IV SA/Wr 26/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-04-10
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zasadny, jeśli strona jest już zwolniona z tych kosztów na mocy przepisów szczególnych?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżąca wykazała przesłanki do jego przyznania ze względu na niskie dochody i wysokie wydatki. Jednocześnie umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona była już z nich zwolniona na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA, co czyniło rozpoznanie wniosku zbędnym.Stan faktyczny
Skarżąca A. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podała, że utrzymuje się z niskiej renty inwalidzkiej i zasiłku pielęgnacyjnego, ponosi wysokie koszty leczenia, utrzymania mieszkania i inne wydatki, a jej stan zdrowia uniemożliwia samodzielną obronę praw. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. II. Umorzono postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; II. umorzyć postępowanie sądowe wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości [...] zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł. Z powodu złego stanu zdrowia miała 4 operacje, a koszty leczenia wynoszą od 150 zł do 300 zł. Pozostałe wydatki związane z utrzymaniem wynoszą: czynsz 300 zł, woda 30 zł, prąd 59,09 zł, rata kredytu 240 zł zaciągniętego na leczenie, roczne ubezpieczenie mieszkania 166 zł, rehabilitacja 100 zł – 150 zł, roczne ubezpieczenie samochodu 320 zł, dopłata do pobytu w sanatorium 600 zł. Nie otrzymuje pomocy od rodziny. Nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych ani kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika i nie jest w stanie bronić swoich praw, ponieważ nie ma wykształcenia prawniczego. Podała, że posiada mieszkanie i nie posiada innych nieruchomości oraz przedmiotów i papierów wartościowych, wierzytelności i oszczędności.
W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.) wynika, że ustanowienie radcy prawnego lub adwokata obejmuje prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony.
Mając na uwadze, że skarżąca utrzymuje się z niskiej renty inwalidzkiej oraz niskiego zasiłku pielęgnacyjnego, które zostały jej przyznane z powodu złego stanu zdrowia oraz wysokość wydatków związanych z utrzymaniem i brak majątku, przyjąć trzeba, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Z tych względów w pkt I sentencji należało przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Natomiast odnośnie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p .p. s. a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu albo przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt II sentencji.
W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy;
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 pkt 1 lit "a" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło