IV SA/Wr 260/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi: O.V. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 marca 2024 r., nr 010070/680/4035917/2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. zasądzić od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej O. V. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powołaną w sentencji decyzją z dnia 22 marca 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy w mocy orzeczenie organu I instancji z dnia 24 stycznia 2024 r., nr 010070/680/4035917/2023 odmawiające O. V. przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko. Pismem z dnia 15 kwietnia 2024 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wskazując, że uwzględnił w całości zarzuty skarżącej poniesione w skardze i decyzją z dnia 16 maja 2024 r., nr 010070/680/4035917/2023, którą uchylił zaskarżoną decyzję w trybie autokontroli, przyznał prawo do żądanego świadczenia wychowawczego na dziecko. Pismem z dnia 29 maja 2024 r. skarżąca, działając poprzez pełnomocnika, potwierdziła fakt wydania decyzji autokontrolnej, wskazując na zasadność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie w piśmie tym wnioskowała o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 3 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Stosownie zaś do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w § 1 pkt 1 i 2. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn", gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Tym samym do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (w ramach tzw. autokontroli). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa strony skarżącej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że kwestionowana w skardze decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 marca 2024 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Potwierdza to znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy decyzja tegoż organu z dnia 16 maja 2024 r., nr 010070/680/4035917/2023 (doręczona skarżącej 16 maja 2024 r.). W tej sytuacji Sąd uznał, że zasadnym jest umorzenie postępowania sądowego, gdyż w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji dalsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Sąd uwzględnił także wniosek złożony przez stronę o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed sądem. Zasadą wynikająca z przepisów Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Uprawnienie to po myśli art. 201 § 1 p.p.s.a., przysługuje stronie skarżącej od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. uchylenia zaskarżonego aktu poddanego kontroli sądowej po wniesieniu skargi w trybie autokontroli. Zatem zasadne stało się przyznanie skarżącej zwrotu kosztów postępowania we wskazanej w pkt II sentencji wyroku kwocie. Wysokość przyznanych kosztów ma umocowanie w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności prawne radów prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. oraz art. 200 i art. 201 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.