IV SA/Wr 253/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-07-14
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności podane przez wnioskodawczynię, dotyczące represji i działalności w latach powojennych, stanowią podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na gruncie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności podane przez skarżącą, takie jak nocne rewizje, aresztowanie ojca, wykluczenie społeczne, pozbawienie środków do życia, aresztowanie w latach 50-tych i 70-tych, a także zatrzymanie w 1984 r., nie spełniają przesłanek określonych w art. 1-4 ustawy o kombatantach, które są niezbędne do przyznania uprawnień kombatanckich. W związku z tym, decyzja organu odmawiająca przyznania tych uprawnień została uznana za zgodną z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca E. W. wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na represje i działalność w latach powojennych. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając, że przedstawione okoliczności nie spełniają wymogów ustawy o kombatantach. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżąca zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieuwzględnienie rekomendacji stowarzyszenia oraz błędną interpretację przepisów dotyczących represji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powołując się na art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek E. W. , utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu skargi podał, że wyżej wymienioną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] odmówiono E. W. przyznania uprawnień kombatanckich.
W dniu 3 lutego 2011 r. strona w ustawowym terminie wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
W ocenie organu analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji jednoznacznie pozwala wykluczyć, by do strony miały zastosowanie przepis ustawy o kombatantach, według której uprawnienia kombatanckie przyznawane są za działalność kombatancką lub za działalność równorzędną z działalnością kombatancką. Jak podkreślono, uprawnienia kombatanckie nie przysługują wszystkim osobom, które doznały represji okresu wojennego i powojennego. Obowiązująca ustawa o kombatantach enumeratywnie wylicza tytuły z jakich możliwe jest przyznanie uprawnień wnikających z ustawy z dnia 21 stycznia 1991 r. Natomiast podnoszone przez stronę okoliczności nie stanowią represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka, ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Zaakcentowano ponadto, że Kierownik Urzędu nie kwestionuje cierpień, jakich doznała strona w okresie powojennym, podnoszone przez stronę okoliczności, nie stanowią jednak represji w rozumieniu art. 1 - 4 ustawy o kombatantach. Ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania przepisów ustawy i przyznania uprawnień z niej wynikających z innego tytułu niż w niej wymieniony.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję E. W. wniosła o uchylenie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 §1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ orzekający rekomendacji dotyczącej wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenia całego materiału dowodowego i wydanie decyzji nie znajdującej oparcia w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, a także art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niewskazanie w decyzji dowodów, które organ uznał za udowodnione i przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Podniosła ponadto zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego poprzez uznanie, że stosowane wobec skarżącej represje nie mieszczą się w katalogu represji wymienionych w tym przepisie.
Zdaniem skarżącej organ wydając decyzję w przedmiotowej sprawie nie uwzględnił wydanej w dniu 19 stycznia 2011 r. rekomendacji wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich mimo, że z rekomendacji tej wynika, że stosowano wobec
skarżącej represje za czyn związany z działalnością na rzecz suwerennego, niepodległego Państwa Polskiego w latach 80- tych. Podniosła, że w uzasadnieniu rekomendacji wskazano, że załączone do wniosku dowody świadczące o politycznej represji w latach 1945-1985 są wiarygodne i mogą stanowić podstawę do uzyskania uprawnień kombatanckich przy zastosowaniu art. 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z rekomendacji tej wynika, że stosowano "represje i przeszacowania" zarówno wobec niej, jak i jej rodziny przez okupanta radzieckiego i Urząd Bezpieczeństwa PRL w latach 1945 - 1950. W 1940 r. aresztowany został ojciec skarżącej, o czym nie mogła mówić. Będąc dzieckiem żyła "pod presją, w atmosferze zastraszania". W latach 50-tych i 70-tych, jak podaje, była więziona oraz kierowano pod jej adresem nieuzasadnione oskarżenia, co należy kwalifikować jako ciąg represji. Skarżąca podała, że w 1954 r. publicznie powiedziała, że jej ojca aresztowało NKWD, wtedy kiosk, w którym pracowała został zdemolowany, czego konsekwencje musiała ponieść poprzez pokrycie wszystkich kosztów związanych ze zdemolowaniem kiosku. W związku ze zdemolowaniem kiosku została aresztowana na okres 3 miesięcy. Karę odbyła w więzieniu w T.
Podniosła także, że w czasie manifestacji w dniu 31 sierpnia 1984 r. we W przy ul. [...] została niesłusznie zatrzymana za działalność polityczną. Decyzja Kolegium do Spraw Wykroczeń przy Naczelniku Dzielnicy W. z dnia 31 sierpnia 1984 r. nr rej. 1397/84 została postanowieniem z dnia 12 lipca 2010 r. uznana przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu II Wydział Karny za nieważną na podstawie art. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Z powyższego zdaniem skarżącej jednoznacznie wynika, że zatrzymanie, które wobec niej zastosowano, było związane z działalnością na rzecz niepodległego Państwa Polskiego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle tych przepisów zbadania przez Sąd wymaga kwestia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami cytowanej wyżej ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), a także z przepisami postępowania administracyjnego.
Oceniając decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w powyższym zakresie, Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na treść kwestionowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia sprawy.
Jako materialnoprawna podstawa zaskarżonej decyzji wskazane zostały art. 21 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Określone w tej ustawie uprawnienia kombatanckie przysługują, zgodnie z jej art. 21: "osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4 ...". Stosownie zaś do art. 22 ust. 1: "o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (...) na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby (...)". Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 ustawy o kombatantach, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Za działalność kombatancką uznaje się:
1) pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie,
2) uczestniczenie w ramach polskich formacji i organizacji wojskowych w I wojnie światowej, w powstaniach narodowych i walkach o odzyskanie lub utrzymanie terytoriów Rzeczypospolitej Polskiej,
3) pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945,
4) pełnienie służby wojskowej w armiach sojuszniczych, a także w sojuszniczych organizacjach ruchu oporu w okresie wojny 1939-1945, z wyjątkiem formacji Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (NKWD) oraz innych specjalnych formacji, które prowadziły działalność przeciwko ludności polskiej,
5) pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej,
6) uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu,
7) uczestniczenie w tzw. Niszczycielskich Batalionach ("Istriebitielnych Batalionach") na dawnych ziemiach polskich w województwach: lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i wołyńskim w obronie ludności polskiej przed ukraińskimi nacjonalistami, w latach 1944-1945.
Ustawa o kombatantach w art. 2 uznaje za działalność równorzędną z działalnością kombatancką:
1) pełnienie funkcji cywilnych we władzach powstań narodowych oraz w administracji podziemnego Państwa Polskiego w okresie wojny 1939-1945, a także w podziemnych niepodległościowych organizacjach cywilnych w latach 1945-1956,
2) udział w okresie do 31 grudnia 1945 r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych,
3) prowadzenie w okresie wojny 1939 - 1945 zorganizowanego i profesjonalnego tajnego nauczania dzieci i młodzieży,
3¹) dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci,
4) zaokrętowanie marynarzy polskich w charakterze członków załogi na statku bandery własnej lub bandery koalicyjnej, przeznaczonym do działań wojennych w okresie wojny 1939-1945,
5) uczestniczenie w latach 1914-1945 w walkach o polskość i wolność narodową Śląska, Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Gdańska, Pomorza i Ziemi Kaszubskiej oraz Warmii i Mazur, a także innych ziem zagarniętych przez zaborców,
6) czynny udział w zbrojnym wystąpieniu o wolność i suwerenność Polski w Poznaniu w czerwcu 1956 r., który spowodował śmierć lub uszczerbek na zdrowiu,
7) poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych.
Zgodnie z art. 3 ustawy o kombatantach, do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką zalicza się również czas przebywania:
1) w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarządowi do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno-Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością kombatancką, o której mowa w art. 1 ust. 2,
2) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, a także w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski - spowodowanego działalnością, o której mowa w art. 1 ust. 2 i art. 2. (art. 3 ustawy o kombatantach).
Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach, zarzut naruszenia którego został zawarty w skardze, przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania:
1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:
a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,
b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,
c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,
2) z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach,
3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych:
a) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR,
b) na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR,
4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.
W myśl art. 4 ust. 2 ustawy, przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia.
Okoliczności podane przez skarżącą we wniosku z dnia 15 grudnia 2010 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich, tj. nocne rewizje stalinowskie w 1945 r., aresztowanie ojca przez NKWD, wykluczenie społeczne w 1952 r., pozbawienie środków utrzymania i dachu nad głową, w 1955 r. aresztowanie i osadzenie rzekomo za zniszczenie mienia i manko oraz: 31 sierpnia 1984 r. nałożenie sankcji karnej za udział w manifestacji patriotycznej, nie dają podstaw – w świetle przytoczonych wyżej przepisów art. 1 – art. 4 ustawy o kombatantach - do przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. W tej sytuacji trafnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich.
Z przytoczonych przepisów wynika, że decyzje wydawane na ich podstawie mają charakter związany, co oznacza, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie może przyznać uprawnień kombatanckich, jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki, od których spełnienia zależy przyznanie uprawnień kombatanckich.
Prawidłowo jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ powołał art. 21 ust. 1 w związku z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom, (...). Stosownie zaś do art. 22 ust. 1 ustawy, o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Rekomendacji udziela się bez względu na to, czy osoba ubiegająca się o uprawnienia zgłosi zamiar wstąpienia do stowarzyszenia. Na podstawie decyzji o przyznaniu przez Kierownika uprawnień określonych w ustawie Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydaje odpowiednie zaświadczenie.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika również, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie może przyznać uprawnień kombatanckich, jeżeli nie zostaną potwierdzone fakty, o których mowa w art. 1 do art. 4 ustawy, a złożony przez osobę zainteresowaną wniosek nie jest "udokumentowany" - przy czym należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 80 k.p.a. to, czy dana okoliczność została udowodniona Kierownik Urzędu zobligowany jest oceniać "na podstawie całokształtu materiału dowodowego". Wprawdzie stosownie do powołanego wyżej art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie zainteresowanej, to jednak nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, jak tego wymaga art. 7 k.p.a. W tym kontekście należy podkreślić, że z akt sprawy wynika, że organ rozstrzygający sprawę poddał analizie stan faktyczny sprawy, a dokonana przez ten organ ocena odpowiada wymogom k.p.a. Pismem z dnia 17 grudnia 2010 r., stosownie do treści art. 22 ust.1 i 2 ustawy, organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich o rekomendację stowarzyszenia właściwego dla określonej działalności kombatanckiej lub represji, oraz poświadczenie za zgodność z oryginałem kopii dokumentów przedłożonych wraz z wnioskiem. Nadesłane przez skarżącą kopie dokumentów potwierdzone za zgodność z oryginałem włączono do akt sprawy w dniu 13 stycznia 2011 r., natomiast wymagana rekomendacja została przez skarżącą złożona na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy wraz z pismem z dnia 2 lutego 2011 r. Zdaniem Sądu, dokonana przez organ ocena dowodów nie została skutecznie podważona przez skarżącą, która również w dalszym postępowaniu administracyjnym, tj. na etapie ponownego rozpatrywania sprawy stosownie do art. 127 § 3 kpa, nie wskazała wynikającej z przepisów ustawy o kombatantów podstawy przyznania uprawnień kombatanckich.
W odniesieniu do zarzutu skarżącej dotyczącego nieuwzględnienia złożonej przez nią rekomendacji z dnia 19 stycznia 2011 r. wystawionej przez Związek Więźniów Politycznych i Represjonowanych Okresu Stalinowskiego należy podkreślić, że w myśl powoływanego już art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach, o spełnieniu warunków stanowiących podstawę uprawnień kombatanckich oraz o ich przyznaniu osobie uprawnionej orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. W świetle tego przepisu prawa praz oraz powołanego już art. 21 ust. 1 ustawy, źródłem uprawnień kombatanckich jest działalność kombatancka zainteresowanej osoby, jej działalność równorzędna z działalnością kombatancką, bądź represja (art. 1 ust. 2, art. 2, art. 3 lub art. 4 ustawy o kombatantach). Rekomendacja jest natomiast jednym z dowodów na okoliczność tego rodzaju działalności (represji), podlegającym ocenie przez organ orzekający z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Brak rekomendacji nie wyklucza automatycznie przyznania uprawnień, tak jak przedstawienie rekomendacji nie przesądza samo przez się o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Tryb wydawania rekomendacji i skutki procesowe rekomendacji (lub jej odmowy) nie są ustawowo określone. Jednakże właściwe stowarzyszenie, ze względu na ustawowe wprowadzenie rekomendacji jako warunku formalnego traktowanego na równi z udokumentowanym wnioskiem, współuczestniczy w rozstrzyganiu spraw przyznawania uprawnień kombatanckich W postępowaniu o przyznanie uprawnień kombatanckich rekomendacja jest traktowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich jako jeden z elementów materiału dowodowego, podlegający ocenie organu orzekającego w sprawie. Nie może natomiast przesądzać jednoznacznie, tak jak zdaje się rozumieć skarżąca o wydaniu decyzji tożsamej z jej treścią. Przesłanką przyznania uprawnień kombatanckich jest, jak to już wyżej powiedziano, wykazanie przez wnioskodawcę stosownymi dokumentami spełnienie przez niego jednej z ustawowo określonych i wyliczonych w sposób wyczerpujący przesłanek o jakich mowa w art. 1 do art. 4 ustawy o kombatantach. Przedłożona przez skarżącą rekomendacja zawiera stanowisko organu, który je wydał, co do oceny przedłożonych przez skarżącą dokumentów mających świadczyć o spełnianiu przez skarżącą przesłanek do przyznania uprawnień kombatanckich, jednakże ocena zebranych i przedłożonych dowodów, w tym także rekomendacji, pod względem spełniania przez zainteresowanego ustawowych przesłanek do przyznania uprawnień kombatanckich należy do organu rozstrzygającego sprawę. Postępowanie o przyznanie uprawnień kombatanckich toczy się, jak już wyżej powiedziano, w ramach i na zasadach określonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy te statuują zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażającą się między innymi w nakazie oceny wszystkich faktów i środków dowodowych w sposób nieskrępowany przyjętymi z góry założeniami. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wystarczająco jednoznaczny, aby uznać, że skarżąca nie należy do kręgu osób, którym przysługują uprawnienia określone w ustawie o kombatantach, co organ trafnie ustalił i ocenił.
W tej sytuacji, uznać należy, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowanie administracyjnego w stopniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym także przepisów, których zarzut naruszenia podniesiono w skardze wniesionej do Sądu administracyjnego. Żadna z okoliczności podanych i opisanych przez skarżącą we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie nie odpowiada żadnej z przesłanek wymienionych w przepisach art. 1 ust. 2 do art. 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego będących podstawą przyznania uprawnień kombatanckich, co Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w wydanych w sprawie decyzjach trafnie ocenił.
Z powyższych względów skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw, podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło