IV SA/Wr 250/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego postanawia: I. uchylić postanowienie Sądu z dnia 7 października 2013 r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, II. przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 250/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego. Pismem z dnia 22 lipca 2013 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W dniu 19 sierpnia 2013 r. doręczono skarżącemu wymieniony wyrok Sądu wraz z uzasadnieniem. W dniu tym skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 3 września 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych we Wrocławiu, pismem z dnia [...] 2013 r., nr [...] wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego radcę prawnego [...]. W dniu 27 września 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 18 lipca 2013 r. dopełniając jednocześnie czynności, dla której wniósł o przywrócenie terminu. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego wskazał, że pismo informujące o wyznaczeniu pełnomocnikiem odebrał w dniu 10 września 2013 r. w siedzibie Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu. Pełnomocnik wyjaśnił, że w dniu 12 września 2013 r. oraz następnie w dniu 16 września 2013 r. niezwłocznie zapoznał się z aktami sprawy w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Niezwłocznie też przygotował skargę kasacyjną , którą złożył do Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika nie uchybił on terminowi do złożenia skargi kasacyjnej swojego mocodawcy ze swej winy lecz wynikało to z faktu poinformowania go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu na 7 dni przed końcem terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik jednocześnie podkreślił, że niezwłocznie po poinformowaniu go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu skontaktował się ze skarżącym (drogą telefoniczną i mailową). Postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. Sąd odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 18 lipca 2013 r. Pismem z dnia 30 października 2013 r. pełnomocnik skarżącego złożył zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 7 października 2013 r., wniósł o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik podważył stanowisko Sądu w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił m. in., że błędnie wskazał we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, że zapoznał się z aktami sprawy w Sądzie w dniu 12 września oraz następnie 16 września 2013 r. Faktycznymi datami zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie Sądu był 11 oraz 13 września 2013 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnący dla skarżącego minął w dniu 18 września 2013 r. Od dnia wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, skarżący jak i pełnomocnik kontaktowali się drogą telefoniczną i drogą mailową do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. Pełnomocnik skarżącego wniósł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wraz ze sporządzoną skargą kasacyjną w dniu 27 września 2013 r. Na poparcie przedstawionego stanowiska pełnomocnik wskazał na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadto przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 stwierdzający, że art. 87 § 1 p.p.s.a. rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście powyższego uregulowania zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożony w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, str. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12; z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 243/11 oraz z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, publ. CBOSA). Podkreślenia przy tym wymaga, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86), stwierdził, że art. 87 § 1 p.p.s.a. rozumiany w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego dopiero z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu, w dniu 10 września 2013 r., powziął wiadomość o ustanowieniu pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Natomiast w dniu 27 września 2013 r. złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którego upływ - biorąc pod uwagę datę doręczenia odpisu wyroku stronie w dniu 19 sierpnia 2013 r. - nastąpił z dniem 18 września 2013 r. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego dokonał czynności wniesienia skargi kasacyjnej. Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzić należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 10 września 2013 r. Złożenie przez pełnomocnika skarżącego w dniu 27 września 2013 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, czyli w terminie trzydziestu dni od zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego w sposób oczywisty wykazał też brak winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Orzeczenie zawarte w pkt I Sąd oparł na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a.