IV SA/Wr 25/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 maja 2016 r. umarzającego postępowanie wszczęte wnioskiem o zmianę pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na działalność Zastępcy Naczelnika Wydziału Kontroli Komendy Wojewódzkiej Policji we W. w przedmiocie przekazania pisma zgodnie z właściwością postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 maja 2016 r. Postanowieniem z dnia 18 marca 2016 r. tut. Sąd odrzucił skargę złożoną w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. na skutek rozpatrzenia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z dnia 31 marca 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik w osobie adw. I. D. złożył w dniu 10 maja 2016 r. opinię o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej. Skarżąca pismem z dnia 20 maja 2016 r. wniosła o wyznaczenie innego adwokata, ponieważ nie zgadza się z opinią adwokat z urzędu. W konsekwencji wniosku strony zmianę pełnomocnika z urzędu, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 25 maja 2016r. umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem o zmianę pełnomocnika z urzędu. W ocenie referendarza sądowego rozpoznanie wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu należało uznać za zbędne i podlegające umorzeniu na podstawie art. 249 a p.p.s.a. Skarżąca złożyła w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując, że nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte w dniu 14 stycznia 2016 r., a więc po wejściu w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), które weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Zgodnie zatem z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej "p.p.s.a", w brzmieniu znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Z kolei przepis art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 ustawy). Z treści art. 245 § 1 p.p.s.a. wynika, m. in., że prawo pomocy obejmuje m . in. ustanowienie adwokata. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę wszystkie powołane wyżej regulacje referendarz sądowy zasadnie przyjął, że wniosek skarżącej z dnia 20 maja 2016 r. o zmianę pełnomocnika z urzędu jest zbędny, bezcelowy. Z akt sprawy wynika bowiem, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2016 r. skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym m. in. ustanowienie adwokata. Postanowienie to zostało doręczone dorosłemu domownikowi (matce) w dniu 21 kwietnia 2016r. Zatem pomoc prawna w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu została przyznana na etapie postępowania międzyinstancyjnego, tzn. po wydaniu przez Sąd w dniu 18 marca 2016 r. postanowienia odrzucającego skargę. Z kolei Okręgowa Rada Adwokacka we W. dnia 21 kwietnia 2016 r. wyznaczyła wyżej wymienioną pełnomocnikiem z urzędu. Istotne jest, że wyznaczona z urzędu adwokat sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia i sporządzenia skargi kasacyjnej, która wpłynęła do Sądu w dniu 13 maja 2016 r. Pismem z dnia 23 maja 2016 r. wskazana adwokat z urzędu w wyniku wezwania Sądu nadesłała odpis opinii zgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a. Prawidłowo zatem podkreślono w kontrolowanym postanowieniu, że skarżącej zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, zaś wyznaczony adwokat udzielił pomocy prawnej stronie skarżącej. Potwierdza to orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej mieści się w zakresie czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu (post. NSA z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II GZ 26/10, LEX nr 663543), a także treść nowo obowiązującego przepisu art. 177 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 (czyli również pełnomocnik ustanowiony z urzędu po wydaniu orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Wymagany odpis opinii został doręczony skarżącej w dniu 2 czerwca 2016 r. (k. 68). W myśl zaś art 177 § 5 p.p.s.a. nie stosuje się zdania trzeciego powołanego wyżej przepisu § 4, dotyczącego biegu termu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika. Z powyższych regulacji, tj. art 177 § 5 w związku z art. 177 § 4 p.p.s.a. należy wywieść, że właściwa rada adwokacka wyznaczy innego pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy otrzyma zawiadomienie sądu, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie została sporządzona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu z zachowaniem zasad należytej staranności. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpatrywanej sprawie. W przypadku złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu przez radę adwokacką następuje zatem wskutek zawiadomienia Sądu, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie została sporządzona przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu z zachowaniem zasad należytej staranności. W istocie tak jak zauważa to referendarz, w przypadku wątpliwości dotyczących pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu strona zainteresowana winna zwrócić się o ich rozstrzygnięcie do okręgowej rady adwokackiej. (art. 28 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, Dz. U. tj. z 2002r. nr 123, poz. 1058 ze zm.). Wobec powyższego kontrolując zaskarżone sprzeciwem postanowienie Sąd uznał, że w zaskarżonym postanowieniu referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że niezadowolenie strony ze sposobu świadczonej pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu nie uprawnia Sądu do zmiany osoby pełnomocnika, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do zmiany osoby pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką. Sąd wydaje jedynie postanowienie w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazane w art. 253 § 1 p.p.s.a., po spełnieniu przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania tego prawa, natomiast wyznaczenie konkretnego pełnomocnika, w tym również nowego (kolejnego) pełnomocnika, należy do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej, co wynika z treści art. 253 § 1 i 2 p.p.s.a. Powyższe względy pozwalają na przyjęcie, że rozpoznanie wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu należało uznać za zbędne i podlegające umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 w związku z art. 249 a p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.