IV SA/Wr 258/16

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [....] w przedmiocie uchylenia decyzji uznającej za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku, odmowy uznania za osobę bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył dwa wnioski o przyznanie prawa pomocy, tj. jeden w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (k-20), a drugi w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k-27). W ich uzasadnieniu podał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i uczącą się córką (lat [...]). W dniu składania wniosku posiada status osoby bezrobotnej, co potwierdza zaświadczanie z urzędu pracy, z którego wynika, że skarżący od dnia [...] czerwca 2016 r. posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Żona skarżącego jest od dnia [...] października 2014 r. również zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Córka pobiera stypendium za wyniki w nauce w kwocie [...] zł. Skarżący wyjaśnił, że przed rejestracją w urzędzie pracy prowadził działalność gospodarczą, która wymaga dużych kosztów i z tytułu której miesięczny dochód netto wyniósł około [...] zł. Miesięczny dochód żony z tytułu umowy zlecenie wynosi zaś około [...] zł. Podał, że posiada dom o powierzchni 100 m2 o wartości około [...] i dom letniskowy o wartości około [...] zł. W odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 29 czerwca 2016 r. skarżący w piśmie z dnia 11 lipca 2016 r. podał, że ze względu na wysokie koszty prowadzenia działalności gospodarczej, składki ZUS, cyklicznie zawiesza działalność gospodarczą. Poszukuje wówczas zleceń i wznawia działalność kiedy przewidywany obrót zagwarantuje opłacenie składek ZUS. Potwierdza to wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, gdzie znajduje się 6 wpis o zawieszeniu działalności gospodarczej, zaś ostatni taki wpis ma datę 5 maja 2016 r. Z nadesłanego wydruku podatku wynika, że skarżący uzyskał w kwietniu przychód w kwocie [...], koszty wyniosły 3528,51, a dochód [...] zł. Z wydruku tego wynika ponadto, że w maju przychód wyniósł [...], koszty wyniosły 221,14. We wcześniejszych miesiącach skarżący nie uzyskał przychodu. Z wydruku z wyciągu z konta bankowego małżonków i konta skarżącego wynika, że opłaty związane z utrzymaniem wyniosły w lipcu: 598,91 zł (prąd), nieczystości 75 zł, gaz 351,52 zł, w czerwcu: telefon 25 zł, w maju: telefon 25 zł, 100zł, 78,84 zł, woda 401,70 zł, kwartalna rata podatku od nieruchomości 317 zł i 81 zł, gaz 194,13 zł, nieczystości 75 zł, prąd 816,49 zł. Ponadto z konta skarżącego wynika, że składki za kwiecień i maj z tytułu ubezpieczeń społecznych związanych z działalnością gospodarczą wyniosły: w czerwcu [...] zł, a w kwietniu [...] zł. Podatek Vat za maj wyniósł [...] zł, a za kwiecień [...] zł. Na to konto wpływało także stypendium córki w wysokości [...] zł. Na dzień 11 lipca 2016 r. saldo końcowe na rachunku bankowym małżonków wyniosło [...] zł, a na dzień 30 kwietnia 2016 r. środki pieniężne wynosiły [...] zł. Na tym rachunku w okresie od 11 kwietnia do 11 lipca 2016 r. liczba uznań wyniosła 8, a suma tych uznań wyniosła [...] zł. Na rachunku bankowym skarżącego za okres od 7 kwietnia 2016 do 21 czerwca 2016 r. suma uznań wyniosła [...] zł, a suma obciążeń [...] a saldo końcowe wyniosło [...] zł. Skarżący nadesłał także kopie umów o dzieło zawartych przez żonę (wykonawcę), a kwoty uzyskane przez żonę z tych umów znajdują się na rachunku bankowym małżonków. Z zeznania podatkowego córki za 2015 r. wynika, że uzyskała ona kwotę [...] zł (stypendium) niepodlegającą opodatkowaniu. Z zeznania podatkowego małżonków wynika, że skarżący uzyskał dochód w wysokości [...] zł, a jego żona w kwocie [...] zł. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Zgodnie z art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze, że skarżący i jego żona posiadają status osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku, w tym żona skarżącego posiada ten status w dłuższym okresie czasu (niespełna dwa lata) oraz fakt zawieszenia działalności gospodarczej przez skarżącego i utraty dochodu z tego tytułu, jak również fakt, że zawieszenie jest spowodowane brakiem zleceń umożliwiających opłacenie składek ZUS, oraz okoliczność, że niskie stypendium naukowe zostało przyznane córce na rok szkolny 2015 /2016, a więc miało charakter okresowy, a także wysokość wykazanych wydatków i stan rachunków bankowych potwierdzających wysokość utraconego dochodu przyjąć trzeba, że skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, co orzeczono w pkt I sentencji. Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "b" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 tej ustawy do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "b" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.