IV SA/Wr 25/12
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-05-29
Skład orzekający: Ewa Orłowska referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, gdy stronie już przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skoro stronie już przyznano prawo pomocy częściowe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu podlega rozpoznaniu i może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca K. L. złożyła skargę na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W toku postępowania przyznano jej częściowe prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując na swój wiek, niepełnosprawność, niskie dochody i brak majątku.Rozstrzygnięcie
I. Umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; II. Przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; II. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 lutego 2012 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2012 r. Sąd oddalił skargę skarżącej.
Następnie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
W jego uzasadnieniu wskazała, że jest osobą w zaawansowanym wieku, niepełnosprawną z orzeczoną [...] grupą inwalidzką, pobiera emeryturę w kwocie około [...] zł brutto miesięcznie. Po poniesieniu wydatków związanych z utrzymaniem obejmujących opłaty: za energię, czynsz, gaz, leki, środki czystości, telefon, opłacenie pomocy udzielanej przez osobę trzecią ze względu na to, że jest osobą niepełnosprawną, pozostaje jej niewielka kwota na wyżywienie. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2 i nie posiada innych nieruchomości ani oszczędności, papierów i przedmiotów wartościowych.
Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2).
Skoro, wskazanym wyżej, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 lutego 2012 r., skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, postępowanie wszczęte ponownym wnioskiem o zwolnienie od tych kosztów podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku art. 239 pkt 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym nie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu podlega zaś rozpoznaniu na podstawie przesłanek regulujących przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ, powołanym wyżej, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 7 lutego 2012 r., skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sadowego.
Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, iż skarżąca jest osobą w zaawansowanym wieku, wysokość uzyskiwanego dochodu i wydatków związanych z jej utrzymaniem i złym stanem zdrowia, a ponadto aktualny poziom cen dóbr i usług, realizację prawa do sądu, brak majątku, przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tej sytuacji względów wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu zasługiwał na uwzględnienie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło