IV SA/Wr 26/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. Z. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 722/15 w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wskazanej treści postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. W dniu 8 stycznia 2018 r. (data stempla pocztowego) Z. Z. (dalej: strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 722/15 oddalającym skargę na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wskazanej treści. W uzasadnieniu skargi o wznowienie strona podniosła, że w sprawie zakończonej wyżej wymienionym orzeczeniem, skład orzekający był nienależycie obsadzony, gdyż w sprawie orzekało trzech sędziów innego sądu. Zdaniem skarżącego, wyrok w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 722/15 wydał de facto Naczelny Sąd Administracyjny, a nie Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ponadto, w ocenie skarżącego, uzasadnienie wyroku pozostaje w rozbieżności z orzecznictwem sądów administracyjnych w sprawie wydawania zaświadczeń, co narusza art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) oraz zapis art. 32 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak przesłanek do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W myśl art. 280 § 1 p.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). W uzupełnieniu braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego - na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 28 lutego 2018 r. - pismem z dnia 2 marca 2018 r. wezwano skarżącego o wskazanie podstaw wznowienia postępowania oraz dnia, w którym dowiedział się o podstawie wznowienia, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie pouczono skarżącego, że zgodnie z treścią art. 279 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm., dalej zwanej: p.p.s.a.) skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Skarżącego poinformowano również, że można żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 271 p.p.s.a. z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Sąd wskazał, że na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu. Stosownie do § 3 można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Sąd wskazał również, że w myśl art. 273 § 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Zgodnie z § 2 można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Stosownie zaś do § 3 można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Końcowo Sąd pouczył skarżącego, że stosownie do art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że skarżący odebrał powyższe wezwanie osobiście w dniu 21 marca 2018 r. W dniu 26 marca 2018 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, w którym poinformował on, że nie rozumie treści wezwania z dnia 2 marca 2018 r., gdyż podstawy wznowienia postępowania zostały przez niego zawarte w uzasadnieniu skargi. Skarżący podkreślił, że Sąd z urzędu miał obowiązek zwrócić uwagę na nieważność postępowania. Dodatkowo wskazał, że: "niewłaściwą obsadą sądu jest orzekanie w składzie nieprzewidzianym dla danej kategorii spraw w sądzie danego szczebla, czy w danym postępowaniu. [...] Jedynie wyjątkowo dopuszcza się, aby w składzie tym zasiadał sędzia innego sądu, ale tylko jeden, a więc, aby - z uwagi na nieparzyste składy orzekające przewaga przy rozstrzyganiu należała jednak do sędziów sądu, przed którym sprawa się toczy. Reguła ta należy zatem do tych zasad, które uznać trzeba za kształtujące minimalne standardy należytego procedowania. Tym samym jej naruszenie i orzekanie z udziałem w składzie sądzącym dwóch sędziów innego sądu, nawet jeżeli byliby to sędziowie niższego rzędu oznacza, że skład sądu jest obsadzony nienależycie". Odpowiadając na pytanie Sądu odnośnie daty, kiedy skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia, skarżący wskazał, że: "nie pamięta". Z urzędu wskazać należy, że odpis sentencji wyroku z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Wr 722/15, wydanego na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, został doręczony skarżącemu w dniu 2 marca 2016 r. (k. [...] akt sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 722/15). W związku z wnioskiem skarżącego z dnia 3 marca 2016 r. o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku, doręczono mu dniu 12 kwietnia 2016 r. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem (k. [...] akt sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 722/15). Wskazać w tym miejscu należy, że w myśl art. 276 p.p.s.a. zdanie pierwsze do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Skoro skarga o wznowienie postępowania jest pismem inicjującym postępowanie, to stosuje się do niej m.in. regulację zawartą w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którą sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Z akt sprawy wynika, że strona, pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie poprzez wskazanie podstaw wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. oraz dnia, w którym dowiedziała się o podstawie wznowienia, powyższych braków formalnych nie uzupełniła. W piśmie z dnia 26 marca 2018 r. skarżący wskazał bowiem, że nie pamięta dnia, w którym dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania, ani nie podał przesłanki, na podstawie której żąda wznowienia. Na podstawie zwrotnych potwierdzeń odbioru uznać należy, że skarżący o treści wyroku z dnia 10 lutego 2016 r. dowiedział się najpóźniej w dniu 12 kwietnia 2016 r., tj. w dniu w którym doręczono mu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. W konsekwencji trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a., na wniesienia skargi o wznowienie postępowania należy liczyć od dnia 12 kwietnia 2016 r. Tymczasem skarga o wznowienie została wniesiona dopiero w dniu 8 stycznia 2018 r., tj. po terminie, który upłynął z dniem 12 lipca 2016 r. Podkreślić trzeba, że nawet gdyby przyjąć, iż skarżący żąda wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. na podstawie art. 271 pkt 1) p.p.s.a. (co można domniemywać na podstawie treści samej skargi oraz pisma z dnia 26 marca 2018 r., w których twierdzi, że skład Sądu orzekającego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 722/15 był nienależycie obsadzony) to i tak - dokonując wstępnej oceny formalnoprawnej dopuszczalności przedmiotowej skargi o wznowienie - Sąd uznał, że została ona wniesiona po terminie przewidzianym prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. oraz art. 276 zdanie pierwsze w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.