IV SA/Wr 26/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Sędzia NSA – Henryk Ożóg (spr.) Sędzia WSA – Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. T. K. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania doraźnej pomocy pieniężnej oddala skargę. Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2008 r. J. T. K. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, o przyznanie pomocy pieniężnej ze środków budżetowych znajdujących się w dyspozycji Kierownika Urzędu. Podał, że jest osobą samotną, wymagającą przyjmowania leków i stałej opieki - całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Na dowód tego dołączył wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. W 2002 r. dwukrotnie przebył udar mózgowy. W marcu 2008 r. był hospitalizowany w celu operacyjnego leczenia tętniaka aorty brzusznej z powikłanym przebiegiem pooperacyjnym. Utrzymuje się jedynie z emerytury. Pismem z dnia 3 lipca 2008 r. Kierownik Urzędu wystąpił na podstawie art. 19 ust. 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.), dalej: ustawa, do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we Wrocławiu, dalej: Ośrodek, o zajęcie stanowiska zawierającego informację o sytuacji rodzinnej, materialnej J. T. K. oraz pomocy udzielanej mu przez Ośrodek, a także opinię co do zasadności przyznania pomocy pieniężnej ze środków budżetowych znajdujących się w dyspozycji Kierownika Urzędu. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Ośrodka zaopiniował pozytywnie udzielenie pomocy pieniężnej przez Kierownika Urzędu. Ustalono, że J. T. K. (wdowiec) mieszka z rodziną (córką i wnuczkami) w domu jednorodzinnym. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i dwiema wnuczkami w wieku 20 i 11 lat. Na dochód rodziny składają się: emerytura strony w wysokości 1830,68 zł, wynagrodzenie za pracę córki (1/2 etatu - 463,46 zł) oraz alimenty w kwocie 500 zł, które córka J. T. K. otrzymuje na swoje dzieci. Łączny dochód w rodzinie wynosi zatem 2794, 32, co w przeliczeniu na jedną osobę daje kwotę 698,58 zł. Potwierdzono niepełnosprawność strony, niedowład połowiczny prawostronny po dwukrotnym udarze mózgu, operacyjne leczenie tętniaka aorty brzusznej oraz liczne powikłania pooperacyjne oraz inne choroby współistniejące. Powyższe oznacza, że strona wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego. Ponadto J. T. K. ponosi koszty zakupu leków w kwocie od 150 do 300 zł. Znaczne wydatki rodzina ponosi na utrzymanie domu, który jest ogrzewany gazem (rachunek za miesiąc maj wyniósł 960,33 zł). Na pozostałe miesięczne opłaty składają się: podatek od nieruchomości - 21,58 zł, energia elektryczna - 80 zł, zużycie wody - 89,16 zł. J. T. K. nie korzystał dotychczas ze świadczeń pomocy społecznej. Zdaniem Kierownika Ośrodka, uwzględniając sytuację rodzinną, materialną i trudną sytuację zdrowotną J.T. K. zasadnym jest udzielenie mu pomocy przez Kierownika Urzędu. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu na podstawie art. 104 §1 kpa w związku z art. 19 ust. 6 ustawy odmówił przyznania J. T. K. doraźnej pomocy pieniężnej. W uzasadnieniu wskazano, że jego miesięczny dochód wynosi 1830, 86 zł, a J.T. K. nie przedstawił dokumentacji potwierdzającej ponoszenie kosztów leczenia przekraczających możliwości finansowe. We wniosku z dnia 7 września 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy J.T. K. podał, że znajduje się w ciężkiej sytuacji życiowej, dochód na osobę w rodzinie wynosi 698, 58 zł. Jednocześnie powołał się na pozytywną opinię Ośrodka wyrażoną w postanowieniu z dnia 7 sierpnia 2008 r. Do wniosku dołączył faktury za zakup lekarstw i zaświadczenie o stanie zdrowia. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 19 ust. 6 ustawy uchylił decyzję z dnia 20 sierpnia 2008 r. i przyznał J. T. K. doraźną pomoc pieniężną w wysokości 500 zł. W uzasadnieniu wskazano, że Kierownik Urzędu uwzględnił informacje Dyrektora Ośrodka o sytuacji rodzinnej J.T. K. (prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i dwiema wnuczkami, które sprawują nad nim opiekę, a miesięczny dochód rodziny wynosi 698, 58 zł na osobę), oraz okoliczność złego stanu jego zdrowia (osoba niezdolna do samodzielnej egzystencji, w stanie po dwukrotnym udarze mózgu m.in. z niedowładem połowicznym prawostronnym). Pismem z dnia 16 października 2008 r. J. T. K. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Uznał przyznaną kwotę pomocy pieniężnej za zbyt niską. Wniósł o przyznanie pomocy pieniężnej w kwocie 1765 zł. Powyższe uzasadnił ponoszeniem znacznych wydatków związanych z wiekiem, niepełnosprawnością (niezdolnością do samodzielnej egzystencji), złym stanem zdrowia i koniecznością uregulowania zobowiązań kredytowych zaciągniętych w związku z wysokimi kosztami leczenia oraz zakupu leków. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu na podstawie art. 104 §1 kpa, art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., art. 19 ust. 6 ustawy uchylił decyzję z dnia [...] i przyznał J.T. K. doraźną pomoc pieniężną ze środków budżetu państwa znajdujących się w dyspozycji Kierownika Urzędu w wysokości 1765 zł, zaliczając na jej poczet wcześniej przyznaną pomoc w kwocie 500 zł. W uzasadnieniu wskazano, że po wniesieniu skargi ponownie przeanalizowano przedłożoną dokumentację sprawy i uwzględniając trudną sytuację życiową wnioskodawcy Kierownik Urzędu uwzględnił skargę w całości i przyznał wyższą pomoc indywidualną w kwocie 1265 zł. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł J. T. K. Oświadczył, że nie zgadza się na zaliczenie na poczet przyznanej pomocy w wysokości 1765 zł kwoty 500 zł przyznanej na podstawie decyzji z dnia 17 września 2008 r. Takie rozstrzygnięcie jest zdaniem skarżącego niesprawiedliwe. Oświadczył, że otrzymał pomoc pieniężną od Ośrodka na podstawie przeprowadzonego wywiadu. Ponadto jest wdowcem, ma 83 lata i stan jego zdrowia pogarsza się. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazano, że szczególna opieka państwa nad kombatantami, ofiarami represji i pozostałymi po nich wdowami lub wdowcami realizowana jest poprzez wypłatę comiesięcznych dodatków do rent i emerytur, natomiast doraźną pomocą pieniężną mogą zostać dodatkowo objęte wyżej wymienione osoby znajdujące się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej. Wskazano, że Kierownik Urzędu dysponuje ograniczonym budżetem przeznaczonym na pomoc socjalną i musi brać pod uwagę potrzeby innych wnioskodawców. Budżet ten na rok 2008 wynosił 11 000 000 zł, zaś do dnia 31 grudnia 2008 r. wydano 26 095 decyzji dotyczących pomocy pieniężnej, wyczerpując w całości kwotę przeznaczoną na tę formę pomocy, co oznacza, że w przeliczeniu na jedną decyzję Kierownik Urzędu dysponował statystycznie kwotą niespełna 422 zł. Wskazano dalej, że J. T. K. jako kombatant jest uprawniony do otrzymywania wraz ze świadczeniem emerytalno-rentowym, stałych dodatków: kombatanckiego, kompensacyjnego i ryczałtu energetycznego w łącznej wysokości 302,89 zł miesięcznie. Wypłacana z tego tytułu każdego miesiąca kwota w skali rocznej wynosi 3634,68 zł. Urząd wziął jednak pod uwagę fakt, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i po ponownym rozpatrzeniu sprawy, przyznał pomoc oraz następnie podwyższył ją na prośbę skarżącego do wnioskowanej wysokości. Kierownik Urzędu nie znalazł jednocześnie podstaw, aby przyznać pomoc finansową w jeszcze wyższej kwocie. W jego ocenie bowiem sytuacja zdrowotna i materialna J. T. K. nie uzasadnia jeszcze dalej idącego odstąpienia od przyjętych, mających zagwarantować sprawiedliwy rozdział środków znajdujących się w dyspozycji Kierownika Urzędu pomiędzy potrzebujących wnioskodawców, stawek, na podstawie których proponowana jest pomoc pieniężna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów prawa, zwłaszcza cytowanej ustawy o kombatantach, natomiast sąd administracyjny ocenia jedynie czy kwestionowane orzeczenie zostało wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego. Z tego względu Sąd nie jest władny orzekać tak, jak czyni to organ administracyjny, nie jest kolejną instancją administracyjną. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji został powołany przepis art. 19 ust. 6 ustawy, który stwarza możliwość przyznania kombatantowi stosownej pomocy pieniężnej. Przepis ten jednak nie wiąże organu orzekającego w sprawie, na jego podstawie organ ten działa w ramach uznania administracyjnego. Stwierdzić jednakże należy na wstępie, że skarżący kwestionuje decyzję administracyjną wydaną w trybie samokontroli. Przepis art. 54 §3 p.p.s.a., powołany w zaskarżonej decyzji stanowi bowiem, iż organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zaskarżona decyzja natomiast uchyla decyzję wcześniejszą Kierownika Urzędu, którą skarżącemu przyznano taką pomoc w kwocie 500 zł i odnosząc się pozytywnie do argumentacji skargi pomoc tę określa w takiej kwocie jak ją wyliczył skarżący. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że orzeczenie to zapadło zgodnie z regułą art. 54 § 3 p.p.s.a., w której najistotniejszą przesłanką nowego orzeczenia jest uwzględnienie skargi w całości. Jednak nie można zgodzić się z takim podejściem skarżącego do omawianej kwestii, wedle którego z kwoty 1765 zł nie powinna być odejmowana kwota 500 zł przyznana decyzją wcześniejszą. Decyzja ta bowiem została uchylona przez Kierownika Urzędu a w jej miejsce wydano nowe orzeczenie określające wyższą kwotę pomocy, oczekiwaną przez skarżącego. Jeśli zaś orzeczenie wcześniejsze wykonano, naturalną konsekwencją jego uchylenia powinno być odjęcie kwoty w nim podanej od 1765 zł. Z tych względów nie można byłoby uznać, że zaskarżona decyzja narusza prawo, a zwłaszcza art. 54 § 3 p.p.s.a. i to w sposób nakazujący jej skasowanie. Na marginesie tylko można dodać, co naświetlił Kierownik Urzędu odpowiadając na skargę, że dysponuje na tego rodzaju pomoc, przyznaną poza innymi świadczeniami, ograniczonymi środkami finansowymi. W roku 2008 budżet na ten cel wynosił 11 mln zł zaś do dnia 31 grudnia 2008 r. wydano 26 095 decyzji w przedmiocie pomocy pieniężnej, wyczerpując w całości kwotę na to przeznaczoną. Kierownik Urzędu przy tym wskazał, iż przeciętnie dysponował kwotą niespełna 422 zł "na jedną decyzję" wydaną w takiej sprawie. Stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił jako niezasługującą na uwzględnienie.