzekania w sprawie stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłankami wymeldowania z miejsca pobytu czasowego tak jak i stałego jest więc dobrowolne opuszczenie lokalu i nie dokonanie obowiązku wymeldowania. Zaistnienie tych przesłanek nie pozostawia organowi wyboru lecz zobowiązuje do wydania decyzji o wymeldowaniu. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w tym przepisie należy mieć na względzie zasadę wyrażoną w art. 1 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którą ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Taka regulacja oznacza, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Pełnomocnik T.H. uzasadnia jego nieobecność w lokalu wskazując na to, iż teściowa wymieniła zamki w drzwiach i nie udostępniła mu nowych kluczy. Ponadto podnosi, że M.B. przywłaszczyła ich rzeczy i utrudnia ich odebranie ze spornego lokalu. Podniesione przez odwołującego się argumenty nie zasługują jednak na uwzględnienie. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie pełnomocnika strony z dnia 9 października 2009 r. z którego wynika, że po zawarciu związku małżeńskiego prowadzili działalność gospodarczą do marca 2007 r. Potem T.H. znalazł pracę jako doradca finansowy w banku na terenie G. Do końca kwietnia 2009 r. nocował w lokalu przy ulicy K. [...] w Z. Obecnie nie mają dostępu do lokalu. Dalej pełnomocnik odwołującego się stwierdziła, że jego życie osobiste nie jest skoncentrowane w Z. przy ulicy K. [...] Na terenie Niemiec ma do dyspozycji domek weekendowy, z którego korzysta przez cały rok. Organ odwoławczy dał wiarę twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawcy dotyczącym faktu niezamieszkiwania przez T.H. w miejscu pobytu czasowego. Zeznania te są spójne i zgodne z zeznaniami świadków przesłuchanych w postępowaniu, w tym z zeznaniami pasierbicy odwołującego się. Także kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Komendę Powiatową Policji w Z. potwierdziła fakt niezamieszkiwania wymienionego w miejscu pobytu czasowego. Ponadto, w aktach sprawy znajdują się pisma z różnych okresów kierowane do B. i T. H. z prośbą o wymeldowanie się z lokalu przy ulicy K[...] [...] z powodu niezamieszkiwania w nim od lipca 2006 r. W tym miejscu Wojewoda D. wskazał, że z przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że ewidencja ludności służy jedynie do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy m.in. o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli. Mechanizm wymeldowania polega na usuwaniu informacji o wymeldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan rzeczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 r., sygn. II OSK 561705, LEX nr 194344). Samo werbalne deklarowanie przez T.H. woli zamieszkiwania w lokalu położonym przy ulicy K. [...] w Z. i twierdzenie, że w powyższym lokalu koncentruje swoje sprawy bytowe nie daje podstawy do uznania, iż faktycznie lokal ten stanowi jego czasowe miejsce pobytu. Wolę wewnętrzną osoby co do miejsca zamieszkania określa się na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności faktycznych. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga właściwy organ gminy. W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie wykazało, iż wyżej wymieniony swoje życie osobiste koncentruje poza adresem zameldowania na pobyt czasowy, spełniając tym samym przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, warunkujące jego administracyjne wymeldowanie z lokalu. Podnoszone w odwołaniu argumenty dotyczące pozostawienia rzeczy w lokalu nie rzutują na wydane rozstrzygnięcie. Zgodnie z panującym orzecznictwem, nawet pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 360/08). Ponadto, z akt sprawy wynika, że M.B. zależy na jak najszybszym zabraniu pozostawionych w piwnicy rzeczy, ponieważ chce przeprowadzić remont. W oświadczeniu z dnia 30 września 2009 r. prosiła o podanie terminu odebrania rzeczy. Odnosząc się zaś do informacji zawartej w odwołaniu, a dotyczącej toczących się postępowań prowadzonych przez Sąd lub Prokuraturę wyjaśnić należy, że żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym. Charakter i przyczyny opuszczenia lokalu, a zatem dokonywanie związanych z tym ustaleń faktycznych oraz ocena materiałów dowodowych należy do organu administracji właściwego do rozpoznania sprawy. Wynik postępowania przeprowadzonego przed innym organem lub sądem powszechnym, może stanowić jedynie dodatkowy dowód, podlegający wespół z innymi dowodami, swobodnej ocenie organów orzekających w sprawie meldunkowej. W rozpatrywanej sprawie T.H. złożył wniosek o przywrócenie utraconego posiadania dopiero w dniu 29 października 2009 r., tj. dzień przed wniesieniem odwołania. Gdy prowadzone przez Sąd Rejonowy w Z. postępowanie w przedmiotowej sprawie zakończy się wydaniem rozstrzygnięcia korzystnego dla strony skarżącej, zasadne będzie ponowne zgłoszenie pobytu czasowego. Kwestia dotycząca przywłaszczenia, czy też ustalenia terminu odebrania swoich rzeczy, a także roszczenia finansowe stron pozostają bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Postępowanie w sprawie wymeldowania czy zameldowania nie rozstrzyga spornych kwestii odnośnie uprawnień do zamieszkiwania, jak również roszczeń finansowych, a także z tytułu zajmowania lokalu. Sporów w tym zakresie należy dochodzić na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Reasumując, Wojewoda D. stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie fakt opuszczenia przez odwołującego się miejsca pobytu czasowego w lokalu przy ulicy K. [...] w Z. został dowiedziony, zatem organ I instancji orzekając o wymeldowaniu go z miejsca pobytu czasowego nie naruszył przepisów obowiązującego prawa. W skardze na tę decyzję pełnomocnik T. H.– B. H., wniosła o jej uchylenie z tej przyczyny, że decyzja dotknięta jest błędem prawnym. Podniosła, iż w miejscu zameldowania na pobyt czasowy ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, oraz że skarżący cały czas mieszkał tam razem z nią. Miejsca pobytu czasowego nie opuścił dobrowolnie, a do czasu wymiany zamków posiadał klucze do lokalu. Nadto podała, że zaskarżona decyzja narusza art. 52 Konstytucji RP stanowiący, iż każdemu zapewnia się wolność poruszania po terytorium RP oraz wybór miejsca zamieszkania i pobytu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.); dalej u.e.l.d.o., który stanowił podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na tle brzmienia cytowanej normy prawnej należy jednocześnie nadmienić, iż źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Nie ma przy tym znaczenia to czy strona posiadała, czy też nadal posiada uprawnienie do przebywania w tym miejscu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004 r., sygn. akt V SA 3089/03, LEX nr 16072; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02, LEX nr 159189). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. jest spełniona w wypadku, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Należy przy tym podkreślić, iż tak rozumianym opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Przedstawiony w ten sposób zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być jednakże oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 133/06, LEX 327831). Biorąc pod uwagę powyższe, rozpoznanie sprawy wymeldowania skarżącego wymagało ustalenia przez organy administracyjne obu instancji, czy opuścił on miejsce dotychczasowego pobytu i czy opuszczenie to miało w rozumieniu przepisu art. 15 ust 2 u.e.l.d.o., charakter trwały i dobrowolny. Wskazać należy, iż ustalenia powyższe winny były zostać poczynione zgodnie z przepisami prawa procesowego, w tym przede wszystkim zgodnie z wynikającą z art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, w świetle której organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy. W tym też celu, zgodnie z wymogami określonymi w treści art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja organu powinna zawierać powołanie podstawy prawnej oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Odnosząc wskazane reguły procesowe do rozpatrywanej sprawy Sąd przyjął, że organy meldunkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy, który następnie oceniony został w granicach prawem przewidzianej swobody, co w efekcie doprowadziło do prawidłowych ustaleń stanu faktycznego przedstawionego w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Opierając się na prawidłowo dokonanych ustaleniach uznać należało spełnienie wymaganej prawem przesłanki do wymeldowania skarżącego z miejsca tymczasowego zameldowania - w postaci niewątpliwego ustania jego pobytu w spornym lokalu. Zresztą sam fakt opuszczenia lokalu nie był przez skarżącego kwestionowany. W ocenie Sądu, organy właściwie uznały, że skarżący opuścił miejsce tymczasowego pobytu w sposób trwały i dobrowolny, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l.d.o. W prowadzonym postępowaniu nie zostało potwierdzone, by opuszczenie mieszkania przez skarżącego spowodowane było bezprawnym działaniem innych osób, natomiast ponad wszelką wątpliwość ustalono, iż opuścił on miejsce tymczasowego pobytu. W trakcie postępowania administracyjnego przesłuchano świadków w osobie M. B. i A. B., które potwierdziły opuszczenie lokalu przez skarżącego. Przesłuchane w charakterze świadków sąsiadki – P.K. i S. L. oświadczyły zaś, iż skarżącego w ogólne nie znają i nie widują pod wskazanym wcześniej adresem. Pismem z dnia 31 lipca 2009 r. również Naczelnik Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w Z. potwierdził fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w lokalu przy ul. K. [...]. Stan ten potwierdziły także przeprowadzone w mieszkaniu, w dniu 14 sierpnia 2009 r. i 10 września 2009 r., oględziny. Nadto, sama B. H. w dniu 9 października oświadczyła, że życie osobiste jej oraz jej męża nie jest skoncentrowane w Z. przy ulicy K. [...]. Wskazała, że na terenie Niemiec mają do dyspozycji domek weekendowy, z którego korzystają przez cały rok. Z kolei, w ocenie Sądu, twierdzenia skarżącego mające wskazać na utrudnianie powrotu do mieszkania, położonego w Zgorzelcu przy ulicy Krupińskiego 6, nie znajdują potwierdzenia w prawidłowo zebranym i ocenionym przez organy materiale dowodowym, co uznać należy za równoznaczne z dobrowolnym jego opuszczeniem. Zdaniem Sądu, organy meldunkowe dokonując ustaleń odnoszących się do charakteru opuszczenia przez skarżącego miejsca zameldowania i jego woli w tym zakresie nie uchybiły wymaganiom procedury dowodowej omówionym w uzasadnieniu wyroku. Organy orzekające zapewniły stronom aktywny udział w postępowaniu, uwzględniając jednocześnie wszystkie wnioski dowodowe strony. Tym samym, zarzuty skargi nie znajdują żadnego uzasadnienia. W szczególności w błędzie jest skarżący twierdząc, że fakt wymeldowania go z miejsca pobytu czasowego w jakikolwiek sposób ogranicza jego wolność poruszania się po terytorium RP, a także wybór miejsca zamieszkania i pobytu. Wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie nie ma też, powoływane przez skarżącego, toczące się przed sądem powszechnym postępowanie. Z podanych wyżej względów - skoro podniesione zarzuty są niezasadne, a zaskarżona decyzja nie uchybia prawu – skarga, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), podlegała oddaleniu o czym orzeczono w sentencji wyroku.