IV SA/Wr 251/11

WyrokWSA we Wrocławiu2011-09-07

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego (powodzi) może być przyznany w celu rekompensaty poniesionych strat, czy jedynie w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, które nie mogą być zaspokojone z własnych zasobów?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego, zgodnie z art. 40 ustawy o pomocy społecznej, nie ma na celu rekompensowania poniesionych strat, lecz doraźne wsparcie w zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych, które nie mogą być zaspokojone z własnych zasobów. W sytuacji, gdy straty nie zagrażają podstawowemu bytowi jednostki, a pomoc została już udzielona, odmowa przyznania dalszego zasiłku jest uzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. ubiegał się o zasiłek celowy na remont domu zniszczonego w wyniku powodzi w maju 2010 r. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania dalszej pomocy, wskazując, że skarżący otrzymał już 11.000 zł, a straty nie zagrażają jego podstawowym potrzebom życiowym. Skarżący twierdził, że został zapewniony o przyznaniu łącznie 20.000 zł i poniósł znaczne koszty remontu, co postawiło go w trudnej sytuacji finansowej. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski(spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Dobosiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adw. R. S. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) w tym 23 % VAT od Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym . Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] stycznia 2011 r. ([...]), odmawiającej przyznania zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego, który uległ podtopieniu wodami gruntowymi w czasie powodzi w maju 2010 r., utrzymał w mocy wymienioną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 18 listopada 2010 r. J. R. wystąpił do organu pierwszej instancji o wypłatę zasiłku celowego w wysokości 9 000 zł, jako wyrównania do kwoty 20 000 zł przeznaczonej na usuwanie zniszczeń popowodziowych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. R. (lat 63) jest właścicielem domu w zabudowie szeregowej położonego we W. przy ul. [...], niedaleko wałów przeciwpowodziowych rzeki Widawy. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką – E. J. (lat 80). Wnioskodawca leczy się na choroby stawów, a matka na choroby serca, nadciśnienie oraz choroby wieku starczego. Miesięczny dochód rodziny strony wynosi 1.479,23 zł i obejmuje: rentę rodzinną po żonie w wysokości 681,41 zł oraz emeryturę matki w wysokości 797,82 zł. Stałe wydatki rodziny Strony, obejmujące koszty utrzymania domu i zakupu leków, wynoszą 733, 64 zł miesięcznie. Pełnoletnie dzieci Odwołującego się nie pomagają mu finansowo - syn często odwiedza ojca, córka utrzymuje z nim głównie kontakt telefoniczny. Wnioskodawca ma wykształcenie podstawowe, nie jest aktywny zawodowo. Mieszkanie Odwołującego się jest czyste, zadbane i wyposażone w sprzęt gospodarstwa domowego. Z treści rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że w związku z powodzią z maja 2010 r. Strona nie utraciła możliwości prowadzenia gospodarstwa domowego. Zalaniu nie uległy meble i wyposażenie gospodarstwa domowego. Zalana część domu (głównie piwnice) została wyremontowana (pomalowano ściany, na podłogach ułożono kafle). Wokół domu wykonano opaskę drenażową. Zgodnie z protokołem szacującym straty w budynku mieszkalnym strony z dnia 27 maja 2010 r., podczas powodzi w maju 2010 r. w domu J. R. zalane zostały pomieszczenia piwniczne do wysokości ok. 60 cm, uzasadniając potrzebę wymiany tynków, minimum 50% powierzchni kafli podłogowych oraz 5 futryn. W chwili oględzin w pomieszczeniu piwnicznym była woda. W protokole stwierdzono również prawdopodobieństwo wymiany izolacji przyziemia. strona oszacowała straty do kwoty 20 000 zł. Na potwierdzenie wykonanych robót budowlano - remontowych strona przedstawiła faktury opiewające na łączną kwotę 23.190,63 zł. W ocenie rzeczoznawcy z zakresu budownictwa, wykonane prace zawierają szereg uchybień i zostały nierzetelnie rozliczone, a ich wartość wynosi 13.490,19 zł. Zdaniem rzeczoznawcy, strona przedstawiła cześć faktur na materiały i roboty, które nie były w ogóle związane z charakterem i zakresem wykonanych prac remontowych oraz stwierdzały wykonanie prac, których w rzeczywistości nie zrealizowano. Natomiast według protokołu oględzin Nr [...] przeprowadzonych przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem izolacji przeciwwilgociowej budynku przy ul. [...] we W., na zewnątrz budynku wykonano izolację pionową ścian bez wykonania opaski. W budynku wykonano prace remontowe polegające na skuciu płytek na posadzce i tynków na ścianach w piwnicy i wykonaniu okładzin wraz z powłokami malarskimi. Posadzka oraz tynki w piwnicy nie wykazują nieprawidłowości. Wykonano konserwację skrzydeł drzwiowych. Zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji odmówił J. R. przyznania zasiłku celowego na remont budynku mieszkalnego, który uległ podtopieniu wodami gruntowymi w czasie powodzi w maju 2010 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że strona na remont budynku mieszkalnego otrzymała pomoc finansową w wysokości łącznej 11.000 zł (w tym decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. [...] zasiłek celowy w wysokości 5.000 zł). Organ wskazał ponadto, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej jest instytucją udzielającą pomocy w oparciu o zapisy ustawy o pomocy społecznej, nie pełni funkcji jednostki zatwierdzającej kosztorysy oraz gwarantującej finansowanie podejmowanych przez klientów inwestycji. Protokół zalania lub podlania - podczas powodzi w maju 2010 r. - sporządzony przez komisję powołaną zarządzeniem Dyrektora MOPS-u jest dokumentem wewnętrznym potwierdzającym fakt wystąpienia szkód i jest podstawą do rozpatrywania wniosków o pomoc na ten cel. Ważnym elementem przy ustalaniu wysokości pomocy jest stwierdzenie, czy z powodu poniesionych strat strona nie może zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. W przypadku strony poniesione straty nie spowodowały przeszkód w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Ponadto organ wskazał, że składane w trakcie prowadzonych postępowań dokumenty rachunki i faktury powinny odpowiadać stanowi faktycznemu, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji J. Rokicki podniósł, że protokołem z dnia 27 maja 2010 r. MOPS upoważnił go do wykonania prac budowlanych mających na celu usuwanie zniszczeń powstałych podczas powodzi. Do kosztorysu robót budowlanych przedłożonego przed ich rozpoczęciem organ nie miał żadnych zastrzeżeń, pozwalając na rozpoczęcie prac remontowych, a teraz wycofuje się ze swoich obietnic. Strona zakwestionowała również prawidłowość ustaleń rzeczoznawcy budowlanego - który niezasadnie zaniżył jakość i cenę wykonanych prac remontowych, czego dowodzi protokół oględzin przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 stycznia 2011 r. stwierdzających prawidłowe wykonanie wszystkich prac remontowych. Gdyby organ nie zapewniał strony o przyznaniu pomocy w wysokości 20.000 zł, z uwagi na wysokość swojego dochodu, Strona nie podjęłaby się prac w tak szerokim zakresie. Organ odwoławczy podkreślił, że w związku ze zdarzeniem losowym - powodzią, jaka dotknęła Polskę w maju i czerwcu 2010 r. - nie zostały wprowadzone żadne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, które ustalałby szczegółowe zasady przyznawania pomocy pieniężnej na usuwanie skutków powodzi, tj. określałyby warunki nabywania prawa do tej pomocy oraz zasady jej ustalania, przyznawania i wypłacania. Mając na względzie powyższe, przyznanie pomocy finansowej związanej z usuwaniem skutków powodzi, która miała miejsce w maju i czerwcu 2010 r. powinno odbywać się na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. nr 175, poz. 1362 ze zm.), dalej: ustawa. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Tak rozumiana pomoc społeczna, w myśl przepisu art. 3 ust. 1 ustawy, wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie natomiast z ust. 4 art. 3 potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Ponadto, jak wynika z przepisów art. 8 ustawy, zasadą jest, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom, których dochód nie przekracza ustawowo określonego kryterium, wynoszącego dla osób samotnie gospodarujących i osób w rodzinie, odpowiednio 477 zł i 351 zł (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. nr 127, poz. 10557 w zw. z art. 9 ust. 1 i 8 oraz art. 8 ust. 1 ustawy). Przyznanie wsparcia finansowego z pomocy społecznej niezależnie od kryterium dochodowego i w związku z wystąpieniem zdarzenia losowego, jakim niewątpliwie jest powódź, przewiduje art. 40 ustawy. W myśl przywołanego przepisu osobie, albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego może zostać przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Świadczenie to może być przyznane niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Z przywołanych przepisów wynika, że pomoc społeczna nie ma na celu rozwiązywania wszystkich problemów życiowych jednostki, jej celem jest wsparcie jednostki w dążeniach do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, w której się znalazła poprzez wsparcie w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, których nie jest w stanie zaspokoić wykorzystując własne możliwości, uprawnienia i zasoby. Pod pojęciem niezbędnych potrzeb życiowych należy przy tym rozumieć potrzeby, związane z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędne do normalnej, godnej egzystencji. Wsparcie ze środków pomocy społecznej nie jest i nie powinno być zatem ukierunkowane na wyrównywanie, rekompensowanie szkód poniesionych przez jednostkę zarówno majątkowych, jak i osobistych, w tym w następstwie zdarzeń losowych. Celom tym służą inne niż pomoc społeczna systemy świadczeniowe. Użycie przez ustawodawcę w treści przywołanego na wstępie art. 40 ustawy sformułowania, że zasiłek celowy może być przyznany osobom lub rodzinom, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego należy zatem rozumieć w ten sposób, że celem tego świadczenia jest udzielenie doraźnej pomocy, osobom które poniosły straty na skutek zdarzenia losowego, jeżeli z powodu tych strat nie mogą zaspokajać niezbędnych potrzeb życiowych, a nie jako świadczenie, które te straty ma rekompensować. Ponadto rozmiar poniesionych szkód, nie powinien być wyłącznym kryterium przyznania zasiłku, lecz kryterium uwzględnianym obok sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej wnioskującego. Przepisu art. 40 ust. 1 ustawy nie można bowiem interpretować w oderwaniu od całokształtu rozwiązań prawnych tej ustawy, w tym przepisów wyznaczających istotę, cel i zadania tej instytucji (tj. art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4). Ponadto przewidziany w art. 40 zasiłek celowy jest świadczeniem rodzajowo tożsamym z zasiłkiem określonym w art. 39 ustawy, którego istotą jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, przyznawanym tylko w innych okolicznościach. Treść art. 40 ustawy wskazuje również, że zasiłek ten należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że oceny okoliczności uzasadniających przyznanie świadczenia, jak i samo jego przyznanie, a także określenie kwoty zasiłku oraz zastrzeżenie jego zwrotu (częściowego lub całkowitego) pozostawiono swobodnej ocenie organu. Z przepisu art. 40 ustawy nie wynika zatem indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, w tym zasiłku w określonej kwocie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w następstwie powodzi, która nawiedziła Polskę w maju 2010 r. nie zostały zagrożone warunki egzystencji odwołującego się i jego rodziny. Strona nie poniosła strat w mieniu stanowiącym wyposażenie gospodarstwa domowego i nie utraciła możliwości jego prowadzenia. Miała i ma zaspokojone niezbędne potrzeby bytowe, w tym przede wszystkim potrzeby mieszkaniowe. Kolegium zauważa, że powyższych ustaleń strona nie kwestionowała ani na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, ani w odwołaniu od decyzji tego organu. Poza tym na usunięcie skutków powodzi strona uzyskała znaczną pomoc ze środków budżetu państwa w łącznej wysokości 11.000 zł. W świetle powyższych okoliczności faktycznych, jak i przywołanych na wstępie przepisów ustawy, w ocenie Kolegium, udzielenie stronie dalszej pomocy finansowej na likwidację szkód powodzi, które nie zagrażają zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych jednostki, w tym głównie potrzeb mieszkaniowych, nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy. Podkreślono ponownie, że zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że właściwy organ, po pierwsze, może, lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w przepisie art. 40 ustawy, po drugie, przyznając zasiłek celowy to organ decyduje o jego rozmiarze. Z przepisu art. 40 ustawy nie wynika zatem indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Osoby ubiegające się o przyznanie tego świadczenia muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek zostanie automatycznie uwzględniony. Zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego nie może zwalniać jednostki z obowiązku indywidualnej przezorności i być traktowany jako odszkodowanie, które pokryje wszystkie koszty związane z usunięciem strat spowodowanych przez powódź. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle wskazanych okoliczności, znajdujące się w aktach sprawy dowody w postaci opinii rzeczoznawcy budowlanego oraz protokołu oględzin Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2011 r. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Niezależnie od powyższego, Kolegium wyjaśniło że, wbrew stanowisku odwołującego się, protokół zniszczeń sporządzony przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 27 maja 2010 r. nie jest decyzją administracyjną dającą stronie określone uprawnienia, i zobowiązującą organ do określonego zachowania się - w przedmiotowej sprawie pokrycia kosztów wykonanych przez stronę prac remontowych - lecz wyłącznie dokumentem stanowiącym dowód w sprawie przyznania wnioskowanego przez stronę świadczenia. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł J. R.. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wykonał w całości wytyczne Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej dotyczące usuwania szkód spowodowanych przez powódź w maju 2010 r., tj. przedłożył kosztorys przewidzianych prac usuwających powstałe zniszczenia na jego nieruchomości, wynajął firmę budowlaną do przeprowadzenia wymienionych prac, rozliczył wykonanie wymienionych prac fakturami imiennymi do uzgodnionej z organem kwoty, tj. do 20.000 zł, wykonał wymienione prace w terminie wskazanym przez organ, tj. do dnia 20 października 2011 r. (zakończenie nastąpiło w dniu 15 września 2010 r.). Podniósł, że mimo spełnienia wszystkich wytycznych odmówiono mu wypłaty trzech rat zasiłku. Gdyby organ I instancji nie zapewnił go, że otrzyma trzecią ratę zasiłku do kwoty 20.000 zł, z uwagi na swoją sytuację materialno – bytową nie byłby w stanie "pokryć i przeprowadzić tak szerokich prac powstałych zniszczeń". Firma budowlana, która wykonała wymienione prace oczekuje zapłaty trzeciej, "zastraszając (...) sądami i karnymi odsetkami". Zdaniem skarżącego, MOPS wycofując się z pierwotnych ustaleń i uzgodnień postawił go "w tragicznej sytuacji". Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy decyzja nie narusza prawa materialnego oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w badanej sprawie były przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z jej art. 40 ust. 2 i 3, zasiłek celowy specjalny może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Przystępując do oceny stanu przedmiotowej sprawy należy przypomnieć, że na podstawie sporządzonego przez Komisję MOPS we W. w dniu 27 maja 2010 r. protokołu zniszczenia budynku skarżącego w wyniku zalania lub podlania podczas powodzi w maju 2010 r. ewidencjonującego szkody poniesione przez skarżącego, decyzjami z dnia 2 czerwca 2010 r. i 21 lipca 2010 r. przyznano mu pomoc finansową z pomocy społecznej w łącznej wysokości 11.000 zł. Skarżący utrzymywał, że organ pomocy społecznej zapewnił go, że przyznana mu pomoc na usunięcie skutków powodzi wyniesie 20.000 zł. W związku z tym oczekiwał wydania przez wymieniony organ kolejnej decyzji uzupełniającej udzieloną mu wcześniej pomoc finansową o kwotę obejmującą w sumie 20.000 zł. Stwierdził, że na konto powyższego wykonał szereg prac remontowych, a odmowa organu postawiła go w bardzo trudnej sytuacji finansowej związanej z niemożnością spłaty zaciągniętych na tę okoliczność zobowiązań (długów). Do akt przedłożył rachunki i faktury za wykonane roboty budowlane i zakup materiałów na kwotę 23.190, 63 zł. Stwierdzenie skarżącego, że organ zapewnił go, iż otrzyma trzecią ratę zasiłku do kwoty obejmującej łącznie 20.000 zł nie znajduje materialnego potwierdzenia w aktach sprawy. Ze znajdującego się w nich protokołu zniszczenia w wyniku zalania lub podlania podczas powodzi w maju 2010 r. sporządzonego przez specjalnie powołaną Komisję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że w rezultacie powodzi w budynku mieszkalnym skarżącego "wystąpiły następujące straty: piwnice domu zostały zalane do wysokości ok. 60 cm. Wymiana tynków powyżej poziomu zalania. Do wymiany pięć sztuk drzwi oraz brama garażowa. Pomieszczenia piwniczne w dalszym ciągu są pod wodą. Prawdopodobnie wymiana izolacji przyziemia. Konieczne osuszenie tynków w zalanych pomieszczeniach. Właściciel szacuje straty do kwoty ok. 20.000 zł. W pomieszczeniach piwnicznych wskazana nowa wylewka". Zwrot zawarty w treści protokołu, że "właściciel szacuje straty do kwoty 20.000 zł" z pewnością nie może być utożsamiany ze stanowiskiem komisji w kwestii miarodajnego ustalenia wysokości strat popowodziowych, lecz zawiera wyłącznie opinię strony wyrażoną na wskazany temat. Opinia ta nie ma dla organu prawnie wiążącego charakteru, lecz wyraża subiektywny pogląd skarżącego w sprawie szacowanych strat. Weryfikacja zasadności sumy zgłoszonych strat z pewnością wymaga wiedzy fachowej uwzględniającej znajomość ceny materiałów budowlanych i kosztorysów poszczególnych prac remontowych. Trudno zakładać, by wiedzą taką legitymowali się pracownicy organu pomocy społecznej wchodzący w skład Komisji dokonującej ewidencji szkód popowodziowych zaistniałych w budynku strony, jak i sama strona. W związku z tym ocenę wykonanych robót powierzono rzeczoznawcy budowlanemu. Z opinii technicznej, opracowanej na zlecenie MOPS, dołączonej do akt niniejszej sprawy, dotyczącej wykonanych prac remontowych w piwnicy domu jednorodzinnego skarżącego po zalaniu wodą powodziową w maju 2010 r., sporządzonej przez rzeczoznawcę z zakresu budownictwa wynika, że wartość wykonanych prac remontowych wynosi 13.490,19 zł. Zdaniem rzeczoznawcy, przedstawione przez stronę rozliczenie za wykonane roboty budowlane budzi uzasadnione wątpliwości. Właściciel przedstawił do rozliczenia część faktur na materiały i roboty, które nie były w ogóle związane z charakterem i zakresem wykonanych prac remontowych. Wprawdzie, zarówno w postępowaniu administracyjnym strona kwestionowała zasadność i prawidłowość wyliczeń dokonanych przez rzeczoznawcę budowlanego, lecz swojego subiektywnego stanowiska w żaden sposób nie zweryfikowała, w szczególności poprzez przedłożenie wyliczenia dokonanego przez innego rzeczoznawcę, które zawierałoby odmienną ocenę sytuacji. W konsekwencji można skonstatować, że wbrew zarzutowi skargi, dotyczącemu braku realizacji wytycznych MOPS sformułowanych w protokole szkód z dnia 27 maja 2010 r. wskazać należy, że omawiany protokół jest jedynie dokumentem potwierdzającym fakt wystąpienia szkody i stanowi podstawę do rozpatrywania wniosków o pomoc na ten cel. Protokół ten nie stanowi decyzji administracyjnej, która zobowiązuje organ pomocy społecznej do określonego zachowania się, tj. pokrycia wykonanych przez skarżącego prac remontowych, skarżący zatem nie może na jego podstawie egzekwować od MOPS zapłaty należności za wykonane prace. Nie można tym samym twierdzić, że zapisy protokołu upoważniały skarżącego do wykonania prac budowlanych mających na celu usuwanie zniszczeń powstałych podczas powodzi. Sąd jednocześnie podzielił argumentację organu odwoławczego wskazującą, że w następstwie powodzi, która nawiedziła Polskę w maju 2010 r. nie zostały zagrożone warunki egzystencji skarżącego i jego rodziny. Skarżący nie poniósł strat w mieniu stanowiącym wyposażenie gospodarstwa domowego i nie utracił możliwości jego prowadzenia. Miał i ma zaspokojone niezbędne potrzeby bytowe, w tym przede wszystkim potrzeby mieszkaniowe. Powyższych ustaleń skarżący nie kwestionował ani na etapie postępowania administracyjnego ani postępowania sądowego. Poza tym na usunięcie skutków powodzi skarżący uzyskał znaczną pomoc ze środków budżetu państwa. W świetle powyższych okoliczności faktycznych, jak i przywołanych na wstępie przepisów ustawy, w ocenie Sądu, udzielenie stronie dalszej pomocy finansowej na likwidację szkód powodzi, które nie zagrażają zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych jednostki, w tym głównie potrzeb mieszkaniowych, nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy. Jak trafnie podkreślił organ odwoławczy, zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego należy do fakultatywnych form pomocy społecznej, co oznacza, że właściwy organ, po pierwsze, może, lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w przepisie art. 40 ustawy, po drugie, przyznając zasiłek celowy to organ decyduje o jego rozmiarze. Z przepisu art. 40 ustawy nie wynika zatem indywidualne roszczenie o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Osoby ubiegające się o przyznanie tego świadczenia muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek zostanie automatycznie uwzględniony. Zasiłek celowy z tytułu zdarzenia losowego nie może zwalniać jednostki z obowiązku indywidualnej przezorności i być traktowany jako odszkodowanie, które pokryje wszystkie koszty związane z usunięciem strat spowodowanych przez powódź. Zatem organy orzekające, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 kpa. W ocenie Sądu zaskarżone decyzje wydane zostały zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a Sąd nie stwierdził takiego uchybienia prawa, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić. Orzeczenie zawarte w pkt II sentencji oparto na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło